Băng tan ở hai cực làm cong bề mặt Trái đất

Việc các tảng băng tan chảy ở hai cực không chỉ khiến mực nước biển dâng cao, mà còn làm cong bề mặt bên dưới của Trái đất. Một số tác động có thể được nhìn thấy trên hàng nghìn km.

Lớp vỏ Trái đất đang trồi lên và lan rộng khi trọng lượng của lớp băng trên khắp Greenland, Nam Cực và quần đảo Bắc Cực được nâng lên. Sự chuyển động không lớn, trung bình ít hơn 1mm/năm.

Có một vòng lặp phản hồi xảy ra vì khi nền tảng dưới lớp băng thay đổi, ảnh hưởng đến cách băng tiếp tục tan chảy và vỡ ra. Việc nắm rõ vấn đề này rất cần thiết trong việc mô hình hóa thế giới của chúng ta có thể trông như thế nào trong tương lai.


Các nhà khoa học đã thực hiện rất nhiều nghiên cứu trực tiếp bên dưới các tảng băng và sông băng (Ảnh: Getty Images).

"Các nhà khoa học đã thực hiện rất nhiều nghiên cứu trực tiếp bên dưới các tảng băng và sông băng. Vì vậy, họ biết rằng nó sẽ xác định khu vực có sông băng, nhưng họ không nhận ra rằng nó có quy mô toàn cầu", nhà địa vật lý Sophie Coulson từ Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos ở New Mexico (Mỹ) cho biết.

Một số nghiên cứu trước đây đã ghi nhận sự gia tăng có thể xảy ra khi các tảng băng tan chảy, nhưng Coulson và các đồng nghiệp đã xem xét kỹ hơn sự dịch chuyển theo chiều ngang trên một khu vực rộng lớn hơn. Các nhà khoa học phát hiện ra rằng các biến dạng có thể thay đổi đáng kể theo từng năm.

Các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy ở một số khu vực, chuyển động ngang thực sự vượt quá chuyển động thẳng đứng. Họ đã sử dụng dữ liệu vệ tinh và các phép đo thực địa trong các năm từ 2003 đến 2018 để đo chuyển động của lớp vỏ theo không gian ba chiều.

Sự phục hồi của lớp vỏ này được tính toán có thể mất hàng nghìn năm. Một số thay đổi vẫn đang được cảm nhận trên bề mặt Trái đất từ cuối kỷ băng hà cuối cùng, khoảng 11.000 năm trước.

Coulson giải thích: "Trong khoảng thời gian gần đây, chúng ta nghĩ về Trái đất như một cấu trúc đàn hồi, giống như một sợi dây cao su, trong khi ở những khoảng thời gian hàng nghìn năm, Trái đất hoạt động giống như một chất lỏng chuyển động rất chậm. Các quá trình kỷ băng hà cần một thời gian thực sự, rất dài để diễn ra, do đó chúng ta vẫn có thể thấy kết quả của chúng cho đến ngày nay".

Các nhà nghiên cứu so sánh tác động của túi băng bằng việc đẩy một tấm gỗ xuống mặt nước. Khi tấm ván được lấy ra và không còn trọng lượng, chất lỏng sẽ nở ra và lấp đầy không gian có sẵn. Điều tương tự cũng xảy ra với lớp vỏ Trái đất.

Và với tốc độ băng tan tiếp tục tăng trên toàn cầu, điều quan trọng là các nhà khoa học phải tìm ra tác động của nó đối với hình dạng bề mặt Trái đất, ngay cả khi sự thay đổi mỗi năm tương đối nhỏ.

Nghiên cứu mới này cung cấp dữ liệu chi tiết hơn về những gì đang xảy ra so với những gì chúng ta từng có trước đây. Điều đó hữu ích không chỉ để nghiên cứu băng tan và sự thay đổi hình dạng của Trái đất mà còn phục vụ nhiều lĩnh vực nghiên cứu khoa học khác.

Nhà vật lý Coulson cho biết: "Hiểu được tất cả các yếu tố gây ra chuyển động của lớp vỏ thực sự quan trọng đối với một loạt các vấn đề khoa học về Trái đất. Ví dụ, để quan sát chính xác các chuyển động kiến tạo và hoạt động động đất, chúng ta cần biết khả năng tách biệt chuyển động này được tạo ra bởi sự mất khối lượng băng hiện tại".

TIN CŨ HƠN
Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn tại Brazil sở hữu vẻ đẹp tựa thiên đường nhưng với gần 400.000 con rắn độc bậc nhất thế giới vừa là nỗi sợ, vừa kích thích sự hiếu kỳ của du khách ưa mạo hiểm.

Đăng ngày: 04/01/2026
Biến lá cây khô thành củi

Biến lá cây khô thành củi

Peter Morrison, 45 tuổi, người Anh, đã có sáng kiến tạo ra loại nhiên liệu xanh mới: dùng lá cây khô làm ra củi.

Đăng ngày: 28/12/2025
Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiệu ứng nhà kính là hiệu ứng làm cho không khí của Trái đất nóng lên do bức xạ sóng ngắn của Mặt trời có thể xuyên qua tầng khí quyển chiếu xuống mặt đất; mặt đất hấp thu nóng lên lại bức xạ sóng dài vào.

Đăng ngày: 28/12/2025
Cây đổ hàng loạt ở Hà Nội, Hải Phòng sau bão Wipha

Cây đổ hàng loạt ở Hà Nội, Hải Phòng sau bão Wipha

Nhiều cây phượng trên các tuyến phố ở Hà Nội và Hải Phòng đồng loạt đổ do ảnh hưởng của bão Wipha, sáng sớm 3/8.

Đăng ngày: 26/12/2025
Ngày Hạ chí là gì?

Ngày Hạ chí là gì?

Ngày hạ chí là một trong 24 tiết khí trong nông lịch. Đây cũng là một trong những thời điểm rất đặc biệt trong năm đánh dấu sự khởi đầu chính thức của mùa hè.

Đăng ngày: 26/12/2025
Nguy hiểm núi lửa Indonesia rung chuyển 500 lần/ngày

Nguy hiểm núi lửa Indonesia rung chuyển 500 lần/ngày

Thông tin từ Cơ quan Giảm nhẹ Thảm họa quốc gia Indonesia (BNPB) cho biết cơ quan đã ghi nhận mỗi ngày có 500 cơn địa chấn xảy ra xung quanh núi lửa Mount Agung ở đảo Bali, Indonesia.

Đăng ngày: 17/12/2025
Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão hình thành như thế nào? Vì sao lại có bão? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho bạn biết đó.

Đăng ngày: 16/12/2025
Khoa Học News