Giải mã vụ nổ bí ẩn khiến bầu trời "sáng rực" suốt 23 ngày đêm

Vụ nổ đã thắp sáng bầu trời trong 23 ngày đêm vào năm 1054 sau Công nguyên có thể là vụ nổ của một loại siêu tân tinh hiếm gặp, một nghiên cứu mới cho biết.

Vào ngày 4 tháng 7 năm 1054 - khoảng 700 năm trước khi Mỹ bắn pháo hoa lần đầu tiên, một ánh sáng bí ẩn đã phát nổ trên bầu trời. Vụ nổ có thể nhìn thấy trên khắp thế giới, tồn tại trên bầu trời ban ngày gần một tháng và có thể nhìn thấy vào ban đêm trong gần hai năm, theo NASA.


Hình ảnh ngoạn mục chụp bằng tia X về tinh vân Pa 30, tàn tích của siêu tân tinh cổ đại Ngôi Sao Khách - (Ảnh: NASA).

Vào thời điểm đó, các nhà thiên văn học Trung Quốc gọi vụ nổ bí ẩn là một "ngôi sao khách" - một thiên thể tạm thời trên trời dường như xuất hiện từ hư không, sau đó biến mất thành hư vô. Thế nhưng, các kính viễn vọng không gian hiện đại như Hubble của NASA tiết lộ rằng "vị khách" kỳ lạ của Trái đất đang ở đây (mặc dù cách xa 6.500 năm ánh sáng).

Giờ đây, câu đố sau 840 năm vừa được giải đáp thông qua một nghiên cứu quốc tế. Theo giáo sư Albert Zijlistra từ Đại học Manchester (Anh), thành viên nhóm nghiên cứu, vật thể kỳ lạ trên bầu trời năm xưa chính là tinh vân Pa 30, thứ giờ đây chỉ có thể nhìn thấy qua kính thiên văn. Tinh vân Pa 30 được "phát hiện" vào năm 2013, nhưng khi so sánh tuổi và vị trí, họ phát hiện đó chính là Ngôi Sao Khách trong tài liệu cổ Trung Quốc.

Theo Live Science, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng Ngôi Sao Khách hay Pa 30 không chỉ là 1, mà là 2 ngôi sao cực kỳ dày đặc đã va chạm nhau bên trong thiên hà chứa Trái Đất Milky Way và phát nổ. Vụ nổ gây ra sự hình thành một ngôi sao siêu nóng mới, ngày nay gọi là sao Parker và một tinh vân - vốn là lớp vỏ khí và bụi đang giãn nỡ - chính là Pa 30.

Vài năm 1181, tinh vân Pa 30, khi đó còn là "siêu tân tinh", tức tàn tích của ngôi sao mới nổ, đã hiện ra rõ ràng trên bầu trời từ ngày 6-8 năm trước đến tận 6-2 năm đó, theo Astrophysical Journal Letters.

TIN CŨ HƠN
Hành tinh

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Mặt trời giống như một quả cầu lửa nóng bỏng, chói chang. Hàng giờ hàng phút nó đều bức xạ một năng lượng lớn, phát ra ánh sáng và nhiệt trong vũ trụ, trong đó có Trái Đất chúng ta.

Đăng ngày: 10/05/2026
50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

Một tấm bản đồ 3D gần như hoàn chỉnh nhất về vũ trụ do chương trình khảo sát Two Micron All-Sky Survey, còn gọi 2MASS tạo nên, cho thấy, 50.000 dải thiên hà rực rỡ tồn tại giữa ánh sáng hồng ngoại trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/05/2026
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 11/04/2026
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.

Đăng ngày: 09/04/2026
Khoa Học News