Bệnh bò điên giúp... tăng trí thông minh?

Protein Prion, tác nhân gây bệnh bò "điên" lại có vai trò lớn trong việc phát triển não bộ.

Protein Prion được biết đến như một tác nhân lây nhiễm gây bệnh “bò điên” “phiên bản” bệnh “bò điên” ở người là bệnh Creutzfeldt-Jakob. Tuy nhiên, loại protein này còn có một vai trò quan trọng đối với các neuron thần kinh.

Theo kết quả nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí Journal of Neuroscience (Tạp chí Khoa học thần kinh), Prions có tham gia vào quá trình tạo hình, ở đó cấu trúc và chức năng của các neuron thần kinh của những bộ não đang phát triển được định hình.

Prions có 2 dạng cơ bản: dạng bình thường và dạng lỗi, hay còn gọi là dạng lây nhiễm. Dạng thường xuất hiện trong mỗi tế bào trong cơ thể và giúp duy trì màng cách ly trong tế bào để bảo vệ các dây thần kinh.

Tuy nhiên, các phân tử prions trong dây thần kinh thường quá nhiều, đặc biệt trong quá trình phát triển. Do bị hạn định trong màng tế bào nên chúng được cho là có tham gia vào việc kết nối các tế bào thần kinh.

Nhà thần kinh học Enrico Cherubini thuộc trường Quốc tế nghiên cứu chuyên sâu tại Trieste, Italy, và đồng nghiệp đã quyết định tìm hiểu tác động của những kích thích điện lên các lát mô của vỏ não, lấy từ một chú chuột thiếu gene tạo ra protein Prion, 3-7 ngày tuổi và từ một số loài động vật khỏe mạnh.


Khi "gập" sai, protein Prion có thể gây ra bệnh về não ở một số loài động vật.

Họ sử dụng những điện cực để kích thích những tế bào riêng lẻ trong khi hệ thống các neuron trẻ chỉ ra những hoạt động điện từ tự phát, hay để kích thích một cặp tế bào được nối với nhau.

Trong những mô lấy từ các loài vật khỏe mạnh, cả 2 quá trình trên đều làm thắt chặt thêm sợi dây nối giữa 2 tế bào.

Với những chú chuột thiếu gene Prion, quá trình kích thích đem lại hiệu quả ngược lại, khiến mối liên hệ giữa các tế bào trở nên yếu hơn.

Những nghiên cứu sâu hơn cho thấy khả năng thắt chặt hơn mối liên hệ giữa 2 tế bào, có protein Prion là do có sự hoạt động mạnh mẽ của một enzyme có tên tế bào kinasa A. Khi thiếu protein Prion, 2 tế bào liên hệ lỏng lẻo hơn là do sự hoạt động của enzyme Lipase C.

“Điều này cho thấy protein Prion có vai trò điều chỉnh xu hướng định hình trong quá trình phát triển của vỏ não” - nhà thần kinh học Cherubini cho biết.

Quá trình thắt chặt mối liên hệ giữa các tế bào được cho là rất quan trọng cho khả năng học hỏi và ghi nhớ. Cherubino và các đồng nghiệp còn mong muốn tìm hiểu xem các protein Prion đã tham gia thế nào vào quá trình định hình hành vi ứng xử của người lớn.

TIN CŨ HƠN
Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Một số triệu chứng khó chịu do thừa chất xơ có thể xảy ra khi một người nạp vào cơ thể nhiều hơn 70g chất xơ mỗi ngày.

Đăng ngày: 02/04/2026
Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

So với các bạn đồng giới không hút thuốc, những nam giới hút thuốc tăng gấp 3 nguy cơ bị mất các nhiễm sắc thể giới tính Y của họ, theo một nghiên cứu mới.

Đăng ngày: 28/03/2026
Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần của Freud Thụy Sĩ và nhà phân tâm học, nổi tiếng với việc phát triển một thử nghiệm xạ được gọi là inkblot thử nghiệm Rorschach.

Đăng ngày: 28/03/2026
Phụ nữ lưu giữ ADN của mọi người đàn ông họ từng có quan hệ tình dục

Phụ nữ lưu giữ ADN của mọi người đàn ông họ từng có quan hệ tình dục

Theo một nghiên cứu được thực hiện bởi Đại học Seattle thì phụ nữ lưu giữ và mang theo ADN của mọi người đàn ông mà cô ấy từng có quan hệ tình dục.

Đăng ngày: 26/03/2026
Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Những người có thân hình quả lê, mông to với tỷ lệ eo - hông là 7 - 10 sẽ sống rất thọ, theo Heath Sina.

Đăng ngày: 24/03/2026
Nhiễm

Nhiễm "hơi lạnh" đám ma sẽ dễ mang bệnh?

Rất nhiều người kiêng đi đám ma khi cơ thể yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ, người già yếu, phụ nữ có thai vì sợ nhiễm hơi lạnh từ người chết sẽ sinh bệnh.

Đăng ngày: 22/03/2026
Lịch sử tình dục của loài người

Lịch sử tình dục của loài người

Chim làm chuyện ấy, ong làm chuyện ấy, con người từ thuở sơ khai cũng đã làm chuyện ấy. Nhưng hoạt động này đã thay đổi như thế nào trong hàng nghìn năm qua, và thậm chí chỉ trong vài thập kỷ vừa rồi?

Đăng ngày: 22/03/2026
Khoa Học News