Bí ẩn con ruồi không biết bay

Các nhà khoa học Nam Phi tìm thấy một mẫu vật giống cái với đôi cánh còi cọc ở Lesotho và họ tin rằng đây là một con ruồi không biết bay.

Theo báo The Guardian ngày 14-9, hai nhà côn trùng học người Nam Phi John Midgley và Burgert Muller đã có chuyến đi sưu tầm tư liệu tới Lesotho, quốc gia duy nhất trên thế giới có toàn bộ lãnh thổ nằm ở độ cao hơn 1.000m.

Hành trình của họ bắt đầu từ tháng 12-2021 và điểm dừng chân là khu nghỉ dưỡng vùng núi Afriski ở miền Tây Lesotho. Trong ngày thứ hai có mặt tại khu nghỉ dưỡng ở độ cao hơn 3.000 m này, ông Muller đã bắt được một con vật mà họ cho là một loài ngài không cánh – tương tự những con họ từng thấy ở các vùng cao khác.

Tuy vậy, khi xem xét kỹ hơn vào tối cùng ngày, ông Muller nhận ra con vật chính là ruồi.


Mẫu vật con cái của loài Atherimorpha latipennis với đôi cánh thoái hóa. (Ảnh: The Guardian).

Sử dụng những thiết bị có sẵn, hai nhà khoa học xác định được con ruồi trên thuộc chi Atherimorpha. Điều thú vị là trong cùng ngày họ đã bắt được đến 51 mẫu vật giống đực của Atherimorpha latipennis (một loài thuộc chi Atherimorpha).

Loài Atherimorpha latipennis được phát hiện vào năm 1956 nhưng con cái của loài này chưa từng được mô tả trước đây. Và những đặc điểm tương đồng với 51 mẫu vật giống đực kia đã chỉ ra mẫu vật cái thuộc cùng loài Atherimorpha latipennis.

Để chắc chắn hơn, hai nhà khoa học phải đợi cho đến khi ông Midgley trở về nơi làm việc của mình tại bảo tàng KwaZulu-Natal ở TP Pietermaritzburg – Nam Phi để tham khảo thêm tư liệu.


Ông John Midgley thu thập tư liệu tại vùng núi Afriski. (Ảnh: The Guardian).

Bất chấp hình thái kỳ lạ của mẫu vật giống cái, phần miệng và râu của nó gần như giống hệt những con đực thu thập được, giúp hai nhà khoa học xác định mẫu vật thuộc loài Atherimorpha latipennis. Hai người quyết định không làm xét nghiệm ADN vì sợ làm hỏng mẫu vật duy nhất mà họ có.

Vì không có thông tin về vòng đời của loài Atherimorpha latipennis nên các nhà khoa học chỉ có thể phỏng đoán về nguyên nhân con cái mất đi khả năng bay.

Dù bay có rất nhiều lợi ích – như di chuyển nhanh hơn và dễ thoát khỏi kẻ săn mồi - nhưng bù lại phải mất nhiều thời gian, công sức để mọc cánh và khi bay cũng tiêu tốn nhiều năng lượng hơn.


Mẫu vật giống đực của loài Atherimorpha latipennis với đôi cánh hữu dụng. (Ảnh: The Guardian).

Ông Midgley tin rằng việc phát hiện ra loài ruồi không biết bay ở Lesotho giúp chúng ta có bức tranh toàn cảnh hơn về giới động vật. "Hiểu được hình thái của các loài có phạm vi sống hạn chế sẽ giúp chúng ta dự đoán phản ứng của chúng trước sự thay đổi môi trường" – ông nói.

TIN CŨ HƠN
Gián khổng lồ tưởng tuyệt chủng cách đây 80 năm bất ngờ xuất hiện ở Úc

Gián khổng lồ tưởng tuyệt chủng cách đây 80 năm bất ngờ xuất hiện ở Úc

Một sinh viên ngành sinh học của Đại học Sydney ở Úc đã bất ngờ phát hiện ra một con gián khổng lồ thuộc loài gián ăn gỗ Panesthia lata tưởng chừng như đã tuyệt chủng từ những năm 1930.

Đăng ngày: 22/01/2026
Lý giải được tại sao cây có hình dạng lá khác nhau

Lý giải được tại sao cây có hình dạng lá khác nhau

Theo các nhà khoa học Đức, protein có tên LMI1 chịu trách nhiệm về sự phát triển và hình dạng của lá cây cũng như hình thành loại lá biến đổi, tức là các sợi râu mà cây sử dụng để leo.

Đăng ngày: 16/01/2026
Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Liệu một loại vi khuẩn khiêm tốn có thể nắm giữ chìa khóa để sống sót qua bức xạ vũ trụ?

Đăng ngày: 14/01/2026
Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Loài kiến Matabele châu Phi có thể trở thành y tá, chăm sóc cho đồng loại bị thương khi chúng tham gia kiếm mồi.

Đăng ngày: 12/01/2026
Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Trong văn hóa Việt Nam, cây quất được coi là một biểu tượng của sự bình an, may mắn và sự tươi mát.  Vì vậy, nếu để quất bị héo trong năm mới là rất kiêng kỵ.

Đăng ngày: 12/01/2026
Sinh vật Tây Tạng 10.000 tuổi sắp hồi sinh, có thể gây đại dịch mới?

Sinh vật Tây Tạng 10.000 tuổi sắp hồi sinh, có thể gây đại dịch mới?

Các nhà khoa học đã bị sốc khi phát hiện ra 900 loài vi sinh vật chưa từng biết đến trên thế giới đang bị niêm phong trong băng vĩnh cửu ở Tây Tạng, trong đó có những loài có thể gây đại dịch mới.

Đăng ngày: 11/01/2026
Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Ẩn mình trong những khu rừng nhiệt đới nóng ẩm ở Nam Mỹ là một loài côn trùng to lớn đến mức nhiều người sẽ không thể tin là chúng thực sự tồn tại.

Đăng ngày: 09/01/2026
Khoa Học News