Bức ảnh tuyệt đẹp chụp siêu tân tinh cách 500 triệu năm ánh sáng

Kính viễn vọng của Đài thiên văn Nam Âu (ESO) chụp được bức ảnh tuyệt đẹp về SN 2021afdx, một siêu tân tinh loại II trong thiên hà Cartwheel.


Siêu tân tinh 2021afdx rực sáng ở rìa thiên hà Cartwheel. (Ảnh: ESO)

Nằm cách Trái đất khoảng 500 triệu năm ánh sáng trong chòm sao Ngọc Phu, Cartwheel từng là một thiên hà xoắn ốc thông thường, cho đến khi va chạm trực diện với một thiên hà khác nhỏ hơn cách đây vài triệu năm, khiến nó hợp nhất và trở thành thiên hà thấu kính có hình dạng giống như một bánh xe khổng lồ.

Hình dạng không phải điều thú vị duy nhất về Cartwheel. "Có một sự kiện đặc biệt đang diễn ra ở góc dưới bên trái trong hình ảnh cập nhật chụp bởi Kính viễn vọng Công nghệ Mới (NTT). Đó là một siêu tân tinh", ESO cho biết trong một báo cáo vào tuần trước.

Được đặt tên là SN 2021afdx, vụ nổ thảm khốc này được xếp vào nhóm siêu tân tinh loại II, xảy ra khi một ngôi sao lớn tiến đến giai đoạn cuối trong quá trình tiến hóa của nó.

Nhóm nghiên cứu đã so sánh ảnh chụp mới với dữ liệu cũ từ Kính viễn vọng Rất Lớn (VLT) và nhận thấy SN 2021afdx chưa xuất hiện trong quan sát vào tháng 8/2014, vì vậy đây là một sự kiện mới.


Thiên hà Cartwheel chụp bởi VLT vào năm 2014. (Ảnh: ESO)

Siêu tân tinh có thể khiến một ngôi sao tỏa sáng hơn toàn bộ thiên hà chủ và người quan sát có thể nhìn thấy nó trong nhiều tháng hoặc nhiều năm. Trên thang đo thiên văn, khoảng thời gian đó chỉ như "cái chớp mắt".

Những vụ nổ siêu tân tinh là một trong những lý do khiến các nhà thiên văn học nói rằng tất cả chúng ta đều được tạo ra từ bụi sao. "Chúng giải phóng vào không gian các nguyên tố nặng do ngôi sao tiền thân tổng hợp nên, góp phần tạo ra các ngôi sao mới, nơi có các hành tinh quay quanh và sự sống có thể tồn tại trên đó", ESO giải thích.

Việc phát hiện và nghiên cứu những sự kiện không thể đoán trước này đòi hỏi sự hợp tác quốc tế. SN2021afdx được phát hiện lần đầu tiên vào tháng 11/2021 trong cuộc khảo sát của ATLAS và sau đó được theo dõi bởi ePESSTO+ (cuộc khảo sát quang phổ ESO công khai cho các đối tượng tạm thời). ePESSTO+ được thiết kế để nghiên cứu các vật thể chỉ xuất hiện trên bầu trời đêm trong khoảng thời gian ngắn, chẳng hạn như siêu tân tinh. Nó thực hiện điều đó bằng cách sử dụng các công cụ EFOSC2 và SOFI trên NTT, đặt tại Đài quan sát La Silla của ESO ở Chile.

TIN CŨ HƠN
Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương Hệ) là một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của một đám mây phân tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm.

Đăng ngày: 15/01/2026
Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Sự giãn nở của vũ trụ và khoảng cách rất lớn giữa các ngôi sao khiến không gian vũ trụ tối đen dù có vô vàn ngôi sao chiếu sáng.

Đăng ngày: 15/01/2026
“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

Siêu kính viễn vọng James Webb lần đầu tiên "xuyên thủng" bầu khí quyển của một hành tinh không giống bất cứ thứ gì được nhìn thấy trong hệ Mặt Trời hay những hệ sao lân cận.

Đăng ngày: 13/01/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 10/01/2026
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 06/01/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 04/01/2026
Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Con người thường thấy Mặt Trời màu vàng nhưng thực chất, ngôi sao này phát ra ánh sáng mạnh nhất màu xanh.

Đăng ngày: 01/01/2026
Khoa Học News