Khoa Học News

Ca cao từng được dùng làm tiền tệ suốt hàng trăm năm

Từ lâu đã có nhiều lời đồn đại về vai trò của ca cao trong nền văn minh Maya cổ đại. Mới đây, lần đầu tiên một nghiên cứu cho biết ca cao từng là đơn vị tiền tệ của nền văn minh này.

David Freidel, nhà nhân chủng học thuộc ĐH Washington, Missouri cho rằng nền văn minh Maya không sử dụng tiền, cả tiền đồng lẫn tiền giấy. Thay vào đó, giống như nhiều nền văn minh cổ đại, họ thường dùng phương thức hàng đổi hàng như đổi bắp ngô lấy thuốc lá, đổi thuốc lá vải vóc lấy bắp ngô…

Thậm chí khi thực dân Tây Ban Nha đến vùng đất này vào thế kỷ 16, người châu Âu vẫn còn dùng hạt ca cao để trả công cho lao động bản địa. Tuy nhiên, các nhà khoa học hiện vẫn chưa biết ca cao có được dùng làm đơn vị tiền tệ hay chưa.


Vùng đất của nền văn minh Maya cũng là nguồn gốc của ca cao và sô cô la - (Ảnh: GETTY IMAGES).

Trang Science cho biết, để tìm câu trả lời, Joanne Baron, nhà nhân chủng học ở New Jersey, Mỹ tiến hành phân tích hàng loạt dấu vết của người Maya để lại ở miền đồng bằng ngày nay thuộc lãnh thổ Mexico, tập trung vào giai đoạn 250-900 năm sau công nguyên.

Những vết tích bao gồm các bức vẽ trên tường, trên gốm, hoặc những mẩu chạm khắc trong hang động với nội dung miêu tả việc mua bán của thường dân và của giới quý tộc.

Baron phát hiện ra ca cao hay sô cô la không phổ biến trong các tác phẩm nghệ thuật những năm đầu sau công nguyên nhưng lại xuất hiện nhiều hơn từ giữa thế kỷ thứ 7.

Trong nhiều bức vẽ trên tường giai đoạn này, nhóm nghiên cứu thường thấy hình ảnh một người phụ nữ đang đưa một bình dường như đang chứa sô cô la nóng để đổi lấy hàng hóa, thường là bột làm bánh.

Tuy nhiên, những hình ảnh trên không chứng tỏ được ca cao được dùng làm tiền tệ, chẳng qua cũng như một mặt hàng trao đổi.

Nhóm nghiên cứu tiếp tục, và mọi thứ bắt đầu rõ ràng hơn. Baron ghi chép được khoảng 180 bức vẽ trên đồ gốm hoặc tường từ năm 691 đến năm 900 mô tả cảnh các thương lái cống nạp cho các thủ lĩnh Maya những túi vải ghi rõ số lượng hạt ca cao khô bên trong.

"Nhất là vua chúa, họ thu gom ca cao với số lượng lớn hơn nhiều so với nhu cầu tiêu dùng. Một số cảnh trao đổi hàng hóa thường ngày cũng xuất hiện các túi ca cao này. Điều này cho ta suy luận ca cao đã được sử dụng để làm đơn vị tiền tệ", Baron nói.


Bức vẽ người phụ nữ đang chế biến sô cô la vào thế kỷ 16 - (Ảnh: BRIDGEMAN IMAGES).

Vì sao lại là ca cao mà không phải một loại cây trồng khác? Vì ca cao đặc trưng cho vùng đất của nền văn minh Maya. Ca cao không thể trồng tràn lan như ngô, bắp và không thể sinh sống ở một số thành thị trong khu vực. Ca cao cũng thường được chào mua với giá cao hơn nhiều so với những thực phẩm thông thường.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Economic Anthropology.

David Freidel cho biết cần nhiều nghiên cứu hơn để có thể xác định chính xác liệu người Maya có sử dụng ca cao như một loại tiền hay không?

Nếu đúng, liệu những mùa vụ ca cao thành bại có ảnh hưởng đến nền kinh tế quốc gia này hay không? Và khi việc canh tác ca cao gặp khủng hoảng có tác động đến sự sụp đổ của nền văn minh này hay không?

TIN CŨ HƠN
Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Dung lượng khổng lồ chỉ để chứa lời giải cho một bài toán. Thực sự bài toán đó khó vậy sao?

Đăng ngày: 04/06/2026
16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

Nhiều điều thú vị về bóng đá dưới đây khiến không ít người ngạc nhiên.

Đăng ngày: 31/05/2026
12 câu hỏi về đồng tiền ảo bitcoin giúp bạn thấu hiểu nó

12 câu hỏi về đồng tiền ảo bitcoin giúp bạn thấu hiểu nó

Nếu bạn chưa biết thì vào đầu năm 2011, đồng tiền ảo này chỉ có giá dưới 1 USD. Do đó, đợt tăng giá bất ngờ này đã khiến nhiều người tự hỏi liệu có nên chú ý vào công nghệ này hay không.

Đăng ngày: 30/05/2026
Top 19 món ăn kinh dị nhất hành tinh

Top 19 món ăn kinh dị nhất hành tinh

Những món ăn kinh dị, khủng khiếp nhất từ chuột bao tử đến ếch sinh tố.... nhiều người chỉ nhìn hoặc ngửi thôi đã phát nôn, thế nhưng đây đều là những món ăn truyền thống của nhiều nước trên thế giới.

Đăng ngày: 30/05/2026
12 loại đá quý hiếm nhất thế giới

12 loại đá quý hiếm nhất thế giới

Nhắc tới đá quý, nhiều người cho rằng kim cương là loại đá quý hiếm nhất thế giới. Nhưng trên thực tế có một số loại đá còn có giá trị và quý hiếm hơn kim cường nhiều lần.

Đăng ngày: 29/05/2026
Soi top 10 khẩu súng ngắn tốt nhất thế giới (Phần 1)

Soi top 10 khẩu súng ngắn tốt nhất thế giới (Phần 1)

Khá bất ngờ trong bảng xếp hạng này lại không có bất cứ một đại diện nào của Nga trong top 10 khẩu súng ngắn tốt nhất thế giới.

Đăng ngày: 28/05/2026
Tiébélé: Ngôi làng cổ được tạo nên từ phân bò, mỗi căn nhà đều là tác phẩm nghệ thuật

Tiébélé: Ngôi làng cổ được tạo nên từ phân bò, mỗi căn nhà đều là tác phẩm nghệ thuật

Những ngôi nhà sukhala nằm trong khu phức hợp - là nơi cư trú của những người đứng đầu cộng đồng.

Đăng ngày: 28/05/2026
Khoa Học News