Cá voi sát thủ dạy đồng loại đâm chìm tàu thuyền

Các nhà khoa học cho rằng một con cá voi sát thủ cái từng bị thương khởi xướng hành vi tấn công tàu thuyền và dẫn dắt những cá thể nhỏ hơn bắt chước theo.

Cá voi sát thủ tấn công và đánh chìm du thuyền thứ ba ngoài khơi Iberia, châu Âu. Các chuyên gia cho rằng hành vi này được học hỏi bởi các thành viên còn lại trong quần thể. Ba con cá voi sát thủ (Orcinus orca), đâm vào du thuyền đêm hôm 4/5 ở eo biển Gibraltar, Tây Ban Nha, làm gãy bánh lái. "Có hai con cá voi sát thủ nhỏ và một con lớn hơn", thuyền trưởng Werner Schaufelberger cho biết. "Đôi cá voi sát thủ nhỏ nhắm vào bánh lái ở phía sau trong khi cá thể lớn liên tục lao toàn lực vào mạn thuyền". Schaufelberger kể anh trông thấy cá voi sát thủ nhỏ bắt chước con lớn hơn. Chúng quan sát kỹ thuật của đồng loại và cũng đâm vào thuyền.


Cá voi sát thủ cái dạy con non nhỏ hơn nhắm vào bánh lái. (Ảnh: Chase Dekker).

Cảnh sát tuần duyên Tây Ban Nha giải cứu thủy thủ đoàn và kéo chiếc thuyền tới Barbate, nhưng phương tiện bị chìm ở lối vào cảng. Trước đó hai ngày, một đàn 6 con cá voi sát thủ tấn công chiếc thuyền buồm khác chạy qua eo biển. Greg Blackburn, thủy thủ trên tàu, trông thấy cá voi sát thủ mẹ dường như dạy con non cách nhắm vào bánh lái.

Báo cáo về những cuộc đụng độ với cá voi sát thủ ở vùng ven biển Iberia bắt đầu vào tháng 5/2020 và trở nên ngày càng thường xuyên, theo nghiên cứu công bố hồi tháng 6/2022 trên tạp chí Marine Mammal Science. Các vụ tấn công chủ yếu nhằm vào thuyền buồm và theo mô hình rõ ràng. Đàn cá voi sát thủ tiếp cận từ phía đuôi để tấn công bánh lái và mất hứng thú sau khi khiến tàu dừng chạy thành công. Hoạt động tương tác diễn ra liên tục từ năm 2020 ở các nơi cá voi sát thủ sinh sống, cả ở Galicia hoặc Gibraltar, theo Alfredo López Fernandez, nhà sinh vật học ở Đại học Aveiro tại Bồ Đào Nha kiêm đại diện tổ chức Atlantic Orca Working Group.

Phần lớn các cuộc đụng độ đều vô hại. Trong hơn 500 sự kiện tương tác ghi nhận từ năm 2020, chỉ có 3 vụ chìm thuyền. Hành vi hung dữ nhằm vào tàu thuyền tăng vọt là hiện tượng gần đây. Nhóm nghiên cứu cho rằng một sự kiện đáng buồn có thể thúc đẩy thay đổi hành vi ở cá voi sát thủ, và những thành viên còn lại trong quần thể học cách bắt chước. Các chuyên gia nghi ngờ con cá voi sát thủ cái tên White Gladis đã từng trải qua khoảnh khắc đau đớn, một vụ va chạm với tàu thuyền hoặc bị mắc kẹt do đánh bắt cá bất hợp pháp, dẫn tới thay đổi hành vi. Nó chính là cá thể bắt đầu hành vi tiếp xúc trực tiếp với tàu thuyền.

Cá voi sát thủ là loài vật có tính xã hội cao, có thể dễ dàng học hỏi và bắt chước hành vi của cá thể khác, theo nghiên cứu vào năm 2022. Trong đa số trường hợp, cá voi sát thủ nối đuôi nhau bơi tới bánh lái của thuyền để cắn, bẻ cong hoặc làm vỡ bộ phận đó. Chúng dường như nhận thức hành vi trên là có lợi, bất chấp nguy cơ khi đâm vào cấu trúc đang chuyển động. Từ khi tương tác khác thường bắt đầu vào năm 2020, 4 con cá voi sát thủ thuộc quần thể nhỏ sống ở vùng biển Iberia đã chết dù cái chết của chúng không liên quan trực tiếp tới va chạm với tàu thuyền.

Hành vi khác thường của cá voi sát thủ cũng có thể mang tính đùa vui. Chúng là loài vật vô cùng tò mò và hay nô đùa. Do đó, tương tác có thể giống một trò chơi hơn là hành vi hung dữ, theo Deborah Giles, nhà nghiên cứu cá voi sát thủ ở Đại học Washington và tổ chức phi lợi nhuận Wild Orca.

Do số vụ tai nạn gia tăng, giới chuyên gia ngày càng lo ngại về sự an toàn của thủy thủ và quần thể cá voi sát thủ Iberia. Trong cuộc khảo sát vào năm 2011, chỉ có 39 con cá voi sát thủ Iberia được ghi nhận. "Nếu tình hình tiếp diễn hoặc trở nên trầm trọng, đó sẽ là mối đe dọa thực sự đối với an toàn của người đi biển và vấn đề bảo tồn loài cá voi sát thủ nguy cấp", nhóm nghiên cứu nhận định.

TIN CŨ HƠN
Giải mã vũ khí đáng sợ của tôm búa

Giải mã vũ khí đáng sợ của tôm búa

Tôm búa (Stomatopoda) - hay tôm tít, tôm tích, tôm thuyền - là nhóm động vật giáp xác bao gồm hơn 400 loài thuộc bộ Tôm chân miệng.

Đăng ngày: 31/08/2025
5 loài sinh vật đã tiến hóa để thành cua - Có phải mẹ thiên nhiên đã hết ý tưởng tạo hình

5 loài sinh vật đã tiến hóa để thành cua - Có phải mẹ thiên nhiên đã hết ý tưởng tạo hình

Charles Darwin tin rằng sự tiến hóa đã tạo ra “những dạng vô tận đẹp nhất ”. Tuy nhiên, thuyết tiến hóa và những rung cảm của ông không giải thích được tại sao thiên nhiên vẫn tiếp tục tạo ra những con cua.

Đăng ngày: 31/08/2025
Khe vực Mariana - Nơi sâu nhất đại dương có điều gì huyền bí?

Khe vực Mariana - Nơi sâu nhất đại dương có điều gì huyền bí?

Ngày 26/3/2012, đạo diễn Hollywood James Cameron đã điều khiển con tàu Deepsea Challenger đi xuống độ sâu 10.898 mét và thiết lập một kỷ lục thế giới về việc lặn một mình xuống nơi sâu nhất đại dương – khe vực Mariana.

Đăng ngày: 24/08/2025
Vết cắn tròn xoe kỳ lạ và

Vết cắn tròn xoe kỳ lạ và "tinh vi" trên cơ thể cá ngừ, thủ phạm hóa ra là "con quái vật" này

Một con cá ngừ được đánh bắt ngoài khơi bờ biển Australia vào ngày 29/10, trên cơ thể có đầy những lỗ tròn kỳ lạ.

Đăng ngày: 24/08/2025
Ngày càng có nhiều người bị cá mập tấn công hơn và đây là lý do thực sự đằng sau

Ngày càng có nhiều người bị cá mập tấn công hơn và đây là lý do thực sự đằng sau

Cá mập luôn được xem là những sát thủ của đại dương. Chúng đứng đầu chuỗi thức ăn, sở hữu những đặc điểm của một kẻ săn mồi máu lạnh (như cơ bắp, răng sắc và tốc độ bơi cao).

Đăng ngày: 22/08/2025
8 con trai biển quyền lực nhất Ba Lan: Có thể cắt nước sạch của hàng triệu người bất cứ lúc nào

8 con trai biển quyền lực nhất Ba Lan: Có thể cắt nước sạch của hàng triệu người bất cứ lúc nào

Cả nguồn nước của triệu người dân bỗng thu bé lại vừa bằng... 8 chú trai.

Đăng ngày: 22/08/2025
Phát hiện

Phát hiện "thế giới khác" ẩn sâu hàng nghìn mét dưới lớp băng ở Nam Cực

Các nhà khoa học đã xác nhận một khu vực gần như hoàn toàn bị băng bao phủ ở Nam Cực che giấu một "thế giới khác" của đá và vi khuẩn.

Đăng ngày: 13/08/2025
Khoa Học News