Các lục địa ở một hành tinh khác “có mối liên hệ với Trái đất"

Các nhà khoa học Úc cho biết họ đã "thực sự bối rối" vì điều vừa tìm thấy ở hành tinh được NASA cho là từng rất giống Trái đất.

"Nghiên cứu này thách thức hiểu biết của chúng ta về cách các hành tinh tiến hóa" - nhà khoa học địa chất Fabio Capitanio của Đại học Monash (Úc) nói với Live Science.

Các kết quả nghiên cứu vừa được TS Capitanio và các cộng sự công bố trên tạp chí khoa học Nature Geoscience cho biết các khối đá cổ nhất của sao Kim có thể được hình thành thông qua các quá trình rất giống với quá trình tạo ra các lục địa đầu tiên của Trái đất.


Khu vực Ishtar Terra của hành tinh gần Trái đất nhất, nơi các nhà khoa học tìm thấy điều gây bối rối - (Ảnh: NASA).

"Chúng tôi không ngờ rằng sao Kim, với nhiệt độ bề mặt thiêu đốt 460°C và không có kiến tạo mảng, lại sở hữu các đặc điểm địa chất phức tạp như vậy" - TS Capitanio tiếp lời.

Vỏ Trái đất của chúng ta khá phức tạp so với các hành tinh khác. Nó không liền mạch mà bị tách thành nhiều mảnh, gọi là mảng kiến tạo.

Các mảnh vỏ này nằm lỏng lẻo trên bề mặt, có thể cọ xát vào nhau, trượt xuống bên dưới nhau, cõng theo các mảng lục địa và đại dương bên trên liên tục dịch chuyển.

Đó là lý do các lục địa và đại dương trong lịch sử địa cầu đã nhiều lần thay hình đổi dạng, hợp thành siêu lục địa - siêu đại dương rồi lại tan rã.

Các phần lâu đời nhất của lớp vỏ lục địa Trái đất là các vùng được gọi là "nền cổ", tức những vùng mà đá già, đặc và cứng hơn trong các mảng kiến tạo cõng lục địa.

Tổng cộng có khoảng 35 nền cổ được xác định trên khắp địa cầu và các nhà khoa học tin rằng chúng là những gì được hình thành đầu tiên của các lục địa, là phần bên trong nóng chảy của Trái đất sơ khai được đẩy lên trong liên đại Hỏa Thành hàng tỉ năm trước.

Các nền cổ này khi đó giống như các hạt giống của lục địa. Vật liệu sâu này khi tìm lên mặt đất sẽ cứng lại và giúp các vật liệu khác của lục địa có chỗ bám vào, dần phát triển.

Lần này, các nhà khoa học Úc đã sử dụng bộ dữ liệu thú vị của tàu Magellan của NASA, vốn từng sử dụng đầu dò radar để lập bản đồ chi tiết bề mặt hành tinh.

Họ đã tập trung vào một vùng tesserae được gọi là Ishtar Terra, cao nguyên lớn nhất trên Sao Kim. Tesserae có nghĩa là "gạch khảm" trong tiếng Latin, chỉ các mảng địa chất phức tạp bất thường như được khảm vào lớp vỏ khá đơn điệu của hành tinh.

Kết quả cho thấy tesserae của sao Kim đã được hình thành y hệt cách mà nền cổ ra đời trên Trái đất.


Ảnh đồ họa mô tả Ishtar Terra dưới góc nhìn 3D - (Ảnh: ESO).

Theo các tác giả, phát hiện này cung cấp một góc nhìn mới hấp dẫn về sao Kim và những mối liên hệ tiềm tàng của nó với Trái đất thời kỳ đầu, ủng hộ giả thuyết rằng hai hành tinh đã được hình thành như một cặp song sinh sẵn sàng để chứa sự sống.

Quả thực, cùng với Trái đất và sao Hỏa, sao Kim cũng nằm trong vùng sự sống Goldilocks của Hệ Mặt trời.

Các bằng chứng mới cho thấy nó có thể bắt đầu "cuộc đời" giống Trái đất một cách hoàn hảo, sẵn sàng để có các lục địa và có thể là quá trình kiến tạo mảng phức tạp.

Nhiều nghiên cứu trước đó cũng cho thấy hiệu ứng nhà kính khắc nghiệt và vòng quay cực chậm khiến môi trường trở nên khó sống chỉ xảy ra khi sao Kim đã ở một độ tuổi nào đó.

Lý do nó biến thành người anh em song sinh "ác quỷ" của địa cầu, còn là bí ẩn.

TIN CŨ HƠN
Siêu tân tinh hóa hố đen: Phát hiện có thể thay đổi cách nhìn về vũ trụ

Siêu tân tinh hóa hố đen: Phát hiện có thể thay đổi cách nhìn về vũ trụ

Giới thiên văn học vừa quan sát được khung cảnh ngoạn mục của một siêu tân tinh đang "biến hình".

Đăng ngày: 24/03/2026
Sự sống ngoài hành tinh đang cố gắng liên lạc với Trái đất?

Sự sống ngoài hành tinh đang cố gắng liên lạc với Trái đất?

Các nhà thiên văn học đến từ Đại học Curtin vừa phát hiện ra ngôi sao cách Trái đất 15.000 năm sáng liên tục phát ra các xung sóng vô tuyến sau mỗi 22 phút.

Đăng ngày: 23/03/2026
Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Mặt Trăng - vật thể lớn nhất và sáng nhất trên bầu trời đêm đã làm mê hoặc và là nguồn cảm hứng vô tận cho loài người trong nhiều thế kỷ qua.

Đăng ngày: 23/03/2026
Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Trong bài viết dưới đây, chúng ta cùng tìm hiểu xem hiện tượng Nhật Thực, Nguyệt Thực là gì? Tại sao nó lại được những người yêu thích thiên văn học quan tâm đến vậy.

Đăng ngày: 23/03/2026
Trái đất ở xa mặt trời nhất trong năm

Trái đất ở xa mặt trời nhất trong năm

Bất chấp đợt nóng kinh người càn quét trong vài ngày qua, Trái đất được xác định ở khoảng cách tối đa với mặt trời vào ngày 5/7.

Đăng ngày: 23/03/2026
Sự thật về dòng sông chảy trong không gian

Sự thật về dòng sông chảy trong không gian

Một dòng sông chứa đầy các ngôi sao đã được phát hiện "chảy" qua không gian tại thiên hà cách chúng ta 300 triệu năm ánh sáng.

Đăng ngày: 23/03/2026
Một ngôi sao vụt sáng, sắp nổ tung trên bầu trời Trái đất?

Một ngôi sao vụt sáng, sắp nổ tung trên bầu trời Trái đất?

Ngôi sao siêu khổng lồ Betelgeuse lại tiếp tục gây hồi hộp cho giới thiên văn với những biến đổi rõ rệt từ tháng 4-2023, hứa hẹn về vụ nổ đủ sức làm bừng sáng cả trời đêm Trái Đất.

Đăng ngày: 22/03/2026
Khoa Học News