Các nhà khoa học phát hiện hình thức cộng sinh mới

Các nhà khoa học báo cáo phát hiện một loài vi khuẩn độc đáo sống bên trong sinh vật nhân thực đơn bào và cung cấp năng lượng cho nó.

"Không giống như ti thể, loại vi khuẩn mới - được đặt tên là Candidatus Azoamicus ciliaticola - chuyển hóa năng lượng từ quá trình hít thở nitrat chứ không phải oxy. Mối quan hệ cộng sinh dựa trên hô hấp và truyền năng lượng như vậy là chưa từng có", tác giả chính của nghiên cứu Jana Milucka từ Trung tâm Gene Max Planck Cologne (MP-GC) thuộc Viện Max Planck của Đức nhấn mạnh trong báo cáo mới trên tạp chí Nature hôm 3/3.


Vi khuẩn nội cộng sinh Candidatus Azoamicus ciliaticola nhìn dưới kính hiển vi. (Ảnh: MP-GC).

Vật cộng sinh khá phổ biến ở sinh vật nhân thực. Nhiều loài vi khuẩn sống bên trong tế bào hoặc mô của vật chủ và thực hiện một số nhiệm vụ nhất định như phòng thủ hoặc cung cấp dinh dưỡng. Đổi lại, vật chủ cung cấp nơi trú ẩn và điều kiện sống thích hợp cho sinh vật cộng sinh. Trong một số trường hợp, mối quan hệ nội cộng sinh chặt chẽ đến mức vi khuẩn mất khả năng tồn tại bên ngoài vật chủ.

Phát hiện mới của Milucka cùng các cộng sự cho thấy các sinh vật nhân thực đơn bào, chẳng hạn như sinh vật nguyên sinh, có khả năng chứa vi khuẩn nội cộng sinh cung cấp năng lượng để bổ sung hoặc thậm chí là thay thế các chức năng ti thể của nó. Vật chủ trong nghiên cứu này đã cố gắng sống sót mà không cần oxy bằng cách hợp tác với sinh vật nội cộng sinh có khả năng hô hấp nitrat và cung cấp năng lượng cho nó.

"Sinh vật nội cộng sinh có khả năng thực hiện nhiều chức năng của ti thể, mặc dù không có chung nguồn gốc tiến hóa. Chúng tôi suy đoán rằng nó có thể đi theo con đường tiến hóa giống như ti thể và cuối cùng trở thành một bào quan", Milucka cho hay.

Việc nghiên cứu nội cộng sinh là một thách thức lớn vì hầu vết các vi sinh vật cộng sinh không thể nuôi cấy trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, những tiến bộ khoa học công nghệ trong những năm gần đây đã giúp các nhà khoa học có cái nhìn sâu sắc hơn sự tương tác phức tạp giữa vật chủ và vật cộng sinh.

TIN CŨ HƠN
12 loại nấm độc nguy hiểm nhất thế giới

12 loại nấm độc nguy hiểm nhất thế giới

Nếu ăn phải một số loại nấm độc như nấm đôi cánh thiên thần hoặc nấm mũ đầu lâu, con người sẽ bị tổn thương gan, thận, hệ thần kinh, dẫn đến tử vong.

Đăng ngày: 30/01/2026
Lý giải được tại sao cây có hình dạng lá khác nhau

Lý giải được tại sao cây có hình dạng lá khác nhau

Theo các nhà khoa học Đức, protein có tên LMI1 chịu trách nhiệm về sự phát triển và hình dạng của lá cây cũng như hình thành loại lá biến đổi, tức là các sợi râu mà cây sử dụng để leo.

Đăng ngày: 16/01/2026
Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Liệu một loại vi khuẩn khiêm tốn có thể nắm giữ chìa khóa để sống sót qua bức xạ vũ trụ?

Đăng ngày: 14/01/2026
Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Loài kiến Matabele châu Phi có thể trở thành y tá, chăm sóc cho đồng loại bị thương khi chúng tham gia kiếm mồi.

Đăng ngày: 12/01/2026
Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Trong văn hóa Việt Nam, cây quất được coi là một biểu tượng của sự bình an, may mắn và sự tươi mát.  Vì vậy, nếu để quất bị héo trong năm mới là rất kiêng kỵ.

Đăng ngày: 12/01/2026
Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Ẩn mình trong những khu rừng nhiệt đới nóng ẩm ở Nam Mỹ là một loài côn trùng to lớn đến mức nhiều người sẽ không thể tin là chúng thực sự tồn tại.

Đăng ngày: 09/01/2026
Sự thực kỳ thú về cây mộc tặc hình dáng lạ của Việt Nam

Sự thực kỳ thú về cây mộc tặc hình dáng lạ của Việt Nam

Cây mộc tặc còn được biết đến với tên gọi khác là cỏ tháp bút. Loài cây này thường mọc hoang ở các tỉnh miền núi và trung du Việt Nam, tuy nhiên, cây cũng được trồng ở một số nơi để làm dược liệu.

Đăng ngày: 05/01/2026
Khoa Học News