Các nhà khoa học quan sát được siêu tân tinh sáng nhất vũ trụ

Các nhà nghiên cứu quan sát vụ nổ siêu tân tinh có thể xảy ra sau khi hai ngôi sao sáp nhập, phát ra bức xạ mạnh gấp 5 lần bình thường.

Vụ nổ của một ngôi sao khổng lồ mang tên SN2016aps xảy ra ở thiên hà cách Trái Đất khoảng 3,6 tỷ năm ánh sáng là siêu tân tinh sáng nhất từng được quan sát từ trước tới nay, theo nghiên cứu mới công bố hôm 13/4 trên tạp chí Nature Astronomy.


Mô phỏng siêu tân tinh SN2016aps. (Ảnh: CNN).

"Chúng ta có thể đo siêu tân tinh theo hai thang, tổng năng lượng của vụ nổ và bức xạ", trưởng nhóm nghiên cứu Matt Nicholl, giảng viên ở Trường Vật lý Thiên văn học và Viện Thiên văn Sóng hấp dẫn ở Đại học Birmingham, Anh. "Trong vụ nổ siêu tân tinh thông thường, bức xạ chiếm chưa đến 1% tổng năng lượng vụ nổ. Nhưng ở SN2016aps, chúng tôi nhận thấy bức xạ phát ra cao gấp 5 lần năng lượng vụ nổ của một siêu tân tinh bình thường. Đây là ánh sáng mạnh nhất mà chúng tôi từng quan sát từ siêu tân tinh".

SN2016aps kỳ lạ và đặc biệt tới mức Nicholl và cộng sự cho rằng đó có thể là siêu tân tinh dạng PPI (pulsational pair-instability), trong đó hai ngôi sao lớn sáp nhập trước khi cả hệ thống phát nổ. Những sự kiện như vậy mới chỉ tồn tại trên lý thuyết và các nhà thiên văn học chưa bao giờ có thể xác nhận bằng quan sát. Đúng như tên gọi, SN2016aps được phát hiện vào năm 2016 bởi Kính viễn vọng khảo sát toàn cảnh và Hệ thống phản ứng nhanh ở Hawaii. Nhóm của Nicholl theo dõi sự kiện trong 2 năm bằng kính viễn vọng không gian Hubble của NASA và nhiều thiết bị trên mặt đất. Họ nhận thấy độ sáng của siêu tân tinh chỉ giảm 1% so với lúc đạt đỉnh.

Những quan sát trên cho phép các nhà nghiên cứu phân tích đặc điểm vụ nổ và xâu chuỗi quá trình xảy ra. Ví dụ, nhóm nghiên cứu nhận định phần lớn độ sáng của SN2016aps có thể là kết quả từ tương tác giữa siêu tân tinh và lớp vỏ khí gas bao quanh. Trước khi phát nổ, các ngôi sao khổng lồ thường trải qua rung động dữ dội, làm lớp vỏ bắn vào không gian. Theo Nicholl, nếu căn thời gian phù hợp, siêu tân tinh có thể bắt kịp lớp vỏ và giải phóng năng lượng khổng lồ khi va chạm.

Ngoài ra, nhóm nghiên cứu cũng tính toán siêu tân tinh lớn gấp 50 - 100 lần khối lượng Mặt Trời. Đây thực sự có thể là một hệ thống, không phải ngôi sao đơn lẻ. Khí gas các nhà nghiên phát hiện chủ yếu là hydro, nhưng một ngôi sao lớn như vậy thường đánh mất tất cả hydro do gió sao từ lâu trước khi bắt đầu rung động. "Một cách lý giải là hai ngôi sao có khối lượng lớn gấp khoảng 60 lần Mặt Trời đã sáp nhập trước khi vụ nổ xảy ra. Sao khối lượng thấp giữa được hydro trong thời gian lâu hơn, trong khi khối lượng kết hợp của chúng đủ cao để thúc đẩy sự bất ổn của hệ thống", Nicholl nói.

Nghiên cứu của Nicholl và cộng sự giúp mở đường cho những phát hiện thú vị hơn trong tương lai. Sử dụng kính viễn vọng không gian James Webb sắp phóng của NASA, họ có thể quan sát các sự kiện tương tự ở rất xa, đồng thời nhìn ngược lịch sử cái chết của những ngôi sao đầu tiên trong vũ trụ.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Các nhà khoa học đưa ra kết luận không ngờ tới về du hành thời gian

Các nhà khoa học đưa ra kết luận không ngờ tới về du hành thời gian

Các nhà khoa học vừa xác nhận tìm thấy hạt nhân hình quả lê. Điều này không chỉ đi ngược với một số quy luật vật lý mà còn chứng minh rằng du hành thời gian là bất khả thi.

Đăng ngày: 02/04/2025
Đường thay đổi ngày quốc tế

Đường thay đổi ngày quốc tế

Trái đất tự quay từ Tây sang Đông, sáng, trưa, chiều, tối lần lượt xuất hiện ở các nước trên thế giới một cách tuần hoàn. Vậy một ngày mới trên Trái đất nên bắt đầu từ đâu và kết thúc ở đâu? Để tránh sự hỗn loạn về ngày tháng, Hội ng

Đăng ngày: 31/03/2025
Bản đồ trái đất và các hành tinh

Bản đồ trái đất và các hành tinh

Nếu bạn là người bắt đầu yêu thích môn thiên văn học thì việc nhận dạng vị trí, tên gọi, thông tin về các hành tinh trong vũ trụ không phải là điều dễ dàng.  Với Home Planet, bạn có thể dễ dàng biết được tất cả các th&ocirc

Đăng ngày: 30/03/2025
Đặt tên cho các ngôi sao, cần cả một chiến dịch toàn cầu

Đặt tên cho các ngôi sao, cần cả một chiến dịch toàn cầu

Tên đăng ký phải sử dụng từ 4 đến 16 ký tự La tinh và chưa từng được đặt cho bất cứ thiên thể nào khác.

Đăng ngày: 29/03/2025
Những điều bạn chưa biết về Tinh vân

Những điều bạn chưa biết về Tinh vân

Tinh vân là một thiên thể ở dạng mây mù gồm khí sao và bụi vũ trụ. Tỷ trọng vật chất trong tinh vân rất thấp. Nếu đo bằng tiêu chuẩn trên Trái đất, có nơi hầu như là chân không. Nhưng thể tích tinh vân lại cực kỳ to lớn, cũng phải đế

Đăng ngày: 28/03/2025
10 câu đố vui về vũ trụ

10 câu đố vui về vũ trụ

Khoa học ngày nay tiến nhanh đến mức đôi khi bạn khó lòng nhận ra đâu là sự thực, đâu là giả tưởng. 10 tuyên bố sau đây bấp bênh giữa hai trạng thái này. Với mỗi câu, bạn hãy phân biệt thực tế - viễn tưởng, và tì

Đăng ngày: 25/03/2025
Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Trong bài viết dưới đây, chúng ta cùng tìm hiểu xem hiện tượng Nhật Thực, Nguyệt Thực là gì? Tại sao nó lại được những người yêu thích thiên văn học quan tâm đến vậy.

Đăng ngày: 22/03/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News