Khoa Học News

Siêu tân tinh sáng chói phá hủy đám mây khí khổng lồ

Các nhà nghiên cứu cho rằng siêu tân tinh Ia sáng gấp 100 lần là do nó đâm vào một đám mây vật chất, tạo ra vụ nổ ánh sáng.

Bí ẩn về một ngôi sao phát nổ kỳ lạ vào năm 2006 cuối cùng cũng có thể giải đáp. Vào thời điểm nó được phát hiện, siêu tân tinh SN 2006gy là hành tinh sáng nhất mà con người có thể nhìn thấy. Kể từ đó các nhà nghiên cứu đã cố gắng tìm hiểu siêu tân tinh này.

Ngay từ đầu, SN 2006gy rất kỳ lạ vì có ánh sáng mạnh tỏa ra rất nhiều năng lượng, hơn gấp 100 lần so với một siêu tân tinh bình thường, theo lời của ông Jerkstrand tại Viện Vật lý Thiên văn Max Planck (Đức). Sau đó, khi một nhóm các nhà nghiên cứu kiểm tra ánh sáng của siêu tân tinh, họ còn phát hiện phản vật chất cũng có sự ảnh hưởng. Quang phổ ánh sáng từ vụ nổ chưa từng thấy trước đây trong bất kỳ siêu tân tinh nào, cho thấy sự hiện diện của một số chất không xác định.

Bằng cách xem xét các danh sách mở rộng về cách các nguyên tử khác nhau phát ra ánh sáng, Jerkstrand và các đồng nghiệp đã phát hiện ra rằng vụ nổ phải chứa rất nhiều sắt với khối lượng ít nhất là một phần ba so với Mặt Trời. Các loại siêu tân tinh phổ biến nhất không tạo ra nhiều sắt như vậy, nên các nhà nghiên cứu đã thực hiện một loạt mô phỏng cố gắng kết hợp sự xuất hiện của SN 2006gy với các vụ nổ hiếm.


Siêu tân tinh SN 2006gy bùng nổ và phát ra ánh sáng cực mạnh. (Ảnh: NASA /CXC/M.Weiss).

Loại siêu tân tinh tạo ra đủ sắt được gọi là loại Ia, nhưng loại này thường mờ hơn 100 lần so với SN 2006gy. Cách mà các nhà nghiên cứu tạo ra siêu tân tinh loại Ia sáng hơn 100 lần là cho nó đâm vào đám mây vật chất khi bắt đầu phát nổ, chuyển động năng của vụ nổ thành ánh sáng.

Kịch bản mà Jerkstrand và nhóm của ông phát hiện ra rằng SN 2006gy bắt đầu bằng một cặp ngôi sao quay quanh nhau trong một đám mây khí chung. Khi chúng xoắn về phía nhau, khí được thổi ra, tạo ra một đám mây xung quanh các ngôi sao. Khi chúng va chạm sẽ nổ tung và vụ nổ xuyên qua đám mây đó tạo ra một vụ nổ ánh sáng.

"Hiểu các biến thể lạ như thế này sẽ giúp chúng ta tìm ra các loại siêu tân tinh khác", Jerkstrand nói. Siêu tân tinh loại Ia cũng được sử dụng để đo lường sự giãn nở của vũ trụ, hiểu cách thức siêu tân tinh Ia phát nổ cũng thực sự quan trọng đối với các ứng dụng vũ trụ học, ông nói.

TIN CŨ HƠN
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 15/05/2026
Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

Một tấm bản đồ 3D gần như hoàn chỉnh nhất về vũ trụ do chương trình khảo sát Two Micron All-Sky Survey, còn gọi 2MASS tạo nên, cho thấy, 50.000 dải thiên hà rực rỡ tồn tại giữa ánh sáng hồng ngoại trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/05/2026
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 11/04/2026
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.

Đăng ngày: 09/04/2026
Khoa Học News