Các nhà khoa học thường đoạt Nobel khi về già

Công báo của Viện Hàn lâm khoa học Mỹ vừa công bố cho thấy các nhà khoa học đoạt Giải thưởng Nobel thường đạt được những thành tựu khoa học vĩ đại khi tuổi đã xế chiều.

Phát hiện mới này trái với quan điểm lâu nay vẫn cho rằng những bộ óc thiên tài này đạt được hầu hết các thành công khoa học để đời trước tuổi 30.

Công báo cho biết trước năm 1905, khoảng 2/3 số nhà khoa học đoạt giải Nobel đạt được các thành tựu khoa học để đời của họ trước tuổi 40 và khoảng 20% số nhà khoa học này đạt được trước tuổi 30. Nhưng kể từ năm 2000, những thành tựu khoa học vĩ đại hầu như không đạt được trước tuổi 30.

Nghiên cứu này tập trung vào các nhà khoa học đoạt giải Nobel từ năm 1900-2008 về vật lý, hóa học và y tế.


Nhà khoa học lớn tuổi nhất đoạt giải Nobel là Raymond Davis

Nhà bác học vĩ đại Albert Einstein đoạt giải Nobel Vật lý năm 1921 nói rằng ông không phát minh Thuyết tương đối vào độ tuổi 30 thì ông sẽ không thể đạt được thành tựu này sau đó. Tuy nhiên ngày nay, tuổi trung bình để các nhà khoa học đạt được những phát minh để đời về vật lý đã lên tới 50 tuổi.

Hai lý do có thể giải thích cho hiện tượng tuổi già nghiên cứu khoa học của các nhà khoa học đoạt giải Nobel là họ phải cần nhiều thời gian hơn để dành các bằng cấp khoa học cao và những công trình khoa học ít mang tính lý thuyết hoặc ít trừu tượng hơn, ít cần tích luỹ tri thức hơn.

Đa số các nhà khoa học đoạt giải Nobel trước năm 1905 nhận bằng cấp khoa học cao nhất ở độ tuổi 25, nhưng vào cuối thế kỷ 20, các nhà vật lý và hóa học nhận được bằng cấp khoa học cao nhất ở độ tuổi cao hơn rất nhiều.

Trong khi trước năm 1905, tuổi trung bình đoạt giải Nobel của các nhà vật lý là 37, các nhà hóa học là 36, các nhà khoa học y tế là 38 thì sau năm 1985, tuổi trung bình đoạt giải Nobel của các nhà vật lý là 50, các nhà hóa học là 46, các nhà khoa học y tế là 45.

Nhà khoa học trẻ nhất đoạt giải Nobel là Lawrence Bragg, người Anh gốc Australia, khi ông đoạt giải Nobel Vật lý ở tuổi 25 vào năm 1915, với công trình phân tích cấu trúc pha lê bằng tia X. Nhà khoa học lớn tuổi nhất đoạt giải Nobel là Raymond Davis, người Mỹ, khi ông đoạt giải cũng về vật lý vào năm 2002, ở tuổi 88.

TIN CŨ HƠN
10 nữ toán học nổi tiếng trong lịch sử thế giới

10 nữ toán học nổi tiếng trong lịch sử thế giới

Nam giới thường nổi trội hơn trong việc tính toán nhưng cũng không ít phụ nữ chứng minh được tài năng thực sự của mình trong lĩnh vực này, đặc biệt là toán.

Đăng ngày: 15/01/2026
Ernest Rutherford -

Ernest Rutherford - "Cha đẻ" của vật lý hạt nhân

Ernest Rutherford là một nhà vật lý hoạt động trong lĩnh vực phóng xạ và cấu tạo nguyên tử.

Đăng ngày: 14/01/2026
10 đệ nhất quân sư của Trung Hoa cổ đại

10 đệ nhất quân sư của Trung Hoa cổ đại

Gia Cát Lượng, Tôn Tẫn, Vương Mạnh, Lữ Bá Ôn, Trương Lương, Triệu Phổ và Khương Tử Nha là những bậc anh tài kiệt xuất của lịch sử Trung Hoa cổ đại.

Đăng ngày: 13/01/2026
Thomas Edison & những phát minh vĩ đại

Thomas Edison & những phát minh vĩ đại

Thomas Edison là nhà khoa học, nhà sáng chế và một thương nhân đã phát minh ra rất nhiều thiết bị có ảnh hưởng tới cuộc sống của chúng ta.

Đăng ngày: 08/01/2026
Nhà lập trình máy tính đầu tiên trên thế giới

Nhà lập trình máy tính đầu tiên trên thế giới

Ada Lovelace, một nhà khoa học nữ người Anh đáng chú ý, thường được coi là lập trình viên đầu tiên trên thế giới.

Đăng ngày: 04/01/2026
Khoa học đáy biển đã giúp phát hiện xác tàu Titanic

Khoa học đáy biển đã giúp phát hiện xác tàu Titanic

Ngày nay, bất kỳ ai có tiền và máu phiêu lưu mạo hiểm đều có thể lặn xuống thăm xác tàu Titanic nằm dưới biển sâu. Nhưng phía sau những chuyến du lịch khám phá thú vị đó là một câu chuyện khác dài và khó khăn về một nỗ lực nghiên cứu khoa học.

Đăng ngày: 30/12/2025
Galilê - “ Cha đẻ của khoa học cận đại”

Galilê - “ Cha đẻ của khoa học cận đại”

Galilê là nhà khoa học nổi tiếng thời Cổ đại, Ông là người đầu tiên dùng kính viễn vọng quan sát các thiên thể, chứng minh và phát triển thuyết mặt trời là trung tâm vũ trụ của Côpecnich. Suốt đời ông theo đuổi chân lý, hiến th&a

Đăng ngày: 23/12/2025
Khoa Học News