Các nhà thiên văn học giới thiệu bản đồ vũ trụ rộng 7 tỷ năm ánh sáng

Bản đồ mới về vật chất tối được lập dựa trên sự quan sát 226 triệu thiên hà, sau đó xử lý bằng AI và máy tính hiệu suất cao.

Các nhà thiên văn sử dụng tập hợp dữ liệu lớn nhất về thiên hà, chiếm gần 1/8 vùng trời khả kiến, để lập ra những phép đo chính xác về thành phần và sự phát triển của vũ trụ, IFL Science hôm 29/5 đưa tin. Đây là dữ liệu thu thập được trong 3 năm đầu tiên của Khảo sát Năng lượng Tối (DES) - chương trình gồm hơn 400 nhà khoa học từ 25 viện nghiên cứu tại 7 quốc gia.


Bản đồ vật chất tối DES (màu tím) chồng lên ảnh chụp dải Ngân Hà. (Ảnh: DES).

Nhóm nghiên cứu sử dụng hình ảnh quan sát của hơn 226 triệu thiên hà để tạo ra bản đồ lớn nhất về vật chất tối, trải rộng hơn 7 tỷ năm ánh sáng. Bản đồ cho thấy Mô hình Vũ trụ chuẩn, giả thuyết chính làm cơ sở cho những hiểu biết của con người về vũ trụ, đến nay vẫn là mô hình tốt nhất.

Theo Mô hình chuẩn, vũ trụ gồm 3 thành phần chính là vật chất thường - vật chất tạo nên con người, vật chất tối - vô hình, tràn ngập khắp nơi và nặng gấp 5 lần vật chất thường, năng lượng tối - thành phần dồi dào nhất, khiến vũ trụ mở rộng ngày càng nhanh.

"Đây thực sự là những phân tích tiên tiến nhất, đòi hỏi trí tuệ nhân tạo (AI), máy tính hiệu suất cao và những nhà khoa học trẻ tài năng nhất", Scott Dodelson, nhà vật lý tại Đại học Carnegie Mellon, đồng lãnh đạo Hội đồng Khoa học DES, cho biết.

Nhóm nghiên cứu cũng so sánh các kết quả hiện tại với bản đồ phông vi sóng vũ trụ (CMB) - ánh sáng đầu tiên chiếu tự do trong không gian. CMB cũng được sử dụng để kiểm tra Mô hình Chuẩn.

Các dữ liệu thu được trong nghiên cứu mới nhất quán với nhau và nhất quán với mô hình. Nhóm DES chưa phát hiện điều gì có khả năng sẽ thay đổi hiểu biết của con người nhưng vũ trụ có vẻ phẳng lặng hơn so với dự đoán từ việc phân tích CMB.

"Sẽ rất thú vị khi phát hiện những mâu thuẫn giữa các cuộc khảo sát thiên hà như DES với việc phân tích CMB, vì chúng sẽ cung cấp thông tin vật lý mới. Sự khác biệt quan sát được trong tập hợp vật chất có thể là một mâu thuẫn như vậy, nhưng chúng tôi sẽ cần nhiều dữ liệu hơn để khẳng định", tiến sĩ Pablo Lemos, đồng tác giả nghiên cứu cho biết.

TIN CŨ HƠN
Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Rất nhiều người cho rằng, nguyệt thực là hiện tượng thiên nhiên thần bí nên khi xảy ra thường phải liên quan đến những biến đổi bất thường trong đời sống. Trao đổi những băn khoăn này với nhiều nhà khoa học, chúng tôi đều nhận được câu khẳng định: chẳng có gì liên quan.

Đăng ngày: 12/03/2026
Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Các giai đoạn (pha) của Mặt Trăng thay đổi một cách tuần hoàn, phụ thuộc vào góc chiếu của Mặt Trời tới Mặt Trăng và vị trí quan sát trên Trái Đất.

Đăng ngày: 11/03/2026
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 07/03/2026
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa Học News