Các nhà thiên văn học giới thiệu bản đồ vũ trụ rộng 7 tỷ năm ánh sáng

Bản đồ mới về vật chất tối được lập dựa trên sự quan sát 226 triệu thiên hà, sau đó xử lý bằng AI và máy tính hiệu suất cao.

Các nhà thiên văn sử dụng tập hợp dữ liệu lớn nhất về thiên hà, chiếm gần 1/8 vùng trời khả kiến, để lập ra những phép đo chính xác về thành phần và sự phát triển của vũ trụ, IFL Science hôm 29/5 đưa tin. Đây là dữ liệu thu thập được trong 3 năm đầu tiên của Khảo sát Năng lượng Tối (DES) - chương trình gồm hơn 400 nhà khoa học từ 25 viện nghiên cứu tại 7 quốc gia.


Bản đồ vật chất tối DES (màu tím) chồng lên ảnh chụp dải Ngân Hà. (Ảnh: DES).

Nhóm nghiên cứu sử dụng hình ảnh quan sát của hơn 226 triệu thiên hà để tạo ra bản đồ lớn nhất về vật chất tối, trải rộng hơn 7 tỷ năm ánh sáng. Bản đồ cho thấy Mô hình Vũ trụ chuẩn, giả thuyết chính làm cơ sở cho những hiểu biết của con người về vũ trụ, đến nay vẫn là mô hình tốt nhất.

Theo Mô hình chuẩn, vũ trụ gồm 3 thành phần chính là vật chất thường - vật chất tạo nên con người, vật chất tối - vô hình, tràn ngập khắp nơi và nặng gấp 5 lần vật chất thường, năng lượng tối - thành phần dồi dào nhất, khiến vũ trụ mở rộng ngày càng nhanh.

"Đây thực sự là những phân tích tiên tiến nhất, đòi hỏi trí tuệ nhân tạo (AI), máy tính hiệu suất cao và những nhà khoa học trẻ tài năng nhất", Scott Dodelson, nhà vật lý tại Đại học Carnegie Mellon, đồng lãnh đạo Hội đồng Khoa học DES, cho biết.

Nhóm nghiên cứu cũng so sánh các kết quả hiện tại với bản đồ phông vi sóng vũ trụ (CMB) - ánh sáng đầu tiên chiếu tự do trong không gian. CMB cũng được sử dụng để kiểm tra Mô hình Chuẩn.

Các dữ liệu thu được trong nghiên cứu mới nhất quán với nhau và nhất quán với mô hình. Nhóm DES chưa phát hiện điều gì có khả năng sẽ thay đổi hiểu biết của con người nhưng vũ trụ có vẻ phẳng lặng hơn so với dự đoán từ việc phân tích CMB.

"Sẽ rất thú vị khi phát hiện những mâu thuẫn giữa các cuộc khảo sát thiên hà như DES với việc phân tích CMB, vì chúng sẽ cung cấp thông tin vật lý mới. Sự khác biệt quan sát được trong tập hợp vật chất có thể là một mâu thuẫn như vậy, nhưng chúng tôi sẽ cần nhiều dữ liệu hơn để khẳng định", tiến sĩ Pablo Lemos, đồng tác giả nghiên cứu cho biết.

TIN CŨ HƠN
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 10/01/2026
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 06/01/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 04/01/2026
Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Con người thường thấy Mặt Trời màu vàng nhưng thực chất, ngôi sao này phát ra ánh sáng mạnh nhất màu xanh.

Đăng ngày: 01/01/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 30/12/2025
Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Kính viễn vọng Hubble của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ lập kỷ lục mới khi tìm ra GN-z11, thiên hà xa xôi nhất ở cách Trái Đất 13,4 tỷ năm ánh sáng.

Đăng ngày: 25/12/2025
Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Nếu giống sao Thổ, Trái Đất sẽ có vành đai bao quanh dọc theo xích đạo. Vành đai này sẽ có hình dáng khác nhau khi nhìn từ những địa điểm khác nhau trên Trái Đất.

Đăng ngày: 24/12/2025
Khoa Học News