Khoa Học News

Các nhà thiên văn phát hiện ngôi sao nhanh nhất trong dải Ngân Hà

Một nhóm nhà thiên văn học ở Đại học Harvard phát hiện cụm sao bay siêu nhanh, trong đó có một ngôi sao lập kỷ lục với tốc độ 8.226.967km/h.

Các nhà thiên văn học phát hiện ngôi sao chạy trốn nhanh nhất từng thấy trong dải Ngân Hà. Nó phóng với tốc độ khó tin từ một vụ nổ khổng lồ. Ngôi sao lùn trắng mang tên J0927 lao qua không gian ở 8.226.967 km/h. Được gọi là sao siêu tốc vì tốc độ của ngôi sao sẽ cho phép nó hoàn toàn thoát khỏi lực hấp dẫn của dải Ngân Hà một ngày nào đó, J0927 bay cùng 3 ngôi sao di chuyển nhanh khác. Chúng được cho là kết quả của vụ nổ siêu tân tinh loại Ia, một trong những vụ nổ dữ dội nhất trong vũ trụ. Nhóm nghiên cứu đứng đầu là Kareem El-Badry ở Trung tâm vật lý thiên văn Harvard - Smithsonian công bố phát hiện trên trang dữ liệu arXiv, Live Science hôm 15/6 đưa tin.


Mô phỏng sao lùn trắng bắn ra từ vụ nổ siêu tân tinh. (Ảnh: Mark Garlick/Science Photo Library).

Vụ nổ siêu tân tinh loại Ia xảy ra khi hai ngôi sao rơi vào quỹ đạo xoay tròn quanh nhau, một trong số chúng là sao lùn trắng. Quá trình khiến sao lùn trắng lấy đi hydro từ ngôi sao nó xoay xung quanh, tạo ra phản ứng dẫn tới vụ nổ nhiệt hạt nhân cực lớn. Nhưng một vụ nổ sao đơn giản không đủ để ngôi sao bắn ra ở tốc độ trên. Các nhà thiên văn học nghi ngờ sao siêu tốc văng ra do một dạng đặc biệt của siêu tân tinh loại Ia gọi là siêu tân tinh D6.

Trong siêu tân tinh D6, hai sao lùn trắng xoay quanh nhau, một ngôi sao lấy đi lớp heli còn sót lại trên bề mặt ngôi sao cùng hệ. Quá trình đó tạo ra nhiều năng lượng trên bề mặt sao lùn trắng "ăn thịt" đồng loại đến mức kích hoạt phản ứng nhiệt hạch lần nữa, đưa sóng xung kích vào sâu trong lõi khiến ngôi sao phát nổ.

Dù những vụ nổ siêu tân tinh mạnh như vậy có rất nhiều, bằng chứng về chúng và sao lùn trắng bị bắn ra vẫn khó tìm. Để tìm kiếm một số ứng viên, El-Badry và cộng sự xem xét danh mục sao Gaia, dự án với mục tiêu tạo ra bản đồ sao chi tiết nhất của dải Ngân Hà. Từ dữ liệu Gaia, nhóm nghiên cứu phát hiện các sao lùn trắng. Thông qua quan sát kỹ hơn thành phần hóa học của chúng (chủ yếu là oxy và carbon), họ xác nhận sao lùn trắng chạy trốn là kết quả của vụ nổ khiến chúng mất đi heli và hydro.

Các phép đo sao lùn trắng hé lộ J0927 là ngôi sao lùn trắng bỏ trốn nhanh nhất từng được quan sát trong dải Ngân Hà, đánh bại kỷ lục trước đó là 7.919.904km/h thuộc về ngôi sao D6-1. Nhóm nghiên cứu ước tính siêu tân tinh D6 có thể chiếm một nửa số siêu tân tinh loại Ia. Nhưng để chắc chắn, họ sẽ cần tìm thêm những ngôi sao bỏ trốn bay qua không gian.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Nếu Mặt trời đột ngột biến mất, chuyện gì sẽ xảy ra? Khoa học vào cuộc, kết quả bất ngờ!

Nếu Mặt trời đột ngột biến mất, chuyện gì sẽ xảy ra? Khoa học vào cuộc, kết quả bất ngờ!

Nếu không có Mặt trời giữ Trái ddất trên quỹ đạo, hành tinh của chúng ta có thể sẽ bắt đầu trôi vào không gian. Trong khi đó nhân loại phải cố gắng sống sót một cách tuyệt vọng.

Đăng ngày: 18/10/2026
Vật thể sáng gấp 10 triệu lần Mặt trời, phá vỡ định luật vật lý

Vật thể sáng gấp 10 triệu lần Mặt trời, phá vỡ định luật vật lý

Một ngôi sao phát tia X nằm trong thiên hà Messier 82 cách Trái Đất khoảng 12 triệu năm ánh sáng, sáng đến mức phá vỡ định luật vật lý.

Đăng ngày: 17/10/2026
Phát hiện mới về "quái vật khổng lồ" cách Trái đất 55 triệu năm ánh sáng

Phát hiện mới về "quái vật khổng lồ" cách Trái đất 55 triệu năm ánh sáng

Hình ảnh đầu tiên về lỗ đen nằm ở trung tâm của thiên hà M87 cho thấy các xung từ trường cực lớn phát ra xung quanh "con quái vật" khổng lồ.

Đăng ngày: 17/10/2026
Có thể toàn bộ vũ trụ của chúng ta đang nằm bên trong một hố đen?

Có thể toàn bộ vũ trụ của chúng ta đang nằm bên trong một hố đen?

Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta - và toàn bộ vũ trụ của chúng ta đang ở trong một hố đen?

Đăng ngày: 16/10/2026
NASA sắp hạ cánh xuống Trái đất thứ hai: Tiết lộ đặc biệt

NASA sắp hạ cánh xuống Trái đất thứ hai: Tiết lộ đặc biệt

Tàu thăm dò Dragonfly của NASA sẽ trực tiếp đáp xuống thế giới mà họ từng ví von là một Trái dất phiên bản ngoài hành tinh, nơi có cảnh quan rất giống địa cầu và khả năng cao là có sự sống.

Đăng ngày: 15/10/2026
Những điều bạn chưa biết về thiên thạch

Những điều bạn chưa biết về thiên thạch

Thiên thạch là gì? Một câu hỏi nghe rất quen thuộc, tưởng chừng dễ ấy thế mà nó đã và đang đánh đố không ít người.

Đăng ngày: 13/10/2026
NASA bắt được tín hiệu "xuyên không" từ thế giới 12,8 tỉ năm trước

NASA bắt được tín hiệu "xuyên không" từ thế giới 12,8 tỉ năm trước

Đài quan sát Nel Gehrels Swift của NASA đã bắt được tín hiệu không thể tin nổi từ thế giới bí ẩn thuộc về vũ trụ sơ khai.

Đăng ngày: 12/10/2026
Khoa Học News