Khoa Học News

Các nhà thiên văn phát hiện ngôi sao nhanh nhất trong dải Ngân Hà

Một nhóm nhà thiên văn học ở Đại học Harvard phát hiện cụm sao bay siêu nhanh, trong đó có một ngôi sao lập kỷ lục với tốc độ 8.226.967km/h.

Các nhà thiên văn học phát hiện ngôi sao chạy trốn nhanh nhất từng thấy trong dải Ngân Hà. Nó phóng với tốc độ khó tin từ một vụ nổ khổng lồ. Ngôi sao lùn trắng mang tên J0927 lao qua không gian ở 8.226.967 km/h. Được gọi là sao siêu tốc vì tốc độ của ngôi sao sẽ cho phép nó hoàn toàn thoát khỏi lực hấp dẫn của dải Ngân Hà một ngày nào đó, J0927 bay cùng 3 ngôi sao di chuyển nhanh khác. Chúng được cho là kết quả của vụ nổ siêu tân tinh loại Ia, một trong những vụ nổ dữ dội nhất trong vũ trụ. Nhóm nghiên cứu đứng đầu là Kareem El-Badry ở Trung tâm vật lý thiên văn Harvard - Smithsonian công bố phát hiện trên trang dữ liệu arXiv, Live Science hôm 15/6 đưa tin.


Mô phỏng sao lùn trắng bắn ra từ vụ nổ siêu tân tinh. (Ảnh: Mark Garlick/Science Photo Library).

Vụ nổ siêu tân tinh loại Ia xảy ra khi hai ngôi sao rơi vào quỹ đạo xoay tròn quanh nhau, một trong số chúng là sao lùn trắng. Quá trình khiến sao lùn trắng lấy đi hydro từ ngôi sao nó xoay xung quanh, tạo ra phản ứng dẫn tới vụ nổ nhiệt hạt nhân cực lớn. Nhưng một vụ nổ sao đơn giản không đủ để ngôi sao bắn ra ở tốc độ trên. Các nhà thiên văn học nghi ngờ sao siêu tốc văng ra do một dạng đặc biệt của siêu tân tinh loại Ia gọi là siêu tân tinh D6.

Trong siêu tân tinh D6, hai sao lùn trắng xoay quanh nhau, một ngôi sao lấy đi lớp heli còn sót lại trên bề mặt ngôi sao cùng hệ. Quá trình đó tạo ra nhiều năng lượng trên bề mặt sao lùn trắng "ăn thịt" đồng loại đến mức kích hoạt phản ứng nhiệt hạch lần nữa, đưa sóng xung kích vào sâu trong lõi khiến ngôi sao phát nổ.

Dù những vụ nổ siêu tân tinh mạnh như vậy có rất nhiều, bằng chứng về chúng và sao lùn trắng bị bắn ra vẫn khó tìm. Để tìm kiếm một số ứng viên, El-Badry và cộng sự xem xét danh mục sao Gaia, dự án với mục tiêu tạo ra bản đồ sao chi tiết nhất của dải Ngân Hà. Từ dữ liệu Gaia, nhóm nghiên cứu phát hiện các sao lùn trắng. Thông qua quan sát kỹ hơn thành phần hóa học của chúng (chủ yếu là oxy và carbon), họ xác nhận sao lùn trắng chạy trốn là kết quả của vụ nổ khiến chúng mất đi heli và hydro.

Các phép đo sao lùn trắng hé lộ J0927 là ngôi sao lùn trắng bỏ trốn nhanh nhất từng được quan sát trong dải Ngân Hà, đánh bại kỷ lục trước đó là 7.919.904km/h thuộc về ngôi sao D6-1. Nhóm nghiên cứu ước tính siêu tân tinh D6 có thể chiếm một nửa số siêu tân tinh loại Ia. Nhưng để chắc chắn, họ sẽ cần tìm thêm những ngôi sao bỏ trốn bay qua không gian.

TIN CŨ HƠN
Kế hoạch biến không khí và đất sao Hỏa thành sắt

Kế hoạch biến không khí và đất sao Hỏa thành sắt

Các nhà nghiên cứu Australia dự định sử dụng những yếu tố có sẵn trên hành tinh đỏ như không khí, đất và ánh sáng Mặt Trời để sản xuất sắt.

Đăng ngày: 17/06/2026
Vật thể tuyệt đẹp chúng ta hay ngắm là kẻ "ăn thịt" hành tinh?

Vật thể tuyệt đẹp chúng ta hay ngắm là kẻ "ăn thịt" hành tinh?

Những hành tinh xấu số và hành động gây rùng mình của các vì sao rực rỡ nhất trên bầu trời đêm vừa được khám phá bởi các nhà khoa học Mỹ.

Đăng ngày: 17/06/2026
Những "quả bom nguyên tử" lớn nhất vũ trụ

Những "quả bom nguyên tử" lớn nhất vũ trụ

Siêu tân tinh là vụ nổ phát ra năng lượng khổng lồ và độ sáng làm lu mờ cả thiên hà với chứa vài trăm tỷ ngôi sao.

Đăng ngày: 17/06/2026
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 06/06/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 05/06/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 05/06/2026
Sự thật gây sốc: Loại hành tinh quái vật này là những "cỗ máy thời gian"

Sự thật gây sốc: Loại hành tinh quái vật này là những "cỗ máy thời gian"

Dữ liệu từ NASA và ESA hé lộ một dạng hành tinh khổng lồ, cực đoan mang sức mạnh khiến ngôi sao mẹ nằm cạnh nó hồi xuân và làm sai lệch các phép đo thiên văn.

Đăng ngày: 03/06/2026
Khoa Học News