Cây dành dành không chỉ để tạo màu cho xôi mà còn có nhiều lợi ích cho sức khỏe

Quả dành dành thường có từ tháng 6 tới tháng 10 dương lịch với màu đỏ đặc trưng thường được làm bột để tạo màu cho xôi. Tuy nhiên ít người biết rằng, cây dành dành từ lá, hoa, rễ cây tới quả đều có nhiều công dụng đối với sức khoẻ.

Cây dành dành còn được gọi là cây chi tử, cây thủy hoàng chi có tên khoa học là Gardenia jasminoides Ellis, thuộc họ thiên thảo - Rubiaceae.


Cây dành dành còn được gọi là cây chi tử, cây thủy hoàng chi...

1. Công dụng của dành dành đối với sức khoẻ

Mỗi một bộ phận của cây dành dành đều chứa các hợp chất tốt cho sức khỏe với ứng dụng khác nhau, cụ thể:

  • : chứa iridoid cerbinal.
  • Vỏ của quả: chứa axit ursolic.
  • Hạt của quả: chứa hợp chất iridoid glycosid như shanzhiside, gardosid,... cùng các axit hữu cơ, sắc tố α - crosin và α - crocetin.
  • Hoa: chứa tinh dầu và steroid.

Không phải ai cũng biết tác dụng của cây dành dành và dưới đây là những tác dụng cây mà bạn có thể tham khảo. Lưu ý không được tự ý sử dụng lá, thân, rễ hay quả dành dành để chữa bệnh mà chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

Chống viêm nhiễm

Theo một nghiên cứu được công bố trên Thư viện NIH thì hai hợp chất genipocytes và genipins trong tinh dầu Gardenia có tác dụng kháng viêm. Trong đó, chiết xuất từ lá dành dành có tác dụng chống viêm và kháng khuẩn được ứng dụng trong việc bảo vệ cơ thể khỏi mầm bệnh và các kích thích từ môi trường bên ngoài gây ra.


Hoa dành dành màu trắng với mùi thơm đặc trưng. (Ảnh: ST).

Giảm trầm cảm và lo âu

Theo nghiên cứu của Đại học Trung y Nam Kinh thì cây dành dành với tinh dầu sau khi chiết xuất được ứng dụng trong liệu pháp mùi hương với tác dụng làm dịu tâm trạng, thư giãn và giảm căng thẳng cũng như tăng cường chất lượng giấc ngủ.

Chống béo phì

Một nghiên cứu từ Tạp chí Dinh dưỡng thể chất và Hóa sinh cho biết cây dành dành chứa hợp chất genipin có tác dụng thúc đẩy quá trình sản xuất enzyme trong quá trình tiêu hóa chất béo từ đó hỗ trợ giảm cân.

Đồng thời chiết xuất này còn giúp kiểm soát mức lipid bất thường, rối loạn dung nạp glucose và nồng độ insulin cao.

Hỗ trợ tiêu hoá

Vỏ quả của cây dành dành chứa hợp chất axit ursolic có liên quan tới khả năng hỗ trợ và ngăn ngừa viêm nhiễm tại đường tiêu hóa như viêm dạ dày, loét và nhiễm trùng liên quan tới vi khuẩn HP hay trào ngược axit dạ dày.

Ngoài ra theo Viện y tế Quốc gia Hoa Kỳ thì hợp chất axit ursolic có nhiều tác dụng dược lý, bao gồm các đặc tính chống oxy hóa, chống viêm, kháng khuẩn và kháng nấm khác.


Quả cây dành dành có nhiều công dụng trong chữa bệnh. (Ảnh: ST).

Tăng cường lưu thông máu, giảm mệt mỏi và đau nhức

Tinh dầu từ cây dành dành có tác dụng kích hoạt lưu thông máu khi được sử dụng như một loại dầu xoa bóp.

Bên cạnh đó, theo nghiên cứu được công bố trên Food Bioscience, tinh dầu từ cây dành dành cũng giúp giảm đau nhức và khó chịu có liên quan tới hội chứng tiền kinh nguyệt và viêm khớp cũng như giảm chấn thương liên quan tới tập luyện thể thao do mệt mỏi cơ gây ra như bong gân và chuột rút cơ bắp.

Giảm nguy cơ mắc các vấn đề hô hấp

Mùi thơm đặc trưng của hoa dành dành được lưu truyền rằng có tác dụng trong việc hỗ trợ điều trị các vấn đề hô hấp do cảm lạnh gây ra. Bạn có thể sử dụng tinh dầu dành dành trong các máy khuếch tán để giảm đau họng, nghẹt mũi, tắc xoang và viêm đường hô hấp. Bên cạnh đó tính kháng khuẩn của dành dành cũng giúp tăng lợi ích khi sử dụng.

Ngoài ra, một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Biomedicine & Pharmacotherapy cho thấy, Crocetin có trong cây dành dành có tác dụng trong điều trị các tổn thương phổi do bức xạ ở chuột. Tuy vậy, cần nhiều nghiên cứu hơn trước khi khẳng định chắc chắn.

Tăng cường sức khỏe cho da

Dầu dành dành được xem như một chất dưỡng ẩm tự nhiên cho làn da khô bằng cách thúc đẩy tăng độ bóng và khắc phục các tổn thương giúp làn da thêm trẻ khỏe hơn.

Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chíJournal of Biomedicine and Pharmacotherapy cho thấy, dành dành chứa Ferulic Acid - là một chất chống oxy hóa mạnh giúp củng cố thành tế bào chống lại các tác hại do vi khuẩn hoặc ánh nắng mặt trời gây ra.

TIN CŨ HƠN
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".

Đăng ngày: 07/04/2026
Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Căn nguyên của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm và bệnh nguy hiểm ngày nay bắt nguồn từ chính những loại rau quả bị nhiễm thuốc, hóa chất trong quá trình trồng trọt.

Đăng ngày: 05/04/2026
Đẻ sinh đôi thấy có điểm lạ, bà mẹ choáng váng khi biết sự thật, lịch sử loài người chỉ có 10 trường hợp

Đẻ sinh đôi thấy có điểm lạ, bà mẹ choáng váng khi biết sự thật, lịch sử loài người chỉ có 10 trường hợp

Mãi đến khi đón 2 đứa con chào đời, người mẹ mới phát hiện sự thật nhờ một điểm kỳ lạ ở cân nặng của các con.

Đăng ngày: 03/04/2026
Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Một số triệu chứng khó chịu do thừa chất xơ có thể xảy ra khi một người nạp vào cơ thể nhiều hơn 70g chất xơ mỗi ngày.

Đăng ngày: 02/04/2026
Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

So với các bạn đồng giới không hút thuốc, những nam giới hút thuốc tăng gấp 3 nguy cơ bị mất các nhiễm sắc thể giới tính Y của họ, theo một nghiên cứu mới.

Đăng ngày: 28/03/2026
Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần của Freud Thụy Sĩ và nhà phân tâm học, nổi tiếng với việc phát triển một thử nghiệm xạ được gọi là inkblot thử nghiệm Rorschach.

Đăng ngày: 28/03/2026
Tiết lợn giúp trẻ lâu, giảm béo, chống cả ung thư nhưng lại

Tiết lợn giúp trẻ lâu, giảm béo, chống cả ung thư nhưng lại "đại kỵ" với những người sau

Tiết lợn là món ăn bổ dưỡng, nhưng với một số người sau đây, tiết lợn lại có thể biến thành "thuốc độc", ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Đăng ngày: 27/03/2026
Khoa Học News