Con người phải trả giá vì có bộ não lớn

Biến đổi trao đổi chất chịu trách nhiệm đối với quá trình tiến hóa khả năng nhận thức độc đáo của chúng ta chỉ ra rằng bộ não có lẽ đã bị đẩy tới giới hạn khả năng của nó. Nghiên cứu được công bố trên tờ Genome Biology đã tăng thêm sức nặng cho giả thuyết cho rằng bệnh tâm thần phân liệt chính là phó phẩm tai hại của quá trình tiến hóa của bộ não con người.

Philipp Khaitovich thuộc Viện nhân loại học tiến hóa Max – Planck và chi nhanh Thượng Hải của Học viện khoa học Trung Quốc đã chỉ đạo một nhóm các nhà nghiên cứu thuộc Cambridge, Leipzig và Thượng Hải. Họ đã nghiên cứu bộ não của những người khỏe mạnh và những người mắc chứng tâm thần phân liệt sau đó so sánh bộ não của họ với não khỉ nâu và tinh tinh. Khaitovich giải thích các nhà nghiên cứu tìm kiếm sự khác biệt trong biểu hiện gen cũng như nồng độ các chất chuyển hóa, cũng như “cơ chế phân tử phát hiện thấy tham gia vào quá trình tiến hóa khả năng nhận thức của con người bằng cách kết hợp dữ liệu sinh học từ hai hướng nghiên cứu là tiến hóa và y học”.

Bệnh tâm thần phân liệt là phó phẩm của quá trình tiến hóa của bộ não con người. (Ảnh: downbeast)

Ý kiến cho rằng các bệnh thần kinh nhất định là phó phẩm của hiện tượng tăng khả năng chuyển hóa cũng như kích cỡ não xảy ra trong quá trình tiến hóa của con ngườitrước đây đã từng được đưa ra. Nhưng trong nghiên cứu mới này các tác giả đã sử dụng phương pháp kỹ thuật mới để đưa giả thuyết trên vào thực nghiệm.

Họ đã xác định được biến đổi phân tử xảy ra trong quá trình tiến hóa của con người đồng thời tính toán cân nhắc các biến đổi phân tử quan sát được ở chứng bệnh tâm thần phân liệt – một chứng bệnh rối loạn tâm thần được cho là ảnh hưởng đến chức năng nhận thức như khả năng ngôn ngữ và các mối quan hệ xã hội phức tạp. Họ phát hiện ra rằng mức độ biểu hiện của nhiều gen cũng như các chất chuyển hóa biến đổi ở trường hợp mắc bệnh tâm thần phân liệt, đặc biệt là những người có liên quan đến trao đổi năng lượng cũng biến đổi nhanh chóng trong quá trình tiến hóa. Theo Khaitovich, “nghiên cứu mới cho thấy bệnh tâm thần phân biệt là sản phẩm phụ của việc tăng nhu cầu trao đổi chất trong quá trình tiến hóa của con người”.

Các tác giả kết luận rằng nghiên cứu đã lót đường cho rất nhiều nghiên cứu chi tiết khác. “Não của chúng ta rất đặc biệt so với tất cả các loài về nhu cầu trao đổi chất khổng lồ của nó. Nếu chúng ta có thể giải thích bằng cách nào não của chúng ta duy trì được dòng chảy trao đổi chất dữ dội, chúng ta sẽ có cơ hội tốt để tìm hiểu não hoạt động như thế nào cũng như tại sao đôi khi nó lại ngừng trệ”.

Trích dẫn: Metabolic changes in schizophrenia and human brain evolution; Philipp Khaitovich, Helen E Lockstone, Matthew T Wayland, Tsz M Tsang, Samantha D Jayatilaka, Arfu J Guo, Jie Zhou, Mehmet Somel, Laura W Harris, Elaine Holmes, Svante Pääbo and Sabine Bahn; Genome Biology 'in press'
Loading...
TIN CŨ HƠN
Những thói quen không ngờ khiến bạn nhanh già

Những thói quen không ngờ khiến bạn nhanh già

Nhiều thói quen tưởng chừng vô hại như nghiện ăn đường, ít thời gian cho bạn bè... đang âm thầm làm chúng ta lão hóa mỗi ngày.

Đăng ngày: 28/08/2025
Những siêu thực phẩm giúp kéo dài tuổi thọ

Những siêu thực phẩm giúp kéo dài tuổi thọ

Đậu nành, khoai lang, tỏi, nấm... là những thực phẩm giúp bạn sống thọ, khỏe mạnh hơn mỗi ngày.

Đăng ngày: 27/08/2025
Dấu hiệu sùi mào gà và cách phòng trị

Dấu hiệu sùi mào gà và cách phòng trị

Theo bác sĩ Trà Anh Duy, sùi mào gà hay còn gọi bệnh mồng gà, mụn cóc sinh dục, thường xuất hiện tại cơ quan sinh dục nam giới và phụ nữ do virus HPV gây ra.

Đăng ngày: 27/08/2025
13 quan niệm chưa đúng khi ăn trứng

13 quan niệm chưa đúng khi ăn trứng

Nếu chế biến món ăn từ trứng không đúng cách thì sẽ gây hiệu quả ngược, thậm chí có hại cho sức khỏe.

Đăng ngày: 25/08/2025
Mẹo chọn đồ ăn khô ngon

Mẹo chọn đồ ăn khô ngon

Bài viết dưới đây, chúng tôi xin giới thiệu đến các bạn một vài cách để lựa chọn mua thực phẩm khô chất lượng nhất!

Đăng ngày: 24/08/2025
Đi tiểu liên tục và nhiều hơn bình thường, báo hiệu bệnh gì?

Đi tiểu liên tục và nhiều hơn bình thường, báo hiệu bệnh gì?

Đi tiểu là nhu cầu thiết yếu của mọi người và rất cần thiết. Nhưng nếu đi tiểu nhiều và liên tục thì có thể bạn đang mắc một số bệnh nguy hiểm.

Đăng ngày: 24/08/2025
Những căn bệnh kỳ lạ, hiếm gặp nhất trên thế giới

Những căn bệnh kỳ lạ, hiếm gặp nhất trên thế giới

Cơ thể của con người là một cỗ máy có cấu trúc vô cùng phức tạp và khi những "cỗ máy" này hỏng thì cũng theo những cách vô cùng phức tạp, lạ lùng mà nhiều khi khoa học cũng chưa thể lý giải...

Đăng ngày: 24/08/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News