Khoa Học News

Cụm thiên hà bẻ cong ánh sáng tạo nên ảo ảnh vũ trụ

Kính viễn vọng James Webb quan sát thấy cụm thiên hà MACS0647 bẻ cong ánh sáng từ hệ thống MACS0647-JD, khiến nó xuất hiện ở ba vị trí riêng biệt.

Được phát hiện lần đầu tiên cách đây 10 năm, hệ thống MACS0647-JD chỉ xuất hiện như "một chấm đỏ nhạt" trong ảnh chụp cũ từ kính viễn vọng không gian Hubble, nhưng trong một báo cáo mới vào hôm 26/10, NASA cho biết hệ thống này thực sự gồm hai cấu trúc khổng lồ chứ không phải một như suy nghĩ trước đây.

Khám phá có được là nhờ các quan sát sắc nét chưa từng có của kính viễn vọng không gian James Webb. Siêu kính viễn vọng trị giá 10 tỷ USD của NASA đã sử dụng hiệu ứng thấu kính hấp dẫn của cụm thiên hà MACS0647 để chụp ảnh MACS0647-JD (thấu kính hấp dẫn là hiện tượng thiên văn xảy ra khi ánh sáng phát ra từ một vật thể bị lệch hướng dưới tác dụng lực hấp dẫn khi đi qua gần các vật thể khác).


Hệ thống MACS0647-JD xuất hiện ở ba vị trí khác nhau trong ảnh chụp mới của Webb do hiệu ứng hấp dẫn từ cụm thiên hà MACS0647. (Ảnh: NASA)

Việc sử dụng thấu kính hấp dẫn không phải điều mới mẻ trong thiên văn học, nhưng các công cụ nhạy cảm với ánh sáng hồng ngoại của Webb - được tối ưu hóa để quan sát vũ trụ sơ khai - đang mang đến những hiểu biết mới.

Do lực hấp dẫn cực mạnh của cụm thiên hà MACS0647, ánh sáng từ hệ thống MACS0647-JD ở rất xa đã bị bẻ cong và phóng đại theo hệ số 8, 5 và 2, khiến nó xuất hiện ở ba vị trí JD1, JD2 và JD3 tương ứng trong ảnh chụp của kính viễn vọng James Webb.

Khi phóng to cả ba hình ảnh này, chúng cho thấy MACS0647-JD gồm hai cấu trúc riêng biệt, nhưng các nhà khoa học vẫn chưa chắc chắn đó là gì. "Chúng tôi đang tích cực thảo luận xem đó là hai thiên hà hay hai cụm sao trong một thiên hà", nhà thiên văn học Dan Coe từ Viện Khoa học quản lý Kính viễn vọng Không gian cho biết.

Nếu MACS0647-JD là hệ thống hai thiên hà, có một khả năng hấp dẫn hơn là chúng ta đang quan sát sự kiện hợp nhất của hai thiên hà trong vũ trụ sơ khai, diễn ra chỉ khoảng 400 triệu năm sau vụ nổ Big Bang.

"Nghiên cứu MACS0647-JD có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách các thiên hà cổ xưa tiến hóa thành những thiên hà như chúng ta đang sống ngày nay, cũng như vũ trụ đã phát triển như thế nào trong suốt thời gian đó", đồng tác giả Rebecca Larson, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Texas ở Austin, nhấn mạnh.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Giả sử kích thước của Trái đất là 1cm thì ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có kích thước bao nhiêu?

Giả sử kích thước của Trái đất là 1cm thì ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có kích thước bao nhiêu?

Nếu kích thước của Trái đất chỉ là một viên bi thì kích thước Mặt trời sẽ tương đương với một quả bóng tập yoga và ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có đường kính khiến bạn khó tin.

Đăng ngày: 04/10/2026
"Tin xấu" về tín hiệu vô tuyến "gửi từ hành tinh giống Trái đất nhất"

"Tin xấu" về tín hiệu vô tuyến "gửi từ hành tinh giống Trái đất nhất"

Nhà khoa học từ Viện SETI (Viện Tìm kiếm trí thông minh ngoài Trái Đất), khẳng định tín hiệu mà kính thiên văn của Trung Quốc thu được là từ con người - nhưng không phải người ngoài hành tinh.

Đăng ngày: 04/10/2026
Phát hiện "mưa sắt" kỳ lạ trên một ngoại hành tinh

Phát hiện "mưa sắt" kỳ lạ trên một ngoại hành tinh

Một nhóm các nhà thiên văn học quốc tế đã phát hiện ra một ngoại hành tinh cách Trái đất rất xa thường xuyên diễn ra “mưa sắt” kì lạ.

Đăng ngày: 03/10/2026
Viễn cảnh nếu bắn tất cả bom hạt nhân vào Mặt Trời

Viễn cảnh nếu bắn tất cả bom hạt nhân vào Mặt Trời

Sức công phá của tất cả bom hạt nhân trên thế giới rất khủng khiếp, nhưng vẫn chưa đủ để gây ra tác động đáng kể đối với Mặt Trời.

Đăng ngày: 30/09/2026
Khối cầu kim loại 83,6kg khiến Mỹ "dậy sóng": Tiếng bíp bíp làm quan chức Nhà Trắng lo sợ

Khối cầu kim loại 83,6kg khiến Mỹ "dậy sóng": Tiếng bíp bíp làm quan chức Nhà Trắng lo sợ

Chỉ gần 84kg nhưng khối cầu này đủ sức nặng khiến Mỹ thay đổi nhiều chiến lược.

Đăng ngày: 28/09/2026
Vàng trong Hệ Mặt trời đến từ đâu? Vàng ở đâu nhiều nhất trong Hệ Mặt trời?

Vàng trong Hệ Mặt trời đến từ đâu? Vàng ở đâu nhiều nhất trong Hệ Mặt trời?

Vàng ở đâu nhiều nhất trong Hệ Mặt trời? Để trả lời câu hỏi này, trước tiên chúng ta cần tìm hiểu xem vàng trong Hệ Mặt trời của chúng ta đến từ đâu.

Đăng ngày: 28/09/2026
Kết cục diệt vong nếu Mặt trời nhỏ hơn Trái đất

Kết cục diệt vong nếu Mặt trời nhỏ hơn Trái đất

Nếu Mặt Trời nhỏ hơn Trái Đất, Hệ Mặt trời của chúng ta sẽ trải qua một cuộc đại cải tạo hoàn toàn và sự sống trên Trái Đất sẽ rất khác so với hiện tại.

Đăng ngày: 27/09/2026
Khoa Học News