Cụm thiên hà bẻ cong ánh sáng tạo nên ảo ảnh vũ trụ
Kính viễn vọng James Webb quan sát thấy cụm thiên hà MACS0647 bẻ cong ánh sáng từ hệ thống MACS0647-JD, khiến nó xuất hiện ở ba vị trí riêng biệt.
Được phát hiện lần đầu tiên cách đây 10 năm, hệ thống MACS0647-JD chỉ xuất hiện như "một chấm đỏ nhạt" trong ảnh chụp cũ từ kính viễn vọng không gian Hubble, nhưng trong một báo cáo mới vào hôm 26/10, NASA cho biết hệ thống này thực sự gồm hai cấu trúc khổng lồ chứ không phải một như suy nghĩ trước đây.
Khám phá có được là nhờ các quan sát sắc nét chưa từng có của kính viễn vọng không gian James Webb. Siêu kính viễn vọng trị giá 10 tỷ USD của NASA đã sử dụng hiệu ứng thấu kính hấp dẫn của cụm thiên hà MACS0647 để chụp ảnh MACS0647-JD (thấu kính hấp dẫn là hiện tượng thiên văn xảy ra khi ánh sáng phát ra từ một vật thể bị lệch hướng dưới tác dụng lực hấp dẫn khi đi qua gần các vật thể khác).
Hệ thống MACS0647-JD xuất hiện ở ba vị trí khác nhau trong ảnh chụp mới của Webb do hiệu ứng hấp dẫn từ cụm thiên hà MACS0647. (Ảnh: NASA)
Việc sử dụng thấu kính hấp dẫn không phải điều mới mẻ trong thiên văn học, nhưng các công cụ nhạy cảm với ánh sáng hồng ngoại của Webb - được tối ưu hóa để quan sát vũ trụ sơ khai - đang mang đến những hiểu biết mới.
Do lực hấp dẫn cực mạnh của cụm thiên hà MACS0647, ánh sáng từ hệ thống MACS0647-JD ở rất xa đã bị bẻ cong và phóng đại theo hệ số 8, 5 và 2, khiến nó xuất hiện ở ba vị trí JD1, JD2 và JD3 tương ứng trong ảnh chụp của kính viễn vọng James Webb.
Khi phóng to cả ba hình ảnh này, chúng cho thấy MACS0647-JD gồm hai cấu trúc riêng biệt, nhưng các nhà khoa học vẫn chưa chắc chắn đó là gì. "Chúng tôi đang tích cực thảo luận xem đó là hai thiên hà hay hai cụm sao trong một thiên hà", nhà thiên văn học Dan Coe từ Viện Khoa học quản lý Kính viễn vọng Không gian cho biết.
Nếu MACS0647-JD là hệ thống hai thiên hà, có một khả năng hấp dẫn hơn là chúng ta đang quan sát sự kiện hợp nhất của hai thiên hà trong vũ trụ sơ khai, diễn ra chỉ khoảng 400 triệu năm sau vụ nổ Big Bang.
"Nghiên cứu MACS0647-JD có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách các thiên hà cổ xưa tiến hóa thành những thiên hà như chúng ta đang sống ngày nay, cũng như vũ trụ đã phát triển như thế nào trong suốt thời gian đó", đồng tác giả Rebecca Larson, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Texas ở Austin, nhấn mạnh.
Phát hiện hố Mặt trăng có nhiệt độ phù hợp cho người sống
Sử dụng dữ liệu từ tàu LRO, các chuyên gia NASA nhận thấy nhiệt độ trong hố trũng ở vùng Mare Tranquilitatis trên Mặt trăng chỉ khoảng 17 độ C.
Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống
Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.
Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?
Mặt trời giống như một quả cầu lửa nóng bỏng, chói chang. Hàng giờ hàng phút nó đều bức xạ một năng lượng lớn, phát ra ánh sáng và nhiệt trong vũ trụ, trong đó có Trái Đất chúng ta.
50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D
Một tấm bản đồ 3D gần như hoàn chỉnh nhất về vũ trụ do chương trình khảo sát Two Micron All-Sky Survey, còn gọi 2MASS tạo nên, cho thấy, 50.000 dải thiên hà rực rỡ tồn tại giữa ánh sáng hồng ngoại trong vũ trụ.
NASA/ESA chụp được "cánh cổng mở vào vũ trụ khác"
Kính viễn vọng không gian Hubble của NASA/ESA vừa chụp được hình ảnh ngoạn mục từ vùng vũ trụ xa xôi cách chúng ta tận 1.350 năm ánh sáng.
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết
Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.
