Động đất ở New Zealand hình thành như thế nào?

Các chuyên gia cho rằng trận động đất khiến New Zealand rung chuyển hôm 15/2 do hoạt động của mảng kiến tạo gây ra và không liên quan tới động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Trận động đất mạnh khoảng 6 độ gây ra chấn động ở cả hai quần đảo Bắc và Nam của New Zealand hôm 15/2, dù chưa có báo cáo nào về thiệt hại hoặc thương tích. Tâm chấn của trận động đất hôm 15/2 là eo biển Cook, vùng biển ngăn cách quần đảo Bắc và Nam của New Zealand. Động đất xảy ra vào 19h38 giờ địa phương (1h38 ngày 15/2 giờ Hà Nội), ở độ sâu khoảng 74km, theo Cục Khảo sát Địa chất Mỹ. Theo Reuters, nhân chứng cảm nhận được rung lắc mạnh kéo dài vài giây ở thủ đô Wellington.


Đảo Bắc của New Zealand. (Ảnh: Distant Journey).

GeoNet, cơ quan chuyên theo dõi nguy cơ địa chất, cho biết họ nhận được hơn 61.000 báo cáo từ những người cảm thấy rung chấn. Tuy nhiên, may mắn là không có sóng thần do tâm chấn ở xa đất liền. Trận động đất xảy ra sau khi bão Gabrielle gây thiệt hại nghiêm trọng ở đảo Bắc trong tuần này, khiến 4 người tử vong và hơn 10.000 người mất nhà ở.

Động đất hình thành khi hai mảng kiến tạo trượt theo hướng ngược nhau va chạm và phân tách. New Zealand nằm ở ranh giới giữa hai mảng kiến tạo là mảng Australian và mảng Thái Bình Dương. Nước láng giềng Australia ở xa ranh giới này hơn nên ít gặp rung chấn mạnh hơn.

Theo tiến sĩ Jessica Johnson, nhà địa vật lý ở Đại học Đông Anglia, vỏ Trái Đất bao gồm nhiều mảng kiến tạo di chuyển tương đối so với nhau. Ở ranh giới của những mảng kiến tạo này, đá di chuyển qua nhau có thể tích tụ áp lực do ma sát và trượt đột ngột, dẫn tới động đất. Những trận động đất mạnh thường xảy ra dọc đường đứt gãy, nơi các mảng kiến tạo giao nhau, nhưng rung chấn nhỏ có thể xảy ra ở giữa mảng kiến tạo. Động đất thường đi kèm dư chấn. Đó là động đất quy mô nhỏ hơn trận động đất ban đầu nhưng vẫn có thể gây thiệt hại về người và tài sản.

Tuy nhiên, dư chấn xảy ra ở cùng khu vực với trận động đất chính, vì vậy động đất ở New Zealand là sự kiện hoàn toàn khác. Tiến sĩ Johnson cho biết, không có mối liên hệ nào giữa động đất ở New Zealand và động đất Thổ Nhĩ Kỳ-Syria, một phần do hai khu vực ở quá xa nhau (khoảng gần 16.100km), vượt xa phạm vi của dư chấn.

"Ở khu vực mảng kiến tạo hoạt động mạnh, động đất nhỏ xảy ra rất thường xuyên và ít khi cảm nhận thấy. Nhưng khi một trận động đất lớn hơn xảy ra gần mặt đất hơn, người dân có thể cảm nhận được rung động. Khi động đất xuất hiện, nó có thể truyền áp lực tới đường đứt gãy khác ở gần đó. Nhưng đường đứt gãy ở New Zealand và Thổ Nhĩ Kỳ ở quá xa để áp lực ảnh hưởng đến nhau", tiến sĩ Johnson giải thích. Tương tự, David Rothery, giáo sư địa khoa học hành tinh ở Đại học Open, cho biết không có trận động đất nào ở New Zealand có thể là hệ quả từ động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Theo nhà địa chất học người Anh Roger Musson, động đất có số lượng lớn hơn nhiều những gì phần lớn mọi người có thể nhận thức. Theo Trung tâm thông tin động đất quốc gia, có khoảng 20.000 trận động đất trên thế giới mỗi năm, xấp xỉ 55 trận mỗi ngày, dù chỉ có khoảng 16 trận động đất lớn mỗi năm.

TIN CŨ HƠN
Những cơn bão lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử

Những cơn bão lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử

Trong quá khứ có không ít cơn bão với sức gió mạnh kỷ lục nhưng lại không gây ra nhiều thiệt hại.

Đăng ngày: 08/03/2026
Đặc điểm nổi bật của khí hậu châu Phi là gì?

Đặc điểm nổi bật của khí hậu châu Phi là gì?

Nhắc đến châu Phi là nhắm đến châu lục với nhiệt độ nóng bức quanh năm. Một châu lục với nhiều điều kiện phát triển kinh tế khó khăn, lạc hậu.

Đăng ngày: 07/03/2026
Siêu hạn hán ở Mỹ: Mặt hồ trơ đáy nứt nẻ, xác cá khô cứng tạo nên khung cảnh siêu thực

Siêu hạn hán ở Mỹ: Mặt hồ trơ đáy nứt nẻ, xác cá khô cứng tạo nên khung cảnh siêu thực

Một chiếc thuyền máy cũ vô chủ nhô lên khỏi lớp bùn đất nứt nẻ như một tấm bia mộ khổng lồ. Văn bia của nó có thể viết: Đây là vùng nước của Hồ Mead.

Đăng ngày: 07/03/2026
Phân biệt sự khác nhau giữa khí hậu và thời tiết

Phân biệt sự khác nhau giữa khí hậu và thời tiết

Khi nói về các hiện tượng mưa, nắng, gió,… người ta có lúc dùng từ thời tiết, nhưng có lúc dùng từ khí hậu. Vậy khí hậu và thời tiết có giống nhau không?

Đăng ngày: 04/03/2026
Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Các loại cốc giấy dùng 1 lần đang được rất nhiều người ưa dùng vì tính tiện dụng và nhanh gọn. Song sự thật về chúng không phải ai cũng biết.

Đăng ngày: 26/02/2026
Một loại nhiên liệu bỗng chốc

Một loại nhiên liệu bỗng chốc "tái sinh" trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu

Trong lúc toàn thế giới đang hướng đến mục tiêu giảm tối đa lượng cacbon, không ai ngờ được loại nhiên liệu gây hại cho môi trường này đột nhiên "một bước lên mây".

Đăng ngày: 19/02/2026
Bí ẩn thác nước chảy vào

Bí ẩn thác nước chảy vào "Chiếc ấm của Quỷ dữ"

Thác nước đôi Devil’s Kettle, thuộc bang Minnesota, Hoa Kỳ, có một dòng chảy vào hồ Superior; tuy nhiên, điểm đến của dòng kia đến bây giờ vẫn còn là một ẩn số của thiên nhiên…

Đăng ngày: 17/02/2026
Khoa Học News