Khoa Học News

Giải mã mảnh "da người" trên cửa nhà thờ Trung Cổ

Các mảnh da đóng đinh trên cửa một số nhà thờ thời Trung Cổ thực chất không phải của kẻ cướp người Đan Mạch bị trừng phạt theo truyền thuyết.

Cuối thế kỷ 19, trong quá trình tu sửa nhà thờ St. Botolph ở Hadstock, gần Cambridge, người ta phát hiện một mảnh da lớn dưới các thanh kim loại của một ô cửa. Truyền thuyết cho rằng mảnh da thuộc về một kẻ cướp người Đan Mạch (Viking) đã cố gắng cướp phá nhà thờ vào thế kỷ 11. Sau đó, hắn bị lột da và đóng đinh vào cửa để răn đe.

St. Botolph không phải nhà thờ duy nhất với "da người" ở cửa trước. Tại Anh, ít nhất 3 kiến trúc khác thời Trung Cổ có mảnh da như vậy, gồm nhà thờ St. Michael, nhà thờ All Angels và tu viện Westminster.


Mảnh da và một chiếc bản lề từ của nhà thờ St. Botolph ở Hadstock, Anh. (Ảnh: Bảo tàng Saffron Walden).

Trước đây, các nhà khoa học muốn tìm hiểu xem những truyền thuyết này có thật hay không và đã tiến hành phân tích một số mẫu vật. Tuy nhiên, việc chúng thực sự là da gì vẫn gây tranh cãi. Những năm 1970, Ron Reed, chuyên gia về da tại Đại học Leeds phân tích mẫu da tại St. Botolph và kết luận đó là da người, có thể từ người với mái tóc sáng màu hoặc xám. Tuy nhiên, trong chương trình BBC Blood of the Vikings năm 2001, kết quả phân tích ADN lại cho thấy mẫu da có nguồn gốc từ họ Trâu bò (Bovidae), dù không thể khẳng định là chính xác hoàn toàn.

Tại Hội nghị Khoa học Khảo cổ Anh 2022 (UKAS), chuyên gia Ruairidh Macleod cùng đồng nghiệp phân tích kỹ hơn mảnh da tại cả 4 địa điểm bằng cách sử dụng một kỹ thuật không phá hủy gọi là ZooMS. Kỹ thuật này hé lộ trình tự collagen peptide trong mẫu vật, cho phép các nhà khoa học xác định mẫu thuộc về loài vật nào. Trong trường hợp này, họ dùng tẩy cao su tác động lên bề mặt da, sau đó chiết xuất các peptide bám vào vụn tẩy.

Kết quả, không có mẫu nào là da người. Hai mẫu tại nhà thờ St. Botolph và tu viện Westminster bắt nguồn từ Họ Trâu bò, trong khi mẫu vật tại nhà thờ St. Michael và All Angels thuộc về ngựa hoặc lừa. Họ không thể xác định cụ thể hơn vì ngựa và lừa có dấu vết collagen rất giống nhau.

"Thật thú vị khi dường như các nhà thờ mà chúng tôi phân tích mẫu vật có những truyền thuyết rất giống nhau, rằng những mảnh da này có nguồn gốc từ kẻ cướp người Đan Mạch (Viking). Điều này được nhà ghi chép Samuel Pepys chứng thực lần đầu trong nhật ký của ông vào năm 1661. Vì vậy, truyền thuyết cho rằng đây là những mảnh da bị lột của người Đan Mạch đã tồn tại từ lâu", Macleod nói.

"Vì không có bất kỳ mẫu vật nào thực sự là da người, câu chuyện này có lẽ bắt nguồn như một truyền thuyết địa phương từ một trong các nhà thờ, sau đó nhanh chóng lan truyền sang những nơi khác cũng có dấu vết của da khô đóng đinh vào cửa", ông nhận định.

Các chuyên gia cho rằng có thể việc đóng da động vật lên cửa nhà thờ liên quan đến tính thẩm mỹ. "Tuy nhiên, sự thu hút của truyền thuyết về da người cũng như khả năng răn đe những kẻ phá hoại nhà thờ có thể giải thích cho việc truyền thuyết tồn tại dai dẳng", Macleod nói.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 25/09/2026
Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Nghĩa trang Xiaohe nằm trong sa mạc Taklamakan ở tây bắc Trung Quốc nổi tiếng thế giới với hàng trăm xác ướp bí ẩn.

Đăng ngày: 22/09/2026
Chuyên gia tìm thấy báu vật nhỏ xíu trong mộ cổ có giá hơn 3.200 tỷ

Chuyên gia tìm thấy báu vật nhỏ xíu trong mộ cổ có giá hơn 3.200 tỷ

Không ngờ báu vật nhỏ xíu được đặt trên đầu của người tiểu thiếp trong mộ cổ này lại có giá trị hàng nghìn tỷ đồng. Đó là gì?

Đăng ngày: 22/09/2026
Quét CT "thần vệ nữ Willendorf": Phát hiện bí mật choáng về báu vật vô song

Quét CT "thần vệ nữ Willendorf": Phát hiện bí mật choáng về báu vật vô song

Sau khi dùng công nghệ quét micro-CT để xem xét bên trong bức tượng nữ thần, các nhà khoa học đã phát hiện điều bất ngờ.

Đăng ngày: 17/09/2026
Pharaoh Ai Cập Akhenaten bị ái nam ái nữ

Pharaoh Ai Cập Akhenaten bị ái nam ái nữ

Hoàng đế Ai Cập cổ đại Akhenaten không phải là người nam tính thực thụ, dù ông là cha của ít nhất nửa tá con. Thực tế, cơ thể ông khá nữ tính, với cái đầu hình trứng.

Đăng ngày: 10/09/2026
Phát hiện mộ cổ 2.000 năm, giật mình sinh vật sống bên trong bò ra

Phát hiện mộ cổ 2.000 năm, giật mình sinh vật sống bên trong bò ra

Đây là lần đầu tiên nhóm chuyên gia này đào được một sinh vật sống từ một ngôi mộ cổ hơn 2.000 năm.

Đăng ngày: 31/08/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 30/08/2026
Khoa Học News