Giống lúa đột biến mới có thể "ngủ trưa" để chịu hạn

Các nhà khoa học tạo đột biến gene, làm thay đổi hình thái và sinh lý tế bào, nên khi trời nắng lá lúa xoắn lại, giảm khả năng mất nước.

Nhóm nghiên cứu biến đổi gene lúa của Viện Nghiên cứu Lúa Trung Quốc phối hợp với Đại học California (Berkeley) phát hiện ra đột biến gene PSL1 ảnh hưởng trực tiếp tới cây lúa, làm phiến lá trở nên nhạy cảm, dễ xoắn lại trong môi trường độ ẩm thấp và bức xạ ánh sáng mặt trời cao, giúp cải thiện khả năng chống chịu hạn của cây lúa.


Lá lúa đột biến xoắn lại khi gặp nhiệt độ mặt trời cao. (Ảnh: China News).

Lá lúa bị xoắn là kết quả của những thay đổi về hình thái và sinh lý tế bào hình thoi khu trú trên biểu bì cây lúa. Zhang Guangheng, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Lúa gạo Trung Quốc cho biết, nhiệt độ cao và ánh sáng mạnh trong mùa trồng lúa có thể khiến cây lúa mất nước nghiêm trọng. Vì vậy, nếu cây phản ứng với nhiệt độ khắc nghiệt và ánh sáng vào buổi trưa bằng cách cuốn lá, có thể làm giảm sự mất nước, tăng sức chịu hạn. "Hiện tượng "ngủ trưa" hoặc kiểu "quang hợp bị ức chế vào buổi trưa" này là một cơ chế giúp thực vật thích ứng và tránh tác hại của môi trường", ông Zhang nói.

Nhóm nghiên cứu đã nhân bản và xác định được enzyme mã hóa gene PSL1. Đột biến của gene này khiến thành tế bào ở rễ và mô lá lúa dày lên, tỷ lệ tế bào ngậm nước tăng, dẫn đến lá lúa xoắn lại trong môi trường ẩm thấp và nhiệt độ cao.

Kết quả phân tích sinh hóa cho thấy, so với cây hoang dã ở vùng sa mạc, hoạt tính galacturonase trong PSL1 tổ hợp và hàm lượng pectin trong tế bào cây chứa đột biến PSL1 tăng lên đáng kể.

Trong môi trường khô hạn, lượng nước nuôi cây lúa không dễ bị mất đi. PSL1 có chức năng điều chỉnh quá trình sinh tổng hợp thành tế bào, phát triển cây trồng và khả năng chịu hạn ở lúa.

TIN CŨ HƠN
Lý giải được tại sao cây có hình dạng lá khác nhau

Lý giải được tại sao cây có hình dạng lá khác nhau

Theo các nhà khoa học Đức, protein có tên LMI1 chịu trách nhiệm về sự phát triển và hình dạng của lá cây cũng như hình thành loại lá biến đổi, tức là các sợi râu mà cây sử dụng để leo.

Đăng ngày: 16/01/2026
Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Liệu một loại vi khuẩn khiêm tốn có thể nắm giữ chìa khóa để sống sót qua bức xạ vũ trụ?

Đăng ngày: 14/01/2026
Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Loài kiến Matabele châu Phi có thể trở thành y tá, chăm sóc cho đồng loại bị thương khi chúng tham gia kiếm mồi.

Đăng ngày: 12/01/2026
Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Trong văn hóa Việt Nam, cây quất được coi là một biểu tượng của sự bình an, may mắn và sự tươi mát.  Vì vậy, nếu để quất bị héo trong năm mới là rất kiêng kỵ.

Đăng ngày: 12/01/2026
Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Ẩn mình trong những khu rừng nhiệt đới nóng ẩm ở Nam Mỹ là một loài côn trùng to lớn đến mức nhiều người sẽ không thể tin là chúng thực sự tồn tại.

Đăng ngày: 09/01/2026
Sự thực kỳ thú về cây mộc tặc hình dáng lạ của Việt Nam

Sự thực kỳ thú về cây mộc tặc hình dáng lạ của Việt Nam

Cây mộc tặc còn được biết đến với tên gọi khác là cỏ tháp bút. Loài cây này thường mọc hoang ở các tỉnh miền núi và trung du Việt Nam, tuy nhiên, cây cũng được trồng ở một số nơi để làm dược liệu.

Đăng ngày: 05/01/2026
Kinh hãi tò vò ngọc lục bảo, ác mộng với những con gián

Kinh hãi tò vò ngọc lục bảo, ác mộng với những con gián

Vào thời điểm con gián làm sạch cơ thể mình xong, nọc độc của tò vò ngọc lục bảo đã hoàn toàn chiếm lấy ý chí của nó.

Đăng ngày: 05/01/2026
Khoa Học News