Hài cốt 20 người hiến tế dưới kim tự tháp Maya

Hài cốt mất đầu của 20 người đàn ông trẻ tuổi ở kim tự tháp Maya ở miền nam Mexico chứng tỏ công trình này là đài tưởng niệm.


Một số bộ hài cốt ở kim tự tháp Công trình 18. (Ảnh: INAH).

Những nạn nhân hiến tế được chôn trong hai cụm mộ riêng biệt đào cách nhau 1.200 năm, hé lộ tượng đài có thể thờ phụng các vị thần Maya suốt nhiều thế kỷ, IFL Science hôm 21/4 đưa tin. Theo nhóm nghiên cứu đến từ Viện Nhân chủng học và Lịch sử Mexico (INAH), cách nạn nhân bị hành quyết cung cấp bằng chứng rõ ràng cho thấy công trình gắn liền với cái chết và thần cai quản địa ngục. Họ cho rằng người chết kém may mắn bị tước đi phần đầu để hiến dâng lên kim tự tháp và cũng cố mối liên hệ của nó với thế giới bên kia.

Nằm ở di chỉ khảo cổ Moral-Reforma trên bán đảo Yucatan, kim tự tháp có tên Công trình 18 nhiều khả năng được xây theo từng giai đoạn, đòi hỏi hiến tế người để kỷ niệm mỗi phần đã hoàn thành. Do đó, hai lần hành quyết tập thể liên quan tới những sự kiện quan trọng trong quá trình xây dựng kim tự tháp.

Giai đoạn đầu tiên là cuối thời Tiền cổ điển, kéo dài từ năm 300 trước Công nguyên tới năm 250. Dù nhóm nghiên cứu chưa thể xác định niên đại chính xác của hài cốt, sự tồn tại của 567 vật thờ cúng đi kèm như nữ trang đính hạt, mũi lao, kim bằng xương, giúp các nhà nghiên cứu xếp hài cốt vào khung thời gian trên.

Bao gồm 7 nấm mồ riêng biệt, cụm mộ lâu đời hơn chứa xương của ít nhất 12 nạn nhân, một số người dường như sắp xếp theo tư thế ngồi ngay sau khi chết trong khi những người còn lại được chuyển tới sau khi chôn ở nơi khác. Kết quả là nhiều bộ xương không có sự nhất quán. Cụm mộ thứ hai gồm 13 nấm mồ từ thời kỳ Cuối cổ điển, kéo dài từ năm 600 đến 900. Trong số đó, nhà nghiên cứu đến được 8 cá nhân bị mất đầu và đặt riêng biệt để dâng lên kim tự tháp.

Cả hai cụm mộ đều bao gồm những người đàn ông trưởng thành trẻ tuổi có dấu hiệu tác động để thay đổi hình dáng hộp sọ. Đó là quá trình nẹp đầu ở độ tuổi rất nhỏ thường gặp trong xã hội Maya trước thời Columbia. Ngoài ra, hai cá nhân có phần răng đã chỉnh sửa, có thể do mài và gắn ngọc thạch vào răng trước. Kết luận của nhóm nghiên cứu còn mang tính sơ bộ và công tác khai quật ở Moral-Reforma vẫn đang diễn ra.

TIN CŨ HƠN
Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi

Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi

Năm 1984, các nhà khoa học thưởng thức bữa tối kỳ lạ với món hầm làm từ thịt của bò rừng thảo nguyên đóng băng hàng chục nghìn năm trước.

Đăng ngày: 08/04/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose

Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose

Quân đội Colombia vừa công bố những bức hình chưa từng thấy về xác thuyền San Jose huyền thoại, được cho là chứa lượng của cải trị giá hàng tỷ USD.

Đăng ngày: 08/04/2026
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.

Đăng ngày: 07/04/2026
Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Con sư tử hang động non tên Sparta trông như đang ngủ sau hàng nghìn năm nằm dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia.

Đăng ngày: 04/04/2026
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.

Đăng ngày: 04/04/2026
Phát hiện

Phát hiện "thành phố mất tích" sâu 700m dưới lòng đại dương

Nằm ở phía Tây của rặng núi nằm sâu giữa Đại Tây Dương, có một đỉnh núi mà ở gần đó là một cảnh tượng của những ngọn tháp lởm chởm nhô lên giữa một vùng tăm tối.

Đăng ngày: 04/04/2026
Khoa Học News