Khai quật hóa thạch 139 triệu năm của thằn lằn cá mang thai

Một nhóm nghiên cứu khai quật bộ xương dài 4 m của một con thằn lằn cá chết khi đang mang thai nhiều con non trên sông băng Tyndall.

Hóa thạch của con thằn lằn cá mà các nhà nghiên cứu đến từ Đại học Manchester, Anh, đặt tên là Fiona, được khai quật từ một sông băng đang tan chảy ở vùng Patagonia. Fiona đang mang thai khi nó chết cách đây 139 triệu năm và một số phôi thai vẫn nằm trong bụng nó.


Hình ảnh phục dựng của thằn lằn cá mang thai. (Ảnh: N. Tamura)

"Hóa thạch thằn lằn cá ở tình trạng nguyên vẹn đến vậy trong môi trường cực hạn, phát lộ do sông băng thu hẹp dần, là phát hiện chưa từng có ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới. Số lượng lớn hóa thạch thằn lằn cá tìm thấy trong khu vực, bao gồm bộ xương hoàn chỉnh của cá thể trưởng thành, sắp trưởng thành và con non, sẽ mang tới cái nhìn độc đáo về quá khứ", tiến sĩ DeanLomax, nhà cổ sinh vật học làm việc trong dự án, cho biết.

Thằn lằn cá là động vật biển có vú sống ở thời khủng long, nổi tiếng với cơ thể hình cá, tương tự cá heo ngày nay. Hóa thạch của Fiona được phát hiện trong chuyến thám hiểm tới sông băng Tyndall vào tháng 3 và tháng 4/2022. Nhóm nghiên cứu cần leo 10 giờ hoặc cưỡi ngựa để tiếp cận sông băng này, khiến việc thu thập mẫu vật đặc biệt khó khăn.

Đây là con thằn lằn cá mang thai duy nhất được ghi nhận và khai quật từ thời Valanginian-Hauterivian đầu kỷ Phấn Trắng (129 - 139 triệu năm trước). Với chiều dài 4 m và nhiều con non trong bụng, hóa thạch sẽ cung cấp nhiều thông tin về loài vật như đặc điểm sinh học của quá trình phát triển phôi thai hoặc căn bệnh ảnh hưởng tới Fiona. Ngoài Fiona, các nhà nghiên cứu còn tìm thấy 23 mẫu vật mới khác trong chuyến thám hiểm, biến sông băng Tyndall thành nghĩa địa chứa nhiều hóa thạch thằn lằn cá nhất thế giới.

Để khai quật Fiona, Lomax và cộng sự xây dựng một nhà kho phía trên khu đất ngăn gió mạnh, mưa và tuyết. Họ cũng cần thiết bị chuyên dụng để đào qua lớp đá cứng. Lớp đá ở rìa đá cứng đến mức không thể khai quật bằng búa và đục. Nhóm nghiên cứu phải cắt, khoan và phá vỡ từng khối đá bằng kim cương và dụng cụ khác.

Sau khi đào được hóa thạch Fiona, họ chuyển bộ xương từ sông băng Tyndall tới Bảo tàng Lịch sử tự nhiên Rio Seco ở Punta Arenas cách đó 400 km. Họ sẽ chuẩn bị nghiên cứu hóa thạch trong phòng thí nghiệm cổ sinh vật học ở bảo tàng. Nhóm nghiên cứu hy vọng có thể so sánh thằn lằn cá trên sông băng Tyndall với nhiều bộ xương phát hiện trước đó ở châu Âu.

TIN CŨ HƠN
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 24/08/2025
Người thượng cổ biến đổi gen lúa nước từ 10.000 năm trước

Người thượng cổ biến đổi gen lúa nước từ 10.000 năm trước

Một nghiên cứu vừa được công bố chứng tỏ, người thượng cố cách đây 10.000 năm là “nhà khoa học” biến đổi gen lúa nước ngày nay.

Đăng ngày: 20/08/2025
Quét CT

Quét CT "thần vệ nữ Willendorf": Phát hiện bí mật choáng về báu vật vô song

Sau khi dùng công nghệ quét micro-CT để xem xét bên trong bức tượng nữ thần, các nhà khoa học đã phát hiện điều bất ngờ.

Đăng ngày: 17/08/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 15/08/2025
Cá Dunkleosteus:

Cá Dunkleosteus: "Kẻ hủy diệt" của kỷ Devon

Trước khi loài khủng long xuất hiện, Trái Đất cũng từng tồn tại rất nhiều loài động vật được mệnh danh là sát thủ khét tiếng, trong số đó có rất nhiều loài đến từ đại dương và cá Dunkleosteus là một trong số đó.

Đăng ngày: 15/08/2025
Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc 1.600 năm tuổi từ thời La Mã cổ đại có màu xanh ngọc khi ánh sáng chiếu từ phía trước và chuyển sang màu đỏ khi ánh sáng chiếu từ phía sau.

Đăng ngày: 09/08/2025
Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Rác trong mắt bạn lại là một kho báu quý giá trong mắt người khác.Tại Trung Quốc, đã từng có vô số cổ vật, thậm chí là bảo vật Quốc gia lưu lạc trong dân gian, bị coi là rác, là phế vật.

Đăng ngày: 08/08/2025
Khoa Học News