Khám phá vụ nổ vũ trụ mới sáng hơn Mặt trời 100 tỷ lần

Các nhà thiên văn học đã phát hiện ra một loại vụ nổ vũ trụ mới. Trong vòng 10 ngày, vụ nổ đặc biệt sáng hơn 100 tỷ mặt trời, sau đó biến mất gần như không có gì – một sự kiện hủy diệt vừa ngắn ngủi vừa ngoạn mục hơn một siêu tân tinh thông thường.

Theo nghiên cứu được công bố ngày 1/9 trên Tạp chí Vật lý thiên văn, sự kiện nhanh và dữ dội này có thể đại diện cho một loại vụ nổ mới chưa từng được nghiên cứu trước đây.


Minh họa về một hố đen phá hủy một ngôi sao gần đó. Các nhà nghiên cứu tin rằng một vụ va chạm như vậy có thể là nguyên nhân gây ra loại vụ nổ mới này. (Ảnh: ESA / C. Carreau).

Tác giả chính của nghiên cứu Matt Nicholl, nhà vật lý thiên văn tại Đại học Queen's Belfast cho biết: "Chúng tôi đã đặt tên cho nguồn mới này là "Chất làm mát nhanh phát sáng" hoặc LFC. Bộ dữ liệu tinh tế mà chúng tôi thu được loại trừ khả năng đây là một siêu tân tinh khác.”

Siêu tân tinh là những vụ nổ sáng xảy ra khi các ngôi sao lớn (thường có khối lượng ít nhất gấp 8 lần khối lượng mặt trời) đốt cháy nhiên liệu hạt nhân của chúng, tự sụp đổ và phóng các lớp khí bên ngoài của chúng vào không gian.

Hàng năm, các nhà thiên văn học quan sát thấy hàng trăm siêu tân tinh đột nhiên sáng lên, rồi mờ dần. Thông thường, một siêu tân tinh đạt độ sáng cực đại sau khoảng 20 ngày, sáng hơn mặt trời vài tỷ lần. Trong những tháng tiếp theo, vụ nổ dần dần biến mất. Nhưng LFC không phải là siêu tân tinh.

Vụ nổ mới được phát hiện – mà các nhà thiên văn học đã phát hiện bằng mạng lưới kính viễn vọng Hệ thống cảnh báo tác động cuối cùng của tiểu hành tinh (ATLAS) ở Hawaii, Chile và Nam Phi – xảy ra trong một thiên hà chứa đầy những ngôi sao giống như mặt trời quá nhỏ để có thể là vật liệu siêu tân tinh.

Đồng tác giả nghiên cứu Shubham Srivastav, một nhà nghiên cứu cũng tại Đại học Queen, cho biết: “Dữ liệu của chúng tôi cho thấy sự kiện này xảy ra trong một thiên hà đỏ khổng lồ cách chúng ta hai tỷ năm ánh sáng. Những thiên hà này chứa hàng tỷ ngôi sao giống như Mặt trời của chúng ta, nhưng chúng không có ngôi sao nào đủ lớn để trở thành siêu tân tinh".

Theo các nhà nghiên cứu, ngoài vị trí bất thường, vụ nổ mới phát hiện còn sáng hơn nhiều và mờ đi nhanh hơn nhiều so với một siêu tân tinh thông thường. Trong vòng 15 ngày tiếp theo, vật thể này mờ đi hai bậc độ lớn và chỉ mờ đi còn 1% độ sáng cực đại chỉ một tháng sau khi phát nổ.

Nhóm nghiên cứu kết luận rằng, những vụ nổ này đại diện cho một loại vụ nổ vũ trụ mới - và rất hiếm - có khả năng không liên quan gì đến những ngôi sao sắp chết. Vậy chính xác thì LFC là gì? Hiện tại, nhóm nghiên cứu chỉ có thể suy đoán. Nicholl nói: “Lời giải thích hợp lý nhất có vẻ là một hố đen va chạm với một ngôi sao”.

Tuy nhiên, ngay cả lời giải thích này cũng không hoàn toàn phù hợp. Có thể là các mô hình khoa học về va chạm giữa các ngôi sao với hố đen cần phải được cải tiến - hoặc, các nhà thiên văn học chưa có đủ thông tin về LFC để đưa ra bất kỳ kết luận nào. Nhóm sẽ tiếp tục tìm kiếm thêm những vụ nổ bí ẩn này ở các thiên hà gần Trái đất hơn.

TIN CŨ HƠN
Phi thuyền NASA bị vướng mảnh rác giống như giấy vệ sinh

Phi thuyền NASA bị vướng mảnh rác giống như giấy vệ sinh

Một vật thể lạ có hình dạng tương tự mảnh giấy vệ sinh đã xuất hiện trong hình ảnh NASA thu được từ Hỏa tinh.

Đăng ngày: 03/05/2026
Trung Quốc xác nhận có nước trên Mặt trăng

Trung Quốc xác nhận có nước trên Mặt trăng

Qua xác nhận qua thử nghiệm trên Trái đất, các nhà khoa học Trung Quốc báo cáo có các dấu hiệu cho thấy nước tồn tại trong những hòn đá do tàu đổ bộ Chang’e 5 thu lượm trên Mặt trăng.

Đăng ngày: 03/05/2026
Khám phá những bí mật bảo vệ Trái đất khỏi sự hỗn loạn của vũ trụ

Khám phá những bí mật bảo vệ Trái đất khỏi sự hỗn loạn của vũ trụ

Một phân tích mới về sự hỗn loạn trong hệ Mặt trời đã tiết lộ cách tránh va chạm giữa các hành tinh trong hàng tỷ năm.

Đăng ngày: 01/05/2026
Loại khoáng chất dồi dào trên Mặt trăng này có thể cung cấp năng lượng cho nhân loại trong hàng nghìn năm

Loại khoáng chất dồi dào trên Mặt trăng này có thể cung cấp năng lượng cho nhân loại trong hàng nghìn năm

Đây cũng là một trong các động lực thúc giục các quốc gia tìm cách chinh phục trở lại Mặt trăng.

Đăng ngày: 01/05/2026
Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ

Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ

Hệ thống quan sát thiên văn siêu việt ALMA đã có một phát hiện vô cùng ngoại mục: Một hành tinh đúng nghĩa sơ sinh trong đĩa khí bụi của ngôi sao trẻ AS 209.

Đăng ngày: 30/04/2026
Siêu tên lửa mạnh nhất lịch sử NASA sắp khai hỏa: Dẫn lối cho kỷ lục thế giới nào?

Siêu tên lửa mạnh nhất lịch sử NASA sắp khai hỏa: Dẫn lối cho kỷ lục thế giới nào?

Khi nào thì NASA cho tên lửa mạnh nhất lịch sử của mình cất cánh?

Đăng ngày: 30/04/2026
Thí nghiệm gây sốc: Ngủ đông để du hành đến hành tinh khác?

Thí nghiệm gây sốc: Ngủ đông để du hành đến hành tinh khác?

Các nhà khoa học đã tìm ra một công tắc não bộ mang triển vọng giúp các nhà du hành vũ trụ tương lai có thể vượt qua ranh giới của Hệ Mặt trời, đi khai phá các ngoại hành tinh giống Trái đất.

Đăng ngày: 30/04/2026
Khoa Học News