Khoa Học News

"Kho báu 3 loài người” trong hầm đá bí ẩn ở Trung Á

Một kho báu khảo cổ vô song vừa được tìm thấy bên bờ suối ở Tajikistan, là nơi 3 loài người khác nhau có thể đã từng chung sống.

Một nhóm khảo cổ đã tìm kiếm dọc dòng sông Zeravshan ở Tajikistan và phát hiện ra một hầm đá bí ẩn là di chỉ của tận 3 loài người khác nhau: Homo sapiens, Neanderthals và Denisovans.

Homo sapiens chính là "người tinh khôn" hay "người hiện đại", tức là chúng ta. Trong khi đó, 2 loài người còn lại là những người anh em họ cùng chi Homo (chi Người), đã tuyệt chủng khoảng 30.000-40.000 năm trước.

Từ lâu, một số bằng chứng DNA trong chính chúng ta cho thấy 3 loài người này đã có những giai đoạn cùng sinh sống và giao phối dị chủng với nhau.

Một số bằng chứng khảo cổ hiếm hoi cũng ủng hộ điều này, bao gồm các hang động có dấu tích của 2 trong 3 loài người này và những bộ hài cốt mang đặc điểm lai rõ nét giữa 2 loài.

Vì vậy, hầm đá bí ẩn mà các nhà khoa học vừa tìm thấy bên một dòng suối thuộc hệ thống sông Zeravshan ở Tajikistan rất đặc biệt khi chứa tàn tích của cả 3 loài nói trên.


Một số công cụ đá được khai quật từ hầm đá - (Ảnh: ĐẠI HỌC HEBREW).

Di chỉ này được đặt tên là Soii Havzak, được khai quật từ năm 2023. Cho đến nay, các nhà khảo cổ đã thu thập được vô số dụng cụ đá, xương động vật... chỉ ra hoạt động sinh sống của con người cổ đại.

Theo bài công bố trên tạp chí Antiquity, kết quả giám định sơ bộ cho thấy hầm đá này được con người chọn làm nơi trú ẩn tận 150.000 năm trước và nhiều nhóm người khác nhau đã lần lượt sử dụng nó suốt 130.000 năm.

Không chỉ chứa dấu vết của cả 3 loài người khác nhau, các bằng chứng còn cho thấy họ đã cùng chung sống vào một số thời kỳ.

"Chúng tôi hy vọng rằng nghiên cứu đang diễn ra tại địa điểm này sẽ tiết lộ những hiểu biết mới về cách các nhóm người khác nhau có thể đã tương tác trong khu vực này" - TS Yossi Zaidner từ Viện Khảo cổ học thuộc Đại học Hebrew ở Jerusalemm Israel) nói với tờ Live Science.

TS Zaidner cũng giải thích rằng hầm đá này nằm trên tuyến đường gọi là Hành lang núi Nội Á (IAMC) của Trung Á, nơi 3 loài người nói trên chọn làm tuyến đường di cư phổ biến và cũng là nơi họ gặp gỡ, tương tác.

Người cổ đại không phải là những cá nhân duy nhất lựa chọn khu vực này để đi qua.

Thung lũng sông này sau đó đã trở thành một phần của Con đường tơ lụa nổi tiếng, kết nối nhiều nền văn minh từ Trung Quốc đến Đế chế La Mã thông qua hoạt động giao thương sôi động.

TIN CŨ HƠN
Đang khảo sát thì phát hiện từ trường dị thường, chuyên gia lần theo và phát lộ kho báu đầy vàng

Đang khảo sát thì phát hiện từ trường dị thường, chuyên gia lần theo và phát lộ kho báu đầy vàng

Nhờ có từ trường kỳ lạ, các nhà khảo cổ đã tìm được một ngôi mộ bên trong đầy vàng và đá quý…

Đăng ngày: 13/05/2026
Bí ẩn cái chết của loài khỉ khổng lồ cao hơn 3m đã từng tồn tại ở khắp Trung Quốc

Bí ẩn cái chết của loài khỉ khổng lồ cao hơn 3m đã từng tồn tại ở khắp Trung Quốc

Cao hơn 3 mét (gần 10 feet), Gigantopithecus Blacki là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái đất (ít nhất là những gì chúng ta biết). Con thú này đã đặt chân khắp Trung Quốc thời điểm đó.

Đăng ngày: 13/05/2026
Đào ống nước, lộ ra "đài thiên văn" cổ xưa hơn cả kim tự tháp

Đào ống nước, lộ ra "đài thiên văn" cổ xưa hơn cả kim tự tháp

Theo Live Science, đây có thể là một trong những bằng chứng lâu đời nhất về kiến trúc công cộng được tìm thấy ở châu Âu.

Đăng ngày: 12/05/2026
Cậu bé nhặt được hòn than đen sì, chuyên gia kiểm định 10 năm mới kết luận: Đây là bảo vật duy nhất trên thế giới

Cậu bé nhặt được hòn than đen sì, chuyên gia kiểm định 10 năm mới kết luận: Đây là bảo vật duy nhất trên thế giới

Năm 1981, tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc) có một cậu bé nhặt được một bảo vật “kì lạ” liền mang đến bảo tàng lịch sử Thiểm Tây. Đến tận 10 năm sau, những bí mật của bảo vật này mới được hé lộ.

Đăng ngày: 10/05/2026
Phát hiện tàu ma 1.700 tuổi, hàng hóa kỳ dị còn nguyên vẹn

Phát hiện tàu ma 1.700 tuổi, hàng hóa kỳ dị còn nguyên vẹn

Bất chấp đã bị nuốt vào lòng Địa Trung Hải từ thế kỷ thứ IV, những đồ vật bên trong con tàu ma La Mã vẫn nguyên vẹn đến kỳ lạ.

Đăng ngày: 07/05/2026
Quét laser, lộ ra doanh trại bí mật ở độ cao 2.200m

Quét laser, lộ ra doanh trại bí mật ở độ cao 2.200m

Chính quyền bang Graubünden - Thụy Sĩ tuyên bố họ vừa có "phát hiện gây chấn động" về một doanh trại La Mã trong cuộc khảo sát dãy Alps.

Đăng ngày: 05/05/2026
Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác "hạ thủ"

Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác "hạ thủ"

Theo Sci-News, đó là phần còn lại của sinh vật cổ đại gọi là "voi ngà thẳng", đã tuyệt chủng 400.000 năm về trước, nhưng là vị tổ tiên gần gũi của loài voi hiện tại.

Đăng ngày: 04/05/2026
Khoa Học News