Lần đầu tiên phát hiện dấu vết CO2 và H2O2 trên bề mặt mặt trăng Charon

Theo nghiên cứu được công bố trên Nature Communications ngày 1/10, kính viễn vọng không gian James Webb của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đã phát hiện những manh mối mới về bề mặt của Charon - Mặt trăng lớn nhất của Sao Diêm Vương (hành tinh lùn Pluto).

Đây là lần đầu tiên, dấu vết của CO2 (carbon dioxide) và H2O2 (hydrogen peroxide) được phát hiện trên bề mặt của thiên thể này. Cả hai đều ở dạng rắn đông lạnh và được bổ sung vào danh sách băng nước, hợp chất chứa amoniac và các chất hữu cơ đã được ghi nhận trước đây trên bề mặt Charon.


Bề mặt sao Diêm Vương. (Ảnh minh họa: AFP/TTXVN).

Với đường kính khoảng 1.200km, Charon có kích thước bằng 1/2 so với Pluto. Nghiên cứu từ tàu vũ trụ New Horizons của NASA vào năm 2015 đã cho thấy bề mặt của Charon được bao phủ bởi băng nước. Tuy nhiên, việc phát hiện ra các hợp chất hóa học tại các bước sóng hồng ngoại cụ thể là thách thức lớn cho đến khi kính viễn vọng Webb được triển khai.

Kính viễn vọng Webb đã phát hiện thêm CO2 và H2O2, cả hai đều đóng vai trò quan trọng trong việc giúp giải mã lịch sử hình thành và quá trình bề mặt của Charon. Theo nghiên cứu, H2O2 có thể được hình thành từ quá trình bức xạ tia cực tím và gió mặt trời chiếu vào bề mặt băng nước của Charon trong thời gian dài. Trong khi đó, CO2 có thể xuất hiện từ các vụ va chạm thiên thạch, mang vật chất nguyên thủy từ thời kỳ hình thành Charon và Pluto cách đây khoảng 4,5 tỷ năm lộ ra bề mặt.

Nhà khoa học Carly Howett thuộc dự án New Horizons đánh giá James Webb giúp khám phá ra nhiều "dấu vết" của các hợp chất mà trước đây con người không thể nhìn thấy, mở rộng thêm những hiểu biết về cấu trúc và quá trình hình thành các thiên thể xa xôi.

Charon, được phát hiện vào năm 1978, quay quanh Pluto ở khoảng cách khoảng 19.640km, nhỏ hơn nhiều so với khoảng cách giữa Trái đất và Mặt trăng (384.400km). Dù có bề mặt xám bạc ở hầu hết các khu vực, nhưng vùng cực của Charon lại mang màu nâu đỏ, chủ yếu do sự hiện diện của các vật liệu hữu cơ.

Pluto và Charon nằm trong vành đai Kuiper, một khu vực xa xôi và băng giá bên ngoài Hệ Mặt trời. Với khoảng cách hơn 4,83 tỷ km từ Mặt trời, cả hai thiên thể này đều quá lạnh để có thể duy trì sự sống, nhưng lại chứa đựng nhiều manh mối về cách mà các hành tinh và vệ tinh trong Hệ Mặt trời hình thành.

Những phát hiện từ Webb không chỉ giúp mở rộng hiểu biết về Charon mà còn góp phần vào bức tranh tổng thể về các thiên thể nhỏ trong Hệ Mặt trời.

Bà Silvia Protopapa thuộc Viện Nghiên cứu Tây Nam - một thành viên của nhóm nghiên cứu trên - nhấn mạnh rằng mỗi vật thể trong Hệ Mặt trời là một mảnh ghép quan trọng của câu đố mà các nhà khoa học đang cố gắng ghép lại. Những quan sát từ Webb giúp xác nhận rằng CO2 và H2O2 trên bề mặt Charon là sản phẩm của quá trình bức xạ và các vụ va chạm, góp phần vào việc hiểu rõ hơn về quá trình hình thành và tái tạo bề mặt của các thiên thể. Những phát hiện này không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về Charon mà còn mở ra những triển vọng mới trong việc nghiên cứu các thiên thể xa xôi khác, giúp giới khoa học tiến gần hơn tới việc giải mã những bí ẩn sâu xa của vũ trụ.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ

Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ

Hệ thống quan sát thiên văn siêu việt ALMA đã có một phát hiện vô cùng ngoại mục: Một hành tinh đúng nghĩa sơ sinh trong đĩa khí bụi của ngôi sao trẻ AS 209.

Đăng ngày: 30/04/2026
Mùa đông trên các hành tinh khác như thế nào?

Mùa đông trên các hành tinh khác như thế nào?

Trái đất có nhiều mùa chủ yếu do trục nghiêng và mùa đông sẽ lạnh hơn, nhưng không phải hành tinh nào trong Hệ Mặt trời cũng như vậy.

Đăng ngày: 30/04/2026
Tàu vũ trụ Nga cháy như pháo hoa trên bầu khí quyển Trái đất

Tàu vũ trụ Nga cháy như pháo hoa trên bầu khí quyển Trái đất

Tàu chở hàng của Nga không cập bến Trạm Vũ trụ quốc tế (ISS), mà chỉ cháy rực trên bầu khí quyển của Trái đất nhiều giờ như một phần của lộ trình xử lý rác thải.

Đăng ngày: 30/04/2026
Lộ diện hệ 6 hành tinh “khiêu vũ” bị nghi có người ngoài Trái đất

Lộ diện hệ 6 hành tinh “khiêu vũ” bị nghi có người ngoài Trái đất

Các nhà khoa học tin rằng có thể tìm kiếm công nghệ ngoài Trái đất ở HD 110067, nơi 6 hành tinh quay quanh nhau nhịp nhàng, hoàn hảo.

Đăng ngày: 29/04/2026
Thành phần sự sống bất ngờ hiện ra cách Trái đất 1.000 năm ánh sáng

Thành phần sự sống bất ngờ hiện ra cách Trái đất 1.000 năm ánh sáng

Nguồn nguyên liệu để bắt đầu một thế giới có sự sống như Trái đất đã được tìm thấy trong Đám mây phân tử Perseus, một cụm sao và khí trẻ trong không gian sâu.

Đăng ngày: 29/04/2026
Phát hiện chấn động về

Phát hiện chấn động về "vật thể lạ từ Đám mây Oort" rơi xuống Canada

Phân tích mới về một quả cầu lửa xanh từ Đám mây Oort hạ cánh xuống Canada tháng 2-2021 có thể làm thay đổi một loạt hiểu biết về sự hình thành của Trái đất và cả Hệ Mặt trời.

Đăng ngày: 28/04/2026

"Lỗ đen" giữa Trái đất: Tàu vũ trụ Nhật tung ảnh độc trước khi gặp nạn

Công ty vũ trụ tư nhân Nhật Bản vừa công bố một trong những di sản ngoạn mục của tàu vũ trụ Hakuto-R Mission 1, tàu thám hiểm bị cho là đã đâm vào Mặt trăng.

Đăng ngày: 28/04/2026
Khoa Học News