Lần thứ hai khoa học tìm ra nguồn phát sinh những vụ bùng nổ sóng vô tuyến bí ẩn

Cho tới giờ, ta vẫn chưa biết cái gì gây nên những vụ bùng nổ sóng vô tuyến FRB.

Các nhà khoa học vừa lần dấu tín hiệu vô tuyến lạ trên Vũ trụ, về tới tận thiên hà phát ra nó. Đây mới là lần thứ hai ta tìm được ra vị trí (gần) cụ thể của nơi phát tín hiệu, nhưng lần này khác: có thể ta sẽ phải nghĩ lại về nguồn gốc có thể có của các vụ bùng nổ sóng vô tuyến nhanh - fast radio burst (FRB).

Lần thứ hai khoa học tìm ra nguồn phát sinh những vụ bùng nổ sóng vô tuyến bí ẩn
Dù FRB xuất hiện rất nhiều trong vũ trụ, ta vẫn không biết thứ gì gây ra chúng.

Bùng nổ sóng vô tuyến nhanh những những đợt sóng vô tuyến chỉ xuất hiện trong một mili-giây cho tới vài mili-giây (một phần nghìn giây), gây ra bởi một quá trình tạo năng lượng cực kỳ lớn trên Vũ trụ mà ta chưa biết.

Loading...

Tại nguồn, những FRB này cực mạnh, có nghiên cứu chỉ ra năng lượng của FRB tương đương với những gì Mặt Trời phát ra trong cả một ngày hoạt động. Nhưng khi ta phát hiện ra FRB, chúng đã rất yếu rồi; theo lời giáo sư thiên văn học Matthew Bailes tới từ Úc, sức mạnh tín hiệu FRB yếu hơn tín hiệu điện thoại di động gửi về từ Mặt Trăng tới 1.000 lần.

Tín hiệu FRB vẫn đủ mạnh, xuất hiện đủ lâu để khác biệt với toàn bộ những sóng vô tuyến xuất hiện trong Vũ trụ. Theo ước tính, khoảng 2.000 FRB vẫn xuất hiện hàng ngày.

Tiếp tục nói về nghiên cứu mới. Ngày 24/9/2018, chỉ trong khoảng 1,3 mili-giây, một đợt sóng vô tuyến quét ngang Trái Đất. May mắn thay, toàn bộ 36 ăng-ten thuộc hệ thống Dàn ăng-ten Tìm đường Kilomet Vuông Úc (ASKAP) đều quay về một hướng, đúng vào khu vực FRB xuất hiện.

Các nhà khoa học kết hợp dữ liệu từ toàn bộ dàn ăng-ten, tính toán được ra vị trí xuất phát của FRB: tại một thiên hà cách ta khoảng 4 tỷ năm ánh sáng, FRB phát ra từ điểm cách trung tâm thiên hà đó khoảng 13.000 năm ánh sáng.

Đây là một dấu mốc công nghệ rất đáng chú ý”, Shami Chatterjee từ Đại học Cornell khẳng định.

Lần thứ hai khoa học tìm ra nguồn phát sinh những vụ bùng nổ sóng vô tuyến bí ẩn
Dàn ăng-ten của ASKAP.

Tính từ năm 2007, thời điểm phát hiện ra FRB đầu tiên, ta đã phát hiện ra thêm 85 vụ bùng nổ sóng vô tuyến. Thế nhưng mới lần theo 2 sóng về tới tận nhà chúng: một được khám phá ra năm 2012 với cái tên FRB 121102, còn sóng mới phát hiện có tên FRB 180924.

Sóng phát hiện năm 2012 là một trong hai sóng có tính chất lặp, liên tục phát tín hiệu, thế nên việc tìm về nguồn căn của nó dễ dàng hơn chút. Nhưng FRB 180924 thì khác biệt hơn nhiều, khi thiên hà phát ra nó sáng hơn thiên hà của FRB 121101 tới 30 lần. Sóng FRB lặp nằm tại một khu vực thường xuyên phát sáng vô tuyến, còn FRB 180924 lại nằm ở rìa thiên hà của nó.

Điểm khác biệt này quan trọng bởi lẽ dù FRB xuất hiện rất nhiều trong Vũ trụ, ta vẫn không biết thứ gì gây ra chúng. Nhờ việc phát hiện ra nguồn phát FRB 121102, ta bắt đầu có chút giả thuyết nhưng với sự xuất hiện của FRB 189024, ta lại có thêm thông tin mới để nghiên cứu.

Vẫn có nhiều tranh cãi xoay quanh việc liệu mọi FRB đều tới từ một loại vật thể không gian nào đó không (sao neutron, hố đen vũ trụ, …), bởi lẽ đa số chúng không có tính chất lặp. Sự khác biệt giữa FRB 121102 và FRB 189024 lại càng làm vấn đề thêm phức tạp.

Trước mắt, ta đã có hai loại FRB khác nhau, còn chưa rõ liệu có phải có tới vài chục loại FRB trong Vũ trụ bao la. Ta cần tìm nguồn gốc của nhiều FRB hơn để có khẳng định chắc chắn.

FRB còn mang một ý nghĩa khác nữa: khi FRB bay ngang Vũ trụ, nó sẽ mang theo cả tín hiệu nằm trên đường đi của mình. Các nhà khoa học có thể sử dụng những tín hiệu đó để tính toán lực hấp dẫn có trong không gian, hiểu hơn về bản chất Vũ trụ cũng như khoảng trống giữa các thiên hà.

Những vụ bùng nổ sóng vô tuyến chỉ tồn tại trong vài mili-giây, nhưng quan trọng vô cùng.

Loading...
TIN CŨ HƠN
4 tiểu hành tinh đang đe dọa Trái đất

4 tiểu hành tinh đang đe dọa Trái đất

Đây là 4 tiểu hành tinh có thể va vào Trái đất trong tương lai gần và gây ra những tác động khủng khiếp.

Đăng ngày: 01/07/2019
NASA vừa mở 2 nhiệm vụ mới để tìm hiểu kỹ hơn về Mặt trời

NASA vừa mở 2 nhiệm vụ mới để tìm hiểu kỹ hơn về Mặt trời

Ngôi sao gần nhất, đem lại sự sống cho chúng ta vẫn còn nhiều bí ẩn cần được khám phá.

Đăng ngày: 01/07/2019
Dải Ngân hà “nhăn nheo vì va chạm”

Dải Ngân hà “nhăn nheo vì va chạm”

Vài triệu năm trước, Antlia đã di chuyển qua thiên hà của chúng ta, làm đĩa thiên hà “nhăn nheo tựa như tấm tôn lợp nhà”

Đăng ngày: 30/06/2019
Đến năm 2020, Việt Nam sẽ phóng thêm 3 vệ tinh lên không gian

Đến năm 2020, Việt Nam sẽ phóng thêm 3 vệ tinh lên không gian

Đến năm 2022, chúng ta sẽ phóng thêm 3 vệ tinh nữa là NanoDragon, LOTUSat-1 và LOTUSat-2. Trong đó, LOTUSat-1 và LOTUSat-2 là các vệ tinh radar đầu tiên của Việt Nam với sự hợp tác của các chuyên gia tới từ Nhật Bản.

Đăng ngày: 29/06/2019
Các nhà khoa học hé lộ bí mật về tín hiệu bí ẩn từ dải ngân hà

Các nhà khoa học hé lộ bí mật về tín hiệu bí ẩn từ dải ngân hà

Phát hiện này được thực hiện bởi các nhà nghiên cứu thông qua việc sử dụng một phương pháp thường được sử dụng để phát hiện các ngoại hành tinh.

Đăng ngày: 29/06/2019
Xuất hiện mô hình giả lập vũ trụ nhanh và chính xác đến khó tin

Xuất hiện mô hình giả lập vũ trụ nhanh và chính xác đến khó tin

D3M sẽ là sân chơi chung cho cả nghiên cứu vật lý Vũ trụ lẫn deep learning/trí tuệ nhân tạo. Từ đây, cả hai có thể phát triển theo những cách ta chưa ngờ tới.

Đăng ngày: 29/06/2019
Tàu NASA sẽ vượt 1,6 tỷ km tới thám hiểm mặt trăng sao Thổ

Tàu NASA sẽ vượt 1,6 tỷ km tới thám hiểm mặt trăng sao Thổ

Titan, mặt trăng lớn nhất của sao Thổ, sẽ trở thành mục tiêu khám phá của tàu vũ trụ NASA phóng năm 2026 trong công cuộc tìm kiếm sự sống.

Đăng ngày: 28/06/2019
Tiêu điểm
Khoa Học News
Trang web của chúng tôi có thể được thực hiện và duy trì bằng cách hiển thị quảng cáo trực tuyến cho khách truy cập của chúng tôi.
Vui lòng xem xét hỗ trợ chúng tôi bằng cách vô hiệu trình chặn quảng cáo của bạn.