Liệu lịch sử có đảo lộn khi phát hiện gian bếp 780.000 năm của người khác loài ở Biển Chết?

Một nhóm khoa học gia quốc tế làm việc ở khu vực phía Bắc Biển Chết tuyên bố đã tìm thấy những dấu hiệu sớm nhất về việc nấu ăn. Họ là những người khác loài hiện diện hàng trăm ngàn năm trước khi Homo sapiens chúng ta ra đời.

Theo Science Alert, một gian bếp 780.000 tuổi đã được phát hiện bên bờ Biển Chết, khu vực thuộc địa phận Israel, tại một di chỉ khảo cổ mang tên Gesher Benot Ya'aqov.

Một trong những suất cá chép nướng cổ xưa rất nhân loại đã được phục vụ tại đây, là bằng chứng hữu hình cổ xưa nhất về việc con người biết sử dụng lửa để nấu nướng.


Một loài người khác loài, đã tuyệt chủng nào đó đã phát minh ra cách nấu nướng, tạo bước ngoặt lớn cho nhân loại - (Ảnh minh họa từ Archaeology News Network)

Trước đó đã từng có những mẩu than và xương cháy liên kết với người Homo erectus, có thể sống vào khoảng 1,5 triệu năm trước, được tìm thấy ở châu Phi. Tuy nhiên điều này không khẳng định được họ đã nấu nướng hay đơn giản là một con vật bị thiêu đốt bởi một nghi lễ hay điều kiện tự nhiên nào đó.

Ở lục địa Á - Âu, chưa bao giờ có bằng chứng tương tự. Thậm chí có giả thuyết phổ biến rằng tận khi người tinh khôn Homo sapiens chúng ta ra đời, nhân loại mới biết sử dụng lửa để nấu nướng.

Bằng chứng cụ thể giữ kỷ lục trước đây là một lò nướng dạng hố ở châu phi, khoảng 170.000 tuổi, được cho là của Homo sapiens hoặc người Neanderthals, một loài anh em chỉ mới tuyệt chủng cách đây 30.000-40.000 năm và thường sống hòa lẫn với tổ tiên chúng ta.

Tuy nhiên với niên đại 780.000 năm, rõ ràng những con người thắp lên bếp lửa lập kỷ lục mới này không phải loài của chúng ta, vì Homo sapiens chỉ mới xuất hiện hơn 300.000 năm.

Theo nhà khảo cổ học Jens Najoka từ Bảo tàng Lịch sử tự nhiên ở London - Anh, dấu vết trên những mẩu cá cổ đại này cho thấy chúng chỉ được nướng trên lửa như thịt nướng, cá nướng của chúng ta, chứ không phải bị thiêu đốt trực tiếp bằng cách ném vào lửa.

Như vậy, cá rõ ràng được nấu nướng, đồng nghĩa với đoạn lịch sử còn mơ hồ về cách Homo sapiens phát minh ra lửa, đã bị xóa bỏ.

Đây là một phát hiện có tầm quan trọng rất lớn để hoàn thiện và viết lại lịch sử nhân loại, cho thấy ở thời điểm đó bộ não và văn minh con người đã phát triển đến thế nào.

"Có được kỹ năng cần thiết để nấu thức ăn đánh dấu một bước tiến hóa quan trọng vì nó cung cấp thêm phương tiện để sử dụng tối ưu nguồn thực phẩm sẵn có" - nhà khảo cổ Naama Goren-Inbar từ Đại học Hebrew (Jerusalem - Israel), cho biết.

Nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Nature Ecology and Evolution.

TIN CŨ HƠN
Chuyện ít biết về bảo vật được

Chuyện ít biết về bảo vật được "tái sinh" ở thành Cổ Loa, Bác Hồ đến thăm và giải nghĩa

Ít ai biết được rằng, đền Thượng (đền Thục An Dương Vương) ở xã Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội hiện đang lưu giữ một "kho báu" có giá trị rất lớn về văn hóa, lịch sử và khoa học.

Đăng ngày: 02/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Mở nắp quan tài, giải oan cho vị vua được mệnh danh là

Mở nắp quan tài, giải oan cho vị vua được mệnh danh là "hoàng đế lười biếng", 28 năm không thiết triều

Phải tới 400 năm sau, hậu thế mới ngỡ ngàng nhận ra lý do Hoàng đế Vạn Lịch không thiết triều khi khai quật lăng mộ của ông.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Phát hiện gây sốc: Thế giới

Phát hiện gây sốc: Thế giới "vượt thời gian" hàng ngàn năm ở châu Á

Việc xác định niên đại bằng đồng vị carbon phóng xạ vô tình tiết lộ một nền văn minh gây kinh ngạc, nơi mà công nghệ vượt thời gian, đi trước phần còn lại của thế giới vài trăm đến vài ngàn năm, 4.200 năm trước đã là thời đại đồ sắt!

Đăng ngày: 30/12/2025
Khoa Học News