Khoa Học News

Loài tôm lạ sống trong sa mạc: Cổ nhất hành tinh, 50 năm không có nước mà trứng vẫn nở tốt

Chỉ cần vừa xuất hiện một vũng nước giữa cái nắng nóng kinh hồn ở sa mạc là liền thấy có tôm nòng nọc. Chúng phát triển siêu nhanh, mới 2-3 tuần đã trưởng thành.

Tôm nòng nọc (Triops cancriformis) là một trong những loài giáp xác cổ nhất hành tinh. Chúng có thể đã cùng sinh tồn với nhà khủng long cách đây cả 220 triệu năm, và chẳng cần tiến hóa thêm chút nào mà vẫn sống tốt.

Bạn tốt của... nhà nông

Kỳ thực thì tôm nòng nọc không chỉ sống trong sa mạc. Do là loài thủy sinh, chúng có mặt ở hầu hết các môi trường nước ngọt từ Châu Âu đến Châu Á.

Rất dễ để nhận diện tôm nòng nọc, bởi chúng có cái đuôi như đuôi tôm và phần đầu hao hao cua móng ngựa. Trong điều kiện nuôi nhốt, tôm nòng nọc chỉ phát triển đến 6cm là cùng. Tuy nhiên trong tự nhiên, chúng có thể đạt kích thước 11cm.


Đây chính là tôm nòng nọc.

Món khoái khẩu của tôm nòng nọc là ấu trùng muỗi. Thế nên chúng còn được coi là đồng minh của con người trong công cuộc tiêu diệt virus tây sông Nile - loài virus gây bệnh chủ yếu lây truyền qua muỗi Culex.

Ngoài ra, tôm nòng nọc còn ăn cả cỏ dại nữa. Ở Nhật Bản, chúng được nhà nông sử dụng như giải pháp sinh học nhằm tiêu diệt cỏ dại trong ruộng lúa.

"Gia cố" trứng để 50 năm sau vẫn nở được thành con

Khi nhiệt độ Trái đất ở Kỷ Phấn trắng (cách đây khoảng 66 triệu năm) bắt đầu nóng dần lên, nhà khủng long to lớn chỉ có duy nhất hai con đường: tiến hóa để thích nghi với điều kiện khí hậu mới hoặc chết (rốt cục thì chúng cũng đành chọn... chết).

Nhưng tôm nòng nọc lại chẳng gặp khó khăn gì. Bởi lẽ, chúng là một trong những loài có chiến lược duy trì giống nòi kỳ diệu nhất. Chúng có khả năng "gia cố" trứng để hàng thập kỷ sau vẫn thuận lợi nở thành con.


Môi trường yêu thích của tôm nòng nọc là các vũng nước tạm thời.

Tôm nòng nọc sở hữu cả hai dạng sinh sản đơn tính và lưỡng tính. Trứng của chúng thuộc kiểu siêu cứng, có thể chống chọi được với mọi điều kiện khắc nghiệt, cho dù là nóng nực, đóng băng hay thiếu oxy.

Bằng cách tiết ra trehalose – một loại đường không thấm nước, tôm nòng nọc giữ trứng của chúng an toàn trong nước. Nếu môi trường sống không bị cạn, trứng sẽ nở thành con, tiếp tục vòng đời. Còn ngược lại, chúng sẽ duy trì trạng thái cho đến khi gặp được điều kiện thích hợp.

Trong sa mạc, trứng của tôm nòng nọc được ví như một thiết bị bọc thép vậy. Ngay cả khi bị "rang" dưới cái nóng 98 độ C, chúng vẫn có thể chống chịu được đến 16h đồng hồng. Còn cỡ 40-50 độ C quen thuộc thì chẳng ảnh hưởng gì cả.


Dù phải đợi đến cả 50 năm mới gặp được nơi đủ nước, trứng tôm nòng nọc vẫn "sống".

Đặc biệt là dù phải đợi đến cả 50 năm mới gặp được nơi đủ nước, trứng tôm nòng nọc vẫn "sống". Chính nhờ khả năng bền bỉ này, chúng bất chấp điều kiện khô nóng của sa mạc, kiên nhẫn chờ đợi cho đến lúc mưa xuống và ao vũng tạm thời hiện ra.

Tốc độ sinh trưởng kinh hồn: 2-3 tuần đã thành "người lớn"

Vừa mới tách vỏ, tôm nòng nọc con đã cực kỳ bận rộn. Chúng truy bắt mọi sinh vật nhỏ hơn trong tầm mắt, chí ít mỗi ngày cũng phải "nhồi nhét" được một lượng thức ăn bằng 40% trong lượng cơ thể.

Nhờ ăn tạp và ngốn như hạm, chúng lớn nhanh như thổi. Dù lúc mới nở ra chỉ dài tối đa là 1,8mm, nhưng qua cỡ 4 ngày sau là chúng đã được 6,4mm rồi. Trong khoảng 2-3 tuần, tôm nòng nọc con đã trưởng thành, sẵn sàng cho việc sinh sản.

Trước khi cái "nhà tạm thời" khô cong, tôm nòng nọc cái sẽ nỗ lực đẻ càng nhiều lứa càng tốt. Trứng của chúng có thể nở ngay tại chỗ vào năm sau, khi đủ nước, cũng có thể vương vãi đi lung tung.


Tôm nòng nọc lớn cực nhanh, chỉ 2-3 tuần đã sẵn sàng sinh đẻ.

Dù là bị mắc kẹt tại chỗ nào, chỉ cần gặp được điều kiện thích hợp, trứng tôm nòng nọc liền nở thành con. Đám "chíp hôi" mới chào đời lại điên cuồng truy sát các loại ấu trùng, thậm chí là cả cá con và ngấu nghiến nhai cỏ dại.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

Một trong số chúng được mệnh danh là "Ông vua săn động vật máu nóng ở Việt Nam". Những loài rắn này đã được nhà nghiên cứu sinh vật rừng dày dặn kinh nghiệm Phùng Mỹ Trung có nhắc tới.

Đăng ngày: 01/10/2026
Cảnh giác với loài ếch đẹp chứa độc chết người

Cảnh giác với loài ếch đẹp chứa độc chết người

Được mệnh danh là loài sinh vật “độc” nhất thế giới, nọc độc của ếch phi tiêu khiến hệ thần kinh bị tê liệt, gây tê liệt các cơ và dẫn tới tử vong.

Đăng ngày: 30/09/2026
Trâu bò luôn quay đầu về một hướng

Trâu bò luôn quay đầu về một hướng

Nếu chẳng may bị lạc ở vùng nông thôn mà không có la bàn, bạn chớ vội hoảng. Theo các nhà khoa học Đức, bạn có thể xác định phương hướng bằng cách quan sát các đàn gia súc.

Đăng ngày: 30/09/2026
Loài cá heo cực hiếm này thực sự sắp tuyệt chủng, cả thế giới chỉ còn chưa đầy 10 con

Loài cá heo cực hiếm này thực sự sắp tuyệt chủng, cả thế giới chỉ còn chưa đầy 10 con

Bi kịch của loài cá heo này - cũng giống bao loài khác - đến từ chính con người.

Đăng ngày: 29/09/2026
Cách phân biệt rắn cạp nong và rắn cạp nia

Cách phân biệt rắn cạp nong và rắn cạp nia

Ở Việt Nam có rất nhiều rắn độc và cực độc, điển hình là hai "anh em" rắn cạp nong - cạp nia.

Đăng ngày: 28/09/2026
Bạn có biết: loài rùa sinh tồn qua mùa đông bằng cách... thở bằng mông

Bạn có biết: loài rùa sinh tồn qua mùa đông bằng cách... thở bằng mông

Rùa là loài động vật máu lạnh - vậy nên thân nhiệt của chúng thay đổi theo môi trường bên ngoài. Nếu nhiệt độ dưới nước là 1 độ C, thì thân nhiệt của rùa cũng là như thế.

Đăng ngày: 26/09/2026
Những loài mèo "đẹp lạ" trên thế giới

Những loài mèo "đẹp lạ" trên thế giới

Mèo là thú cưng được nhiều gia đình yêu thích. Với bộ lông mềm mại và vẻ đẹp đáng yêu những chú mèo dưới đây sẽ khiến bạn yêu thích ngay khi gặp mặt.

Đăng ngày: 25/09/2026
Khoa Học News