Một trong những ngôi sao sáng nhất bầu trời sắp nổ tung?

Khi xảy ra, vụ nổ của ngôi sao lớn hơn 1.000 Mặt Trời có thể quan sát được từ Trái Đất kể cả khi trời sáng.

Betelgeuse - ngôi sao khổng lồ đỏ trong chòm sao Orion - nhiều khả năng sẽ nổ tung. Theo CNET, các nhà khoa học thuộc Đại học Villanova, Pennsylvania (Mỹ) cho biết độ sáng của ngôi sao này đang giảm dần trong vài tháng qua. Đây là biểu hiện của một ngôi sao ở cuối vòng đời.

Đầu tháng 12, các nhà khoa học cho biết độ sáng của sao Betelgeuse đã ở mức "thấp nhất từ trước tới nay". Ngày 23/12, nhóm nghiên cứu lại công bố độ sáng đang giảm dần trong 2 tuần qua. Betelgeuse từng là một trong 10 ngôi sao sáng nhất bầu trời khi quan sát từ Trái Đất, nhưng giờ đây nó đã rơi xuống vị trí thứ 21.

Khi một ngôi sao tắt dần, có hai khả năng xảy ra. Khả năng đầu tiên là ngôi sao này, vốn đã ở cuối vòng đời sao, đang tỏa năng lượng ở những mức khác nhau. Những chu kỳ thay đổi độ sáng kéo dài khoảng 50 năm, và Betelgeuse có thể chỉ đang ở mức thấp nhất trước khi sáng trở lại. Chu kỳ này, với một ngôi sao, chỉ như cái nháy mắt.


Hình minh họa sao Betelgeuse và khu vực xung quanh ngôi sao này. (Ảnh: L. Calcada).

"Những ngôi sao ở cuối vòng đời thường thay đổi độ sáng khá nhiều mà chúng ta chưa giải thích được. Nó có thể sẽ còn tồn tại trong 10.000 hoặc 100.000 năm nữa", nhà thiên văn Yvette Cendes của Trung tâm Harvard-Smithsonian giải thích.

Khả năng thứ hai là Betelgeuse đã thực sự đi hết vòng đời và sắp nổ tung. Nếu vụ nổ như vậy xảy ra, con người sẽ được chứng kiến một vụ nổ sao, hiện tượng mà chúng ta mới chỉ quan sát được vài lần trong 1.000 năm qua.

Betelgeuse ở cách Trái Đất khoảng vài trăm năm ánh sáng. Đây là khoảng cách đủ lớn để Trái Đất an toàn trước vụ nổ của ngôi sao này. Theo nhà thiên văn Sten Odenwald, sẽ phải mất khoảng 10.000 năm các mảnh thiên thạch và tia X từ vụ nổ mới đi đến Trái Đất, và hành tinh của chúng ta cũng sẽ không bị ảnh hưởng nhờ vào từ trường.

Vụ nổ của Betelgeuse sẽ là một trong những vụ nổ sao sáng nhất mà con người từng thấy. Chúng ta có thể thấy vụ nổ ngay cả khi trời sáng. Vụ nổ sao gần đây nhất trong dải Ngân Hà là vụ nổ do nhà thiên văn học Johannes Kepler ghi chép lại, xảy ra vào năm 1604.


Ảnh chụp sao Betelgeuse từ kính thiên văn Hubble. (Ảnh: NASA).

Theo những ghi chép từ thời đó, con người có thể nhìn thấy vầng sáng trên trời trong khoảng thời gian 3 tuần. Ngôi sao SN 1604 cách Trái Đất khoảng 20.000 năm ánh sáng. Trong khi đó, khoảng cách từ Betelgeuse tới Trái Đất gần hơn 10 lần so với vụ nổ năm 1604.

Tuy nhiên, nhiều nhà thiên văn học cho rằng vụ nổ này sẽ không xảy ra trong tương lai gần. Theo nhà khoa học Eric Mamajek của NASA, chỉ có 0,1% khả năng vụ nổ sẽ xảy ra trong vài thập kỷ tới.

Nhà thiên văn Heloise Stavance cũng chỉ ra rằng trong chu kỳ này của Betelgeuse, ngôi sao tối hơn không đáng kể so với những chu kỳ quá khứ.

"Betelgeuse thậm chí còn không phải ngôi sao có khả năng nổ tung sớm nhất. Vị trí đó thuộc về sao Eta Carinae. Tuy nhiên Betelgeuse nằm về phía bắc bán cầu, do vậy vụ nổ của nó sẽ được nhiều người chứng kiến hơn. Chúng ta không thể dự đoán được chính xác 100% khi nào thì một vụ nổ sao sẽ xảy ra", chuyên gia Yvette Cendes kết luận.

TIN CŨ HƠN
Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương Hệ) là một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của một đám mây phân tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm.

Đăng ngày: 15/01/2026
Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Sự giãn nở của vũ trụ và khoảng cách rất lớn giữa các ngôi sao khiến không gian vũ trụ tối đen dù có vô vàn ngôi sao chiếu sáng.

Đăng ngày: 15/01/2026
“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

Siêu kính viễn vọng James Webb lần đầu tiên "xuyên thủng" bầu khí quyển của một hành tinh không giống bất cứ thứ gì được nhìn thấy trong hệ Mặt Trời hay những hệ sao lân cận.

Đăng ngày: 13/01/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 10/01/2026
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 06/01/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 04/01/2026
Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Con người thường thấy Mặt Trời màu vàng nhưng thực chất, ngôi sao này phát ra ánh sáng mạnh nhất màu xanh.

Đăng ngày: 01/01/2026
Khoa Học News