Nấm có thể cứu đàn ong

Một trong những mối đe dọa lớn nhất thế giới đối với ong mật, mối ong (varroa mite), chẳng mấy chốc sẽ gặp phải báo oán. Các nhà nghiên cứu thuộc đại học Warwick đang tìm hiểu loài nấm trong tự nhiên có thể tiêu diệt mối ong. Họ cũng đang khám phá nhiều cách thức để đưa “nấm sát thủ” đến các tổ ong nhờ các chậu rửa chân chứa nấm hay thuốc xịt.

Mọi người đều biết rằng loài ong trên toàn thế giới đang phải chịu thảm họa suy giảm nặng nề. Một trong những nguyên nhân gây ra thảm họa đó là mối ong, kẻ hủy diệt Varroa. Mối ong ăn dịch tuần hoàn trên nhộng và ong mật trưởng thành. Bằng cách đó chúng lan truyền bệnh làm giảm tuổi thọ của ong khiến cho đàn ong suy giảm số lượng. Mối ong cũng có tác động lớn tại tất cả quốc gia mà nó xuất hiện, ví dụ nó gây ra thiệt hại từ 30% đến 50% đàn ong mật khi lần đầu tiên nó đến Anh Quốc. Và hiện nay mối ong đã trở thành đại dịch. Thiệt hại về đàn ong với mức độ nói trên ảnh hưởng lớn đến mùa màng thương mại và các cây cối thụ phấn nhờ ong. Bệnh dịch bắt nguồn từ Châu Á nhưng đã lan rộng trên toàn thế giới.

Hiện tại, người ta xử lý mối ong bằng các loại thuốc diệt côn trùng nhưng chúng đã hình thành được khả năng kháng thuốc. Các kỹ thuật kiểm soát sinh học (như việc sử dụng các sinh vật kiểm soát lẫn nhau) có thể mang tới phương thức mới có thể kiểm soát côn trùng gây hại mà không phụ thuộc vào các loại thuốc diệt côn trùng tổng hợp. Nhưng hiện vẫn chưa tìm được loại côn trùng tự nhiên hay kẻ thù của mối varroa ký sinh trên mối hay trên vật chủ ong mật của chúng.

Mối ong ký sinh trên nhộng ong. (Ảnh: Image courtesy of University of Warwick)

Nghiên cứu được Defra tài trợ do các nhà nghiên cứu thuộc đại học Warwick, nhóm nghiên cứu thực vật Warwick HRI thực hiện phối hợp với Nghiên cứu Rothamsted mới đây đã phát hiện một số kẻ thù tự nhiên của mối varroa trên vật chủ khác của chúng.

Tiến sĩ Dave Chandler – nhà nghiên cứu thuộc đại học Warwick – cho biết: “Chúng tôi đã tiến hành kiểm tra 50 loại nấm khác nhau gây hại cho các loại côn trùng khác (còn gọi là nấm entomopathogenic) để xem liệu chúng có thể giết mối ong hay không. Chúng tôi cần phải tìm ra loại nấm sát thủ có công hiệu với mối ong đồng thời lại ít ảnh hưởng đến ong, chúng phải hoạt động trong môi trường khô và ấm và phải có trong tổ ong. Trong số 50 loài nấm ban đầu, chúng tôi đang tập trung vào 4 loài đáp ứng tốt nhất 3 điều kiện nêu trên”.

Nhóm nghiên cứu hy vọng có được các nguồn tài trợ bổ sung để nghiên cứu sâu hơn về hiệu quả của 4 loại nấm cũng như để tìm ra phương thức tốt nhất nhằm ứng dụng vũ khí sinh học trong tổ ong. Rất nhiều phương pháp đang được cân nhắc, trong đó bao gồm cách đặt chậu rửa chân có nấm ở ngay lối vào chính của tổ ong. Tuy nhiên môi trường phức tạp trong tổ ong cũng đồng nghĩa với nhu cầu cần nhiều hơn các ứng dụng khéo léo.

Tiến sĩ Chandler sẽ thực hiện Hội nghị quốc tế Hiệp hội nghiên cứu bệnh trên động vật không xương sống tại đại học Warwick bắt đầu vào ngày 4 tháng 8. Tại đó một phần đặc biệt sẽ được tổ chức về chủ đề sức khỏe của ong mật. Hội nghị là nơi tập trung của các chuyên gia hàng đầu trên thế giới về hiện tượng suy giảm đàn ong. Tại đây các chuyên gia sẽ bàn luận về nguyên nhân ẩn giấu bên trong của hiện tượng trên mọi phương diện.