Nghiên cứu cho thấy: Thành phố Maya cổ đại có hình dáng giống cá sấu

Thành phố Nixtun-Ch'ich' có sức chứa hàng nghìn cư dân của người Maya cổ đại trông như một con cá sấu khi nhìn từ trên cao.

Thành phố Nixtun-Ch'ich' có niên đại hơn 2.500 năm với bố cục hình bàn cờ độc đáo. Nằm trên rìa phía tây nam của hồ Petén Itzá, ngày nay là khu Petén, Guatemala, Nixtun-Ch'ich' là khu dân cư lớn và mạnh nhất trong vùng dưới thời tiền cổ điển, thời kỳ đánh dấu sự chuyển biến từ quần thể săn bắt - hái lượm sang xã hội nông nghiệp phức tạp hơn, Newsweek hôm 13/11 đưa tin.


Bản đồ thành phố Nixtun-Ch'ich' nhìn từ trên cao. (Ảnh: Timothy Pugh)

Đặc điểm nổi bật nhất của thành phố là khu đô thị hình bàn cờ, được xây dựng vào khoảng năm 800 - 500 trước Công nguyên hoặc thậm chí sớm hơn. Các ô bàn cờ tập trung trên con đường dài 3,2km gồm 21 tòa nhà nằm theo hướng đông nam, có thể hướng thẳng về phía Mặt Trời mọc vào một số ngày trong năm, theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Frontiers in Political Science. Prudence Rice, giáo sư nhân chủng học ở Đại học Nam Illinois, thành viên nhóm nghiên cứu, cho rằng thiết kế khách thường của thành phố Nixtun-Ch'ich' trông giống tấm lưng cá sấu.

Cá sấu đóng vai trò quan trọng đối với người Maya và đại diện cho nhiều thứ, theo Timothy Pugh, giáo sư nhân chủng học ở Trường Queens, Đại học Thành phố New York, cộng sự của Rice ở Nixtun-Ch'ich'. Ngoài gắn liền với đổi mới chu kỳ mùa, cá sấu còn là biểu tượng của sinh sản và tái sinh. Cá sấu trong tự nhiên sinh sống ở hai môi trường là trên cạn và dưới nước, do đó đại diện cho tính đối ngẫu trong vũ trụ học ở Trung Bộ châu Mỹ cổ đại.

Theo Rice, thiết kế của thành phố Nixtun-Ch'ich' có ý nghĩa tinh thần to lớn, mô phỏng cá sấu trong truyền thuyết, minh họa vai trò của sức mạnh lý tưởng trong sự phát triển xã hội phức tạp. Dù khu vực này ngày nay nằm trên bán đảo nhô ra giữa hồ Petén Itzá và phủ đầy cỏ dại, nghiên cứu trong vài thập kỷ qua của Pugh và Rice hé lộ địa hình của thành phố cổ. Bản đồ tạo bởi dữ liệu GPS cho thấy hình dạng cấu trúc bên trong thành phố với mạng lưới gồm nhiều đường thẳng. Di chỉ trông như một con cá sấu với hình dạng đối xứng hai bên và các khu phố trông như phần lưng đầy vảy của con vật.

Theo Pugh, thành phố Nixtun-Ch'ich' là ví dụ duy nhất về di chỉ khảo cổ từ thời Maya được xây dựng phỏng theo cá sấu. Nhưng nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh cần tìm thêm bằng chứng như đồ tạo tác hay tác phẩm nghệ thuật mô tả thành phố bên cạnh một con cá sấu để củng cố giả thuyết thiết kế trên nằm trong chủ ý xây dựng của người Maya cổ đại.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện mộ cổ 2.000 năm, giật mình sinh vật sống bên trong bò ra

Phát hiện mộ cổ 2.000 năm, giật mình sinh vật sống bên trong bò ra

Đây là lần đầu tiên nhóm chuyên gia này đào được một sinh vật sống từ một ngôi mộ cổ hơn 2.000 năm.

Đăng ngày: 30/08/2025
Trung Quốc công bố

Trung Quốc công bố "tuổi thật" của di chỉ Tam Tinh Đôi và hàng nghìn cổ vật: Có 1 thứ độc nhất!

13.000 cổ vật, đồ tạo tác được tìm thấy ở Tam Tinh Đôi khiến các nhà khảo cổ kinh ngạc, góp phần giải mã bí ẩn nền văn hóa cách đây 3.000 năm.

Đăng ngày: 30/08/2025
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 24/08/2025
Đang đào chiến hào phòng thủ, binh sĩ Ukraine sửng sốt phát hiện cổ vật quý giá

Đang đào chiến hào phòng thủ, binh sĩ Ukraine sửng sốt phát hiện cổ vật quý giá

Theo Heritage Daily, vò hai quai là những cổ vật được người xưa sử dụng để lưu trữ và vận chuyển lương thực, thực phẩm cả chất lỏng lẫn đồ khô.

Đăng ngày: 23/08/2025
Sốc nặng với

Sốc nặng với "công nghệ thế kỷ 21" xuất hiện trong thành cổ La Mã

Một căn biệt thự lộng lẫy, tiện nghi thuộc về thành phố nghỉ dưỡng ven biển Stabiae của người La Mã, sở hữu những thứ tưởng chừng như chỉ có thể tìm thấy trong thời hiện đại.

Đăng ngày: 23/08/2025
Phát hiện dấu tích của

Phát hiện dấu tích của "rồng tử thần" sống cách đây 86 triệu năm

Các nhà khoa học Argentina đã phát hiện ra một loài bò sát bay khổng lồ được mệnh danh là "Rồng tử thần" sống cách đây 86 triệu năm cùng với khủng long.

Đăng ngày: 22/08/2025
Nghề

Nghề "đào xác động vật cổ đại" cho thu nhập cao nhưng không phải ai cũng dám làm

Giá trị của một chiếc ngà có thể bằng tiền lương 5 năm cộng lại của một người. Đây quả nhiên là công việc “biến ước mơ thành hiện thực” của người bình thường.

Đăng ngày: 21/08/2025
Khoa Học News