Khoa Học News

Người bản ngữ cuối cùng qua đời, ngôn ngữ này chính thức biến mất

Một ngôn ngữ bản địa từ vùng cực nam của Nam Mỹ đã biến mất hoàn toàn sau khi người bản ngữ cuối cùng qua đời.


Bà Cristina Calderon là người cuối cùng nói tiếng Yamana của cộng đồng Yagan. (Ảnh: Reuters).

Hôm thứ Tư (16-2), bà Cristina Calderon đã qua đời ở tuổi 93. Ngôn ngữ chính của bà là tiếng Yamana của cộng đồng Yagan. Sau cái chết của chị gái bà vào năm 2003, Calderon là người cuối cùng trên thế giới có thể nói được ngôn ngữ này. Bà đã cố gắng lưu giữ kiến thức của mình bằng cách biên soạn một quyển từ điển bằng tiếng Yamana với các bản dịch sang tiếng Tây Ban Nha.

Lidia Gonzalez, con gái của Calderon, nói trên Twitter: "Sau khi mẹ ra đi, một phần quan trọng trong ký ức văn hóa của người dân chúng tôi đã không còn nữa". Gonzalez là một trong những đại diện hiện đang soạn thảo hiến pháp mới ở Chile.

Tuy nhiên, Gonzalez cũng cho rằng quyển từ điển mà mẹ cô biên soạn sẽ phần nào bảo tồn ngôn ngữ Yamana. Cô nói: "Mặc dù khi mẹ tôi qua đời, vô số kiến thức đặc biệt có giá trị đã bị mất đi về mặt ngôn ngữ, nhưng trên thực tế chúng ta vẫn còn khả năng cứu vãn và hệ thống hóa ngôn ngữ Yamana". 

Mặc dù vẫn còn vài chục người Yagan trên toàn thế giới, nhưng qua nhiều thế hệ, những người trong cộng đồng đã ngừng học ngôn ngữ này.

Calderon sống trong một ngôi nhà đơn sơ và kiếm sống bằng nghề bán tất dệt kim ở thị trấn Villa Ukika của Chile, một thị trấn do người Yagan thành lập ở ngoại ô Puerto Williams.

Tổ tiên của cộng đồng này từng sinh sống trên các quần đảo ở cực nam Nam Mỹ, nay là Chile và Argentina, khu vực gần Nam Cực băng giá.

TIN CŨ HƠN
Cuộc đời đầy bất hạnh của người phụ nữ xấu xí nhất thế giới

Cuộc đời đầy bất hạnh của người phụ nữ xấu xí nhất thế giới

Người lai phi thường", "mụ đàn bà gấu", "người phụ nữ xấu xí nhất thế giới"... là những biệt danh người ta gán cho người phụ nữ này.

Đăng ngày: 22/06/2026
Những sự trùng hợp nhất thế giới cho đến giờ vẫn chưa có lời giải đáp

Những sự trùng hợp nhất thế giới cho đến giờ vẫn chưa có lời giải đáp

Cuộc sống đôi khi khiến chúng ta phải ngạc nhiên với những điều kỳ lạ mà không thể giải thích một cách đơn giản bằng lý thuyết được.

Đăng ngày: 22/06/2026
Dự báo tương lai Trái đất năm 2050 khiến con người rùng mình

Dự báo tương lai Trái đất năm 2050 khiến con người rùng mình

Dân cư đô thị tăng gấp 3 lần, 1/2 dân số thế giới không có nước để dùng, hàng triệu người chết đói... là những vấn đề nan giải mà Trái đất có thể sẽ phải đối diện trong 4 thập kỷ tới.

Đăng ngày: 21/06/2026
Những đặc điểm quái gở cho biết bạn là người có IQ cao

Những đặc điểm quái gở cho biết bạn là người có IQ cao

Các nghiên cứu khoa học trong nhiều năm đã tìm ra đặc tính rất "cổ quái" chỉ có ở những người thông minh…

Đăng ngày: 21/06/2026
Tìm hiểu về con cá bằng sắt Lucky Fish giúp ngăn ngừa thiếu máu

Tìm hiểu về con cá bằng sắt Lucky Fish giúp ngăn ngừa thiếu máu

Tham khảo thêm tài liệu và giải thích rõ hơn về quá trình phát triển của con cá Lucky Fish này cũng như những lợi ích mà nó mang lại.

Đăng ngày: 21/06/2026
Tìm hiểu nguồn gốc và ý nghĩa Ngày của Cha 2024

Tìm hiểu nguồn gốc và ý nghĩa Ngày của Cha 2024

Ngày của Cha là một dịp tôn vinh những người làm cha, mối quan hệ với cha và ảnh hưởng của người cha trong xã hội. Ngày này được tổ chức vào Chủ nhật thứ 3 của tháng 6 tại nhiều quốc gia.

Đăng ngày: 19/06/2026
Những điều không phải ai cũng biết về lốp máy bay

Những điều không phải ai cũng biết về lốp máy bay

Kích thước của chúng ra sao, cấu tạo như thế nào và tại sao chúng cần hao mòn hay phải bị đốt cháy một phần trong quá trình hạ cánh?

Đăng ngày: 18/06/2026
Khoa Học News