Nguyên nhân nào gây nổ nồi hơi, phòng tránh ra sao?

Nồi hơi là thiết bị phổ biến trong hoạt động của nhiều ngành công nghiệp hiện nay và cần đội ngũ có chuyên môn vận hành để đảm bảo an toàn.

Nguyên nhân gây nổ nồi hơi

Nồi hơi công nghiệp là một loại thiết bị được sử dụng rộng rãi để sản xuất hơi nước từ nước, phục vụ cho nhiều ứng dụng trong các ngành công nghiệp như sản xuất, xử lý thực phẩm hay phát điện.

Chẳng hạn trong ngành dệt may, hơi nước từ lò hơi dùng để ủi phẳng quần áo. Trong ngành dệt, nồi hơi được dùng để sấy khô vải, còn trong ngành gỗ dùng để sấy khô gỗ tươi...

Các chuyên gia từ Thermodyne, doanh nghiệp sản xuất nồi hơi công nghiệp lớn tại Ấn Độ, giải thích nồi hơi thường hoạt động dựa trên nguyên lý chuyển hóa năng lượng từ nhiên liệu (đốt củi, trấu, dầu…) hoặc điện để chuyển thành nhiệt, sau đó nhiệt sẽ làm nóng nước để tạo ra hơi nước trong môi trường được tăng cường áp lực.

Theo Thermodyne, quá áp là nguyên nhân phổ biến nhất gây nổ nồi hơi. Khi áp suất trong nồi hơi vượt quá giới hạn thiết kế có thể dẫn đến hư hỏng cấu trúc của nồi hơi và cuối cùng là gây nổ.

Một số vật liệu bị ăn mòn cũng có thể gây nổ. Quá trình ăn mòn do hơi nước làm yếu cấu trúc của nồi hơi theo thời gian, đặc biệt là trong môi trường công nghiệp.

Ngoài ra, nếu nước sử dụng trong nồi hơi chứa nhiều tạp chất cũng có thể dẫn đến tích tụ cặn bã và gây nóng quá mức cục bộ, cuối cùng có thể dẫn đến nổ.

Năm 2013, một vụ nổ nồi hơi tại Louisiana, Mỹ khiến 2 người chết và 167 người bị thương. Vụ việc bắt đầu khi áp suất trong một thiết bị tăng đột ngột, dẫn đến nổ nồi hơi và hỏa hoạn.


Một vụ nổ nồi hơi tại Mỹ - (Ảnh: ELECTRICAL ENGINEER).

Giữ an toàn ra sao?

Theo Cơ quan Bảo vệ sức khỏe và An toàn lao động (Mỹ), điều đầu tiên và trên hết là những người vận hành cần theo dõi, kiểm soát chặt chẽ áp suất và nhiệt độ trong nồi hơi giúp ngăn ngừa tình trạng quá áp. 

Hiện nay, phần lớn nồi hơi được thiết kế với các van giảm áp. Các van này nên được kiểm tra và thử nghiệm thường xuyên để đảm bảo hoạt động tốt.

Tiếp theo là xử lý nước nồi hơi để ngăn ngừa tích tụ cặn bã, ăn mòn và sự phát triển của vi sinh vật trong hệ thống. Cần có các nhân viên có chuyên môn kiểm soát chặt chẽ chất lượng nước và thường xuyên kiểm tra các thông số chất lượng nước.

Các chuyên gia từ tập đoàn sản xuất nồi hơi Burnn Boiler & Mechanical(Mỹ) khuyên công nhân cần vệ sinh và bảo trì thường xuyên các thành phần liên quan đến đốt cháy như đường ống nhiên liệu và đầu đốt để ngăn ngừa rò rỉ nhiên liệu và các nguy hiểm khác có thể dẫn đến cháy nổ.

Ngoài ra, những công ty có sử dụng nồi hơi cần nắm rõ các quy tắc khẩn cấp trong trường hợp sự cố. Công nhân cần được huấn luyện cách sử dụng thiết bị PPE, cách xử lý khi có báo động, rò rỉ hoặc các tình huống khẩn cấp khác một cách nhanh chóng và chính xác.

"Công nhân nên được huấn luyện đầy đủ và thường xuyên cập nhật kiến thức về vận hành an toàn nồi hơi, những nguy cơ có thể xảy ra và các biện pháp phòng tránh tai nạn", chuyên gia từ Burnn Boiler & Mechanical nhấn mạnh.

TIN CŨ HƠN
Người đàn ông mắc kẹt trong đám mây suốt 40 phút

Người đàn ông mắc kẹt trong đám mây suốt 40 phút

Trung tá William Rankin là một trong hai người từng rơi xuyên qua đám mây giông và sống sót để kể lại tai nạn hy hữu này.

Đăng ngày: 16/03/2026
Những sự thật bất ngờ về địa lý mà không phải ai cũng biết!

Những sự thật bất ngờ về địa lý mà không phải ai cũng biết!

Trái đất là nhà của chúng ta, chúng ta tưởng mình biết rất rõ về nó nhưng thực tế có rất nhiều sự thật thú vị về Trái đất mà nhiều người trong chúng ta còn chưa biết.

Đăng ngày: 16/03/2026
Tia laser có thể rút ngắn thời gian xử lý chất thải hạt nhân từ

Tia laser có thể rút ngắn thời gian xử lý chất thải hạt nhân từ "1 triệu năm xuống còn 30 phút"

Cho dù người ta có nghĩ đến năng lượng hạt nhân với sức mạnh vượt trội như thế nào, thì điều không thể phủ nhận là việc tạo ra năng lượng hạt nhân đồng nghĩa xả ra hàng tấn chất thải phóng xạ.

Đăng ngày: 15/03/2026
Top 7 phong cách sống lý giải tại sao người Bắc Âu được coi là hạnh phúc nhất thế giới

Top 7 phong cách sống lý giải tại sao người Bắc Âu được coi là hạnh phúc nhất thế giới

Người Bắc Âu có rất nhiều triết lý sống khác biệt với phần còn lại của thế giới và điều đó giúp họ có cuộc sống hạnh phúc hơn.

Đăng ngày: 15/03/2026
Bí ẩn những căn nhà bằng gạch trổ nhiều lỗ trên sa mạc: Biết tác dụng ai cũng bất ngờ!

Bí ẩn những căn nhà bằng gạch trổ nhiều lỗ trên sa mạc: Biết tác dụng ai cũng bất ngờ!

Hoá ra những căn nhà nhỏ xây bằng gạch được trổ nhiều lỗ nhỏ trên sa mạc của người Bedouin lại có lợi ích khiến người ta bất ngờ như vậy!

Đăng ngày: 14/03/2026
Chiêm ngưỡng những thứ chỉ có tại Nhật Bản, chứng minh đây quả là

Chiêm ngưỡng những thứ chỉ có tại Nhật Bản, chứng minh đây quả là "đất nước tiện lợi nhất thế giới"

Là một trong những quốc gia đi đầu tại châu Á, Nhật Bản luôn biết cách làm nhiều người trầm trồ bởi sự hiện đại của mình.

Đăng ngày: 14/03/2026
Internet lượng tử đạt được cột mốc quan trọng

Internet lượng tử đạt được cột mốc quan trọng

Các nhà vật lý tại Đại học Stony Brook (Mỹ) vừa thực hiện một bước quan trọng hướng tới việc hiện thực hóa mạng internet lượng tử.

Đăng ngày: 13/03/2026
Khoa Học News