“Nhân quả” có tồn tại không? Tại sao khoa học cũng cho rằng nhân quả có thật?

Gần như bất kỳ ai cũng từng đặt ra câu hỏi về khái niệm “nhân quả”, dù với những mức độ tin tưởng khác nhau. Còn theo các nhà khoa học và tâm lý học hiện đại thì “nhân quả” là có tồn tại.

Có nhiều định nghĩa và niềm tin về “nhân quả” ở các nước trên khắp thế giới. Trong kho tàng thành ngữ, tục ngữ từ xa xưa ở nước ta cũng có nhiều câu nói đến điều này, như “ở hiền gặp lành”, “ác giả ác báo”, “gieo nhân nào gặt quả nấy”…

Về cơ bản, khái niệm “nhân quả” khuyến khích con người hành động tốt, với ý tốt. Tuy nhiên, cũng có những người cho rằng khái niệm này chỉ nằm ở niềm tin của mỗi người chứ không có thật, vì không có quy luật nào trong khoa học nói về nhân quả cả. Cùng lắm thì chỉ có mối liên quan giữa những hành động cụ thể và kết quả, ví dụ như bạn trồng hạt xoài thì nó sẽ mọc lên cây xoài chứ không phải là cây cam. Đặc biệt, khi thấy những người tốt phải gặp khó khăn hoặc ngược lại, những người không tốt lại sống thoải mái, thì người ta càng dễ nghĩ rằng “nhân quả” không tồn tại.


Niềm tin ở phương Đông hay phương Tây đều nói đến việc "gieo gì gặt nấy". (Ảnh minh họa: Freepik).

Tuy nhiên, theo trang WebMD - trang thông tin y tế của Mỹ được coi là một trong những nguồn tin có cơ sở khoa học đáng tin cậy nhất thế giới, thì “nhân quả” là có thật, dựa trên phân tích thông thường về cách sống.

Chẳng hạn, khi một người làm việc tốt cho người khác, hành động đó sẽ khiến họ có cảm giác vui, đồng thời để lại một ấn tượng, một ảnh hưởng sâu sắc. Việc thường xuyên hành động tốt khiến người đó có tâm lý tích cực, tính cách tử tế và đó là lý do khiến họ cũng dễ nhận được sự giúp đỡ khi họ cần.

Ngược lại, khi một người hành động với ác ý, làm hại người khác thì dù họ không tin vào nhân quả, họ cũng sẽ dễ có những cảm xúc tồi tệ, không vui vẻ gì. Riêng tâm trạng và cảm xúc tiêu cực như thế đã có thể khiến cuộc sống của họ u ám và dễ gặp rắc rối hơn rồi.

Theo bài viết được duyệt về mặt khoa học bởi Tiến sĩ Y khoa Poonam Sachdev ở Mỹ thì những phân tích trên là hoàn toàn hợp lý về mặt tâm lý học. Cho nên “nhân quả” không nhất thiết là phần thưởng hay sự trừng phạt siêu nhiên, mà liên quan đến suy nghĩ, ý định, hành động của con người.

Vì vậy, tất nhiên không phải 100% chuyện gì cũng có nhân quả rõ ràng, và có những chuyện tình cờ, ngẫu nhiên vẫn xảy ra trong cuộc sống. Nhưng theo phân tích tâm lý học thì những người tin vào nhân quả thường hạnh phúc hơn và có những mối quan hệ tốt hơn, đơn giản vì nói chung, họ thường lựa chọn làm những việc tốt cho người khác và cho cả chính mình.

TIN CŨ HƠN
Sự sống mãnh liệt trỗi dậy ở nơi vốn chỉ có cái chết

Sự sống mãnh liệt trỗi dậy ở nơi vốn chỉ có cái chết

Cái chết có thể là điều đầu tiên chúng ta nghĩ đến khi nghĩ đến nghĩa trang. Thế nhưng trên thực tế, điều ngược lại đang diễn ra ở nhiều nghĩa trang lớn trên thế giới.

Đăng ngày: 22/04/2026
Thị trấn

Thị trấn "hỏa ngục" cháy suốt hơn 60 năm

Đám cháy kéo dài hàng chục năm đã biến thị trấn mỏ Centralia từ một nơi sôi động thành địa ngục hoang tàn.

Đăng ngày: 22/04/2026
Bị sét đánh rồi được cứu sống, anh chàng người Úc bỗng có khả năng dự báo các cơn bão

Bị sét đánh rồi được cứu sống, anh chàng người Úc bỗng có khả năng dự báo các cơn bão

Một người Úc sau khi bị sét đánh và sống sót thì bỗng có khả năng kỳ lạ: Anh dự đoán rất chuẩn khi có bão sắp đến.

Đăng ngày: 22/04/2026
Manh mối từ không gian giúp các nhà khoa học giải đáp bí ẩn về kim tự tháp Ai Cập

Manh mối từ không gian giúp các nhà khoa học giải đáp bí ẩn về kim tự tháp Ai Cập

Việc phát hiện gần đây về một tuyến đường thủy cổ đại mang lại những manh mối đầy hứa hẹn để giải đáp bí ẩn gây tranh cãi lâu nay xung quanh việc xây dựng kim tự tháp Ai Cập.

Đăng ngày: 20/04/2026
Top 10 ngôn ngữ đã không còn nhưng vẫn ảnh hưởng đến xã hội hiện đại

Top 10 ngôn ngữ đã không còn nhưng vẫn ảnh hưởng đến xã hội hiện đại

Nhiều ngôn ngữ từng được hàng trăm, hàng nghìn, thậm chí hàng triệu người sử dụng đã biến mất vĩnh viễn nhưng vẫn đang ảnh hưởng đến thế giới hiện đại.

Đăng ngày: 20/04/2026
Ảo ảnh này sẽ đánh lừa bộ não bạn rằng hai khối lập phương đang di chuyển!

Ảo ảnh này sẽ đánh lừa bộ não bạn rằng hai khối lập phương đang di chuyển!

Ảo ảnh quang học đáng kinh ngạc này dường như cho thấy hai khối lập phương 3D chuyển động trên một mặt phẳng, nhưng thực tế chúng vẫn đứng yên.

Đăng ngày: 20/04/2026
Phản vật chất - Loại vật chất đắt đỏ nhất thế giới

Phản vật chất - Loại vật chất đắt đỏ nhất thế giới

Phản vật chất là loại vật chất có mức giá cao nhất thế giới với 3,5 x 10 mũ 16 USD cho một gram hạt phản proton.

Đăng ngày: 19/04/2026
Khoa Học News