Nhật thực lai hiếm gặp nhìn từ vũ trụ

Vệ tinh thời tiết Himawari của Nhật Bản phát hiện nhật thực lai hôm 19/4 từ quỹ đạo địa tĩnh ở độ cao 36.000km, cao gấp 10 lần Trạm Vũ trụ Quốc tế.


Bóng của Mặt trăng lướt qua Trái đất trong nhật thực lai. (Video: Simon Proud).

Nhà khoa học thời tiết Simon Proud làm việc với Trung tâm Quan sát Trái đất của Anh, xử lý dữ liệu và chia sẻ trên mạng xã hội Twitter hôm 20/4. Trong video, bóng của Mặt trăng dịch chuyển dần từ trái sang phải.

Trong hai ngày 19 và 20/4, Mặt trăng di chuyển qua phía trước Mặt trời, tạo ra nhật thực ở một số khu vực trên Trái đất. Nhưng sự kiện lần này rất hiếm gặp bởi đó là nhật thực lai, xuất hiện khác nhau khi nhìn từ địa điểm khác nhau trên toàn cầu như nhật thực hình khuyên, nhật thực toàn phần hoặc bán phần. Bóng của Mặt trăng quét qua Tây Australia tới Đông Timor và Indonesia từ 21h36 ngày 19/4 đến 2h59 ngày 20/4 giờ địa phương (9h36 ngày 20/4 đến 14h59 ngày 20/4 giờ Hà Nội).


Bóng của Mặt trăng dịch chuyển dần từ trái sang phải.

Nhật thực lai là kết quả của hai yếu tố: đường cong của Trái đất và bóng của Mặt trăng. Bóng của Mặt trăng gồm hai phần, bóng phía ngoài nông và sáng hơn gọi là vùng bóng nửa tối và bóng bên trong sẫm hơn gọi là vùng bóng tối. Trong nhật thực lai, khi bóng của Mặt trăng đổ lên Trái đất, hành tinh nằm trong vùng bóng nửa tối và chỉ quan sát được nhật thực hình khuyên. Tuy nhiên, trong lúc chiếc bóng lướt qua bề mặt hành tinh, đường cong của Trái đất khiến một số khu vực rơi vào vùng bóng tối và trải qua nhật thực toàn phần.

Nhật thực lai thường có điểm mốc thay đổi thứ hai khi nhật thực toàn phần chuyển về nhật thực hình khuyên. Đó là do đường cong của Trái đất một lần nữa lùi ra xa khỏi vùng bóng tối và rơi vào vùng bóng nửa tối. Theo Carter, hai điểm mốc thay đổi đều nằm ở vị trí xa xôi giữa đại dương.

TIN CŨ HƠN
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 15/05/2026
Đào vàng

Đào vàng "khủng", sốc 2 lần khi phát hiện báu vật ngoài hành tinh quý hơn vàng ngàn lần

Một báu vật kỳ dị đã khiến người đàn ông Úc bất lực khi dùng cưa đá, máy khoan, búa tạ, axit... vẫn không thể phá vỡ, quyết định đem đến các nhà khoa học để rồi hoàn toàn bị sốc.

Đăng ngày: 14/05/2026
NASA chuẩn bị công bố hình ảnh sâu nhất từng chụp trong vũ trụ

NASA chuẩn bị công bố hình ảnh sâu nhất từng chụp trong vũ trụ

Giám đốc Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA) Bill Nelson ngày 29/6 cho biết cơ quan này sẽ công bố "hình ảnh sâu nhất về vũ trụ" do kính viễn vọng không gian James Webb chụp lại.

Đăng ngày: 14/05/2026
Những cột đá nhọn kỳ lạ trên sao Hỏa

Những cột đá nhọn kỳ lạ trên sao Hỏa

Robot tự hành Curiosity phát hiện những khối đá "gân guốc" hôm 15/5, theo hình ảnh gửi về Trái Đất.

Đăng ngày: 12/05/2026
Bão tuyết lộn ngược tạo nên

Bão tuyết lộn ngược tạo nên "Trái đất phiên bản ngoài hành tinh"

Các nhà khoa học vừa giải mã bí ẩn về lớp vỏ băng của Europa, mặt trăng sao Mộc mà NASA tin tưởng là có sự sống.

Đăng ngày: 12/05/2026
Bằng chứng mới về khả năng Trái đất

Bằng chứng mới về khả năng Trái đất "đảo ngược"

Lớp vỏ bảo vệ Trái đất có sự thay đổi bất thường trong 2 thế kỷ qua, điều có thể ảnh hưởng đến tình trạng đảo ngược cực từ của hành tinh.

Đăng ngày: 12/05/2026
Phát hiện rùng mình về vật thể vũ trụ khiến Trái đất suýt

Phát hiện rùng mình về vật thể vũ trụ khiến Trái đất suýt "tận thế"

Nhiều hành tinh khác ở nơi cách 160 năm ánh sáng không được may mắn như Trái Đất, đang bị các vật thể tương tự "lột bỏ" lớp hỗ trợ sự sống.

Đăng ngày: 11/05/2026
Khoa Học News