Nhật thực lai hiếm gặp nhìn từ vũ trụ

Vệ tinh thời tiết Himawari của Nhật Bản phát hiện nhật thực lai hôm 19/4 từ quỹ đạo địa tĩnh ở độ cao 36.000km, cao gấp 10 lần Trạm Vũ trụ Quốc tế.


Bóng của Mặt trăng lướt qua Trái đất trong nhật thực lai. (Video: Simon Proud).

Nhà khoa học thời tiết Simon Proud làm việc với Trung tâm Quan sát Trái đất của Anh, xử lý dữ liệu và chia sẻ trên mạng xã hội Twitter hôm 20/4. Trong video, bóng của Mặt trăng dịch chuyển dần từ trái sang phải.

Trong hai ngày 19 và 20/4, Mặt trăng di chuyển qua phía trước Mặt trời, tạo ra nhật thực ở một số khu vực trên Trái đất. Nhưng sự kiện lần này rất hiếm gặp bởi đó là nhật thực lai, xuất hiện khác nhau khi nhìn từ địa điểm khác nhau trên toàn cầu như nhật thực hình khuyên, nhật thực toàn phần hoặc bán phần. Bóng của Mặt trăng quét qua Tây Australia tới Đông Timor và Indonesia từ 21h36 ngày 19/4 đến 2h59 ngày 20/4 giờ địa phương (9h36 ngày 20/4 đến 14h59 ngày 20/4 giờ Hà Nội).


Bóng của Mặt trăng dịch chuyển dần từ trái sang phải.

Nhật thực lai là kết quả của hai yếu tố: đường cong của Trái đất và bóng của Mặt trăng. Bóng của Mặt trăng gồm hai phần, bóng phía ngoài nông và sáng hơn gọi là vùng bóng nửa tối và bóng bên trong sẫm hơn gọi là vùng bóng tối. Trong nhật thực lai, khi bóng của Mặt trăng đổ lên Trái đất, hành tinh nằm trong vùng bóng nửa tối và chỉ quan sát được nhật thực hình khuyên. Tuy nhiên, trong lúc chiếc bóng lướt qua bề mặt hành tinh, đường cong của Trái đất khiến một số khu vực rơi vào vùng bóng tối và trải qua nhật thực toàn phần.

Nhật thực lai thường có điểm mốc thay đổi thứ hai khi nhật thực toàn phần chuyển về nhật thực hình khuyên. Đó là do đường cong của Trái đất một lần nữa lùi ra xa khỏi vùng bóng tối và rơi vào vùng bóng nửa tối. Theo Carter, hai điểm mốc thay đổi đều nằm ở vị trí xa xôi giữa đại dương.

TIN CŨ HƠN
Khám phá dự án

Khám phá dự án "Hộp đen của Trái đất": Thiết bị ghi lại quá trình tuyệt chủng của nhân loại

Dù đã đạt được nhiều bước tiến trong công nghệ, nhưng con người dường như vẫn chưa nguôi nỗi lo lắng khi nhắc đến nguy cơ tuyệt chủng đang tới gần.

Đăng ngày: 31/01/2026
Nghiên cứu mới về vụ nổ lớn thứ hai sau Big Bang

Nghiên cứu mới về vụ nổ lớn thứ hai sau Big Bang

Một nghiên cứu mới cho thấy trong vòng một tháng sau Vụ nổ lớn (Big Bang), một vụ nổ thứ hai có thể đã mang lại cho vũ trụ vật chất tối vô hình.

Đăng ngày: 31/01/2026
Bị đe dọa bất ngờ, tàu Nga phải khai hỏa

Bị đe dọa bất ngờ, tàu Nga phải khai hỏa "cứu" trạm ISS

Theo thông báo của NASA vào tối 8-3, sự kiện xảy ra vào lúc 7 giờ 42 phút sáng 6-3 theo giờ miền Đông nước Mỹ (tương ứng với 19 giờ 42 phút tối cùng ngày theo giờ Việt Nam).

Đăng ngày: 29/01/2026
Phát hiện dấu hiệu mới của sự sống ngoài hành tinh bậc cao

Phát hiện dấu hiệu mới của sự sống ngoài hành tinh bậc cao

Brommetan hay methyl bromide (CH3Br), tồn tại song song với sinh vật Trái đất, là thứ mà các nhà khoa học nên nắm bắt lấy ở các thế giới đang được nghi ngờ là có sự sống ngoài hành tinh.

Đăng ngày: 29/01/2026
Phát hiện ngoại hành tinh có nước bao phủ, cách Trái đất 100 năm ánh sáng

Phát hiện ngoại hành tinh có nước bao phủ, cách Trái đất 100 năm ánh sáng

Các nhà thiên văn học tìm thấy một hành tinh nhiều khả năng có nước bao phủ hoàn toàn ở cách Trái đất 100 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 28/01/2026
Một thiên thể bạn đang nhìn thấy được Trái đất sinh ra chỉ trong vài giờ

Một thiên thể bạn đang nhìn thấy được Trái đất sinh ra chỉ trong vài giờ

Một mô phỏng siêu máy tính mới dựa trên các dữ liệu đã biết về Trái đất, Mặt trăng và hành tinh giả thuyết Theia vừa chỉ ra một đoạn lịch sử gây sốc của địa cầu.

Đăng ngày: 27/01/2026
Lộ diện hành tinh suýt

Lộ diện hành tinh suýt "ăn thịt" Trái đất, có thể nhìn được bằng mắt thường

Hệ Mặt Trời sở hữu một hành tinh quái vật, hình thành bằng cách nuốt chửng nhiều hành tinh nhỏ hơn.

Đăng ngày: 26/01/2026
Khoa Học News