Nhện ép đom đóm đực đóng giả con cái để bẫy đồng loại

Một nghiên cứu mới đây đã phát hiện ra hành vi săn mồi độc đáo của loài nhện giăng tơ ở Trung Quốc: ép buộc những con đom đóm đực bị mắc bẫy phải phát sáng giống con cái, từ đó thu hút thêm nhiều con đực khác sa vào lưới.


Hành vi săn mồi độc đáo của loài nhện giăng tơ ở Trung Quốc. (Ảnh: nytimes.com)

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Current Biology ngày 19/8, đánh dấu lần đầu tiên các nhà khoa học quan sát thấy hành vi "thao túng" kiểu này ở nhện. Nhóm nghiên cứu do hai nhà sinh vật học Phó Tân Hoa từ Đại học Nông nghiệp Hoa Trung và Daiqin Li từ Đại học Quốc gia Singapore dẫn đầu tiến hành, sau khi ông Phó chứng kiến một loại nhện tại Vũ Hán, Trung Quốc chỉ giăng tơ bắt đom đóm đực.

Thí nghiệm được tiến hành tại tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, tập trung vào loài nhện Araneus ventricosus và đom đóm Abscondita terminalis. Các nhà nghiên cứu phân tích 161 mạng nhện trong tự nhiên với các điều kiện khác nhau. Kết quả cho thấy những mạng nhện có đom đóm đực phát sáng và có sự hiện diện của nhện bắt được tới 7 con đom đóm đực. Ngược lại, mạng không có nhện chỉ bắt được tối đa 2 con. 

Đáng chú ý, nhện có hành vi khác biệt tùy thuộc vào khả năng phát sáng của đom đóm. Với những con đom đóm còn phát sáng, nhện chỉ quấn tơ và cắn để giữ mạng sống, cho phép chúng tiếp tục phát sáng. Còn nếu đom đóm không phát sáng, nhện sẽ ăn ngay lập tức.

Phân tích mẫu ánh sáng cho thấy đom đóm đực bị mắc bẫy chỉ sử dụng một trong hai "đèn" trên bụng, bắt chước kiểu phát sáng của con cái. Các nhà nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng nọc độc của nhện có thể cản trở oxy đến các cơ quan tạo ra ánh sáng của đom đóm, hoặc ảnh hưởng đến hoạt động của các chất dẫn truyền thần kinh, dẫn đến thay đổi cách phát sáng.

"Đây là một nghiên cứu thực sự hấp dẫn", Sara Lewis, giáo sư danh dự về sinh học tại Đại học Tufts, người không tham gia vào nghiên cứu này, nhận xét. Bà lưu ý rằng đom đóm đực đôi khi thay đổi kiểu phát sáng để tỏ ra nổi bật so với những con đực khác, nhưng nghiên cứu mới này là lần đầu tiên ghi nhận sự thay đổi kiểu phát sáng có thể do một loài săn mồi gây ra.

Trong giới động vật, một số loài săn mồi có thể thao túng môi trường sống hoặc thay đổi hành vi của chính mình để dụ thêm con mồi. Tuy nhiên, theo bà Lewis, hiện tượng một loài săn mồi thay đổi hành vi của con mồi để thu hút thêm nhiều con mồi khác là hiếm thấy. Trường hợp gần giống nhất là một số loài ký sinh trùng có khả năng thay đổi hành vi của vật chủ, chẳng hạn như loài nấm "biến kiến thành zombie" (Ophiocordyceps unilateralis). Loài nấm này lây nhiễm vào kiến và buộc chúng phải leo lên thực vật, giúp cho nấm phát triển.

Nghiên cứu này mở ra hướng mới trong việc tìm hiểu hành vi săn mồi phức tạp của nhện. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng cần có thêm nghiên cứu để xác định mối quan hệ nhân quả giữa nọc độc của nhện và sự thay đổi trong cách phát sáng của đom đóm.

TIN CŨ HƠN
Giống mèo mini mới được ghi hình lần đầu tiên tại sa mạc

Giống mèo mini mới được ghi hình lần đầu tiên tại sa mạc

"Mèo bao tử" được tìm thấy ở sa mạc khắc nghiệt lại có vẻ ngoài dễ thương bất chấp thời gian.

Đăng ngày: 21/03/2026
10 con vật có hình dáng kỳ lạ nhất thế giới

10 con vật có hình dáng kỳ lạ nhất thế giới

Thế giới động vật luôn phong phú và đa dạng với rất nhiều loài vật khác nhau. Dưới đây là 10 con vật được cho là có ngoại hình kỳ lạ nhất.

Đăng ngày: 21/03/2026
Nai ở Mỹ đã

Nai ở Mỹ đã "hóa zombie", con người liệu còn an toàn?

Sự bùng phát của bệnh nai xác sống ở hươu, nai tại Mỹ làm dấy lên mối lo căn bệnh này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Đăng ngày: 21/03/2026
Tôm khủng long ba mắt -

Tôm khủng long ba mắt - "hóa thạch sống" đang gây ra một "cơn sốt" trong giới nghiên cứu!

Tôm khủng long ba mắt hay còn gọi là tôm nòng nọc đuôi dài, sinh vật này đã sinh sống trên Trái Đất suốt 300 triệu năm.

Đăng ngày: 20/03/2026
“Chạy đua vũ trang” ở cơ quan sinh dục của vịt

“Chạy đua vũ trang” ở cơ quan sinh dục của vịt

Một cuộc “chạy đua” thú vị trong sự tiến hóa của cơ quan sinh dục ở vịt đực và vịt cái vừa được các nhà khoa học khám phá. Nghiên cứu này giúp loại bỏ ý niệm cho rằng sinh vật giống cái luôn là những thành viên thụ động trong

Đăng ngày: 20/03/2026
Jacana - loài chim kỳ lạ có

Jacana - loài chim kỳ lạ có "nhiều chân"

African jacana bird (gà lôi nước Châu Phi) thực sự tồn tại trên hành tinh của chúng ta, và đôi chân mà chúng nhìn thấy là chân thật (không phải chân giả).

Đăng ngày: 20/03/2026
Loài chim xưa

Loài chim xưa "tiến vua", nay thành món ăn quý hiếm, đại bổ và đắt đỏ

Chim Sâm cầm, tên khoa học Fulica Atra, là loài chim họ Gà nước, phân bố ở châu Âu, châu Phi, châu Á… Ở Việt Nam, Sâm cầm có ở đồng bằng Bắc bộ, đặc biệt là Sâm cầm Hồ Tây xưa.

Đăng ngày: 19/03/2026
Khoa Học News