Những kỷ lục do tàu thăm dò Mặt trời của NASA thiết lập

Sau 5 năm hoạt động, tàu Parker Solar gặt hái nhiều thành tựu nổi bật, trong đó có việc trở thành tàu vũ trụ đầu tiên "chạm vào Mặt trời".

Ngày 12/8/2018, tàu thăm dò Parker Solar của NASA cất cánh nhờ tên lửa Delta IV từ Căn cứ Lực lượng Vũ trụ Cape Canaveral, Mỹ. Vụ phóng đánh dấu sự khởi đầu của nhiệm vụ mang tính bước ngoặt nhằm khám phá những bí ẩn của gió Mặt trời và cho thấy đỉnh cao của hàng thập kỷ phát triển công nghệ - một tàu vũ trụ chịu được sức nóng và bức xạ gần Mặt trời tốt hơn mọi con tàu trước đó.


Mô phỏng tàu thăm dò Parker bay qua Mặt trời. (Ảnh: NASA).

Các thiết kế cho tàu thăm dò Mặt trời bắt đầu hình thành vào năm 1962, chỉ 4 năm sau khi Ban Nghiên cứu Không gian của Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Mỹ lần đầu tiên đề xuất nhiệm vụ khám phá môi trường gần Mặt trời. Nhưng khi đó, công nghệ để thực hiện nhiệm vụ táo bạo như vậy, đặc biệt là các vật liệu chế tạo tấm chắn nhiệt hiệu quả, vẫn chưa có sẵn.

Tiến bộ về vật liệu vào những năm 1970 đã cho phép NASA bắt đầu xem xét việc thực hiện một chuyến tiếp cận đủ gần để lấy mẫu trực tiếp vành nhật hoa - lớp khí quyển phía trên của Mặt trời - và gió Mặt trời. Định nghĩa khoa học về nhiệm vụ ban đầu được đưa ra trong cuộc hội thảo tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) thuộc NASA năm 1978. Tuy nhiên, các phương tiện để triển khai nhiệm vụ cần nhiều thập kỷ để hoàn thành.

Năm 2007, NASA yêu cầu Phòng thí nghiệm Vật lý Ứng dụng Johns Hopkins (APL) nghiên cứu ý tưởng về một tàu vũ trụ có thể tiếp cận Mặt trời. Từ đó, với sự kết hợp giữa những công nghệ bảo vệ nhiệt đột phá và thiết kế thông minh, tàu thăm dò Parker Solar dần thành hình và phóng lên không gian năm 2018.

Năm 2021, con tàu làm nên lịch sử khi bay qua khí quyển ngoài cùng của Mặt trời, trở thành tàu vũ trụ đầu tiên "chạm vào Mặt trời". Sau đó, con tàu tiếp tục đạt tốc độ lên tới khoảng 535.000km/h, trở thành tàu vũ trụ nhanh nhất lịch sử.

Đến nay, sau 5 năm bay qua những khu vực nóng nhất và bụi bặm nhất ở phía trong hệ Mặt trời, tàu Parker Solar không chỉ sống sót mà còn hoạt động tốt. Con tàu gửi về lượng dữ liệu nhiều gấp đôi so với dự đoán của các nhà khoa học, giúp họ tìm hiểu nguồn gốc và đặc tính của gió Mặt trời.

Con tàu hiện đã hoàn thành quỹ đạo khoa học thứ 16 trong số 24 quỹ đạo được lên kế hoạch trong nhiệm vụ chính. Ngày 21/8, nó sẽ bay qua sát sao Kim để nhận hỗ trợ lực hấp dẫn, thao tác giúp thu gọn quỹ đạo quanh Mặt trời và cho phép nó nghiên cứu bề mặt cũng như khí quyển sao Kim.

Nhờ sự hỗ trợ lực hấp dẫn này, ngày 27/9, Parker Solar sẽ di chuyển với tốc độ hơn 635.000km/h và bay tới trong phạm vi 7,2 triệu km so với bề mặt Mặt trời, phá vỡ các kỷ lục về tốc độ và khoảng cách với Mặt trời của chính nó. Con tàu sẽ thu hẹp khoảng cách với Mặt trời xuống chỉ còn 6,1 triệu km với tốc độ hơn 692.000 km/h vào tháng 12/2024.

"Chúng ta đang trong kỷ nguyên vàng khám phá vật lý Mặt trời. Chỉ trong 5 năm, Parker Solar đã thay đổi hiểu biết của con người về Mặt trời và các hoạt động ảnh hưởng đến cuộc sống trên Trái đất. Khi ngày càng tiến gần đến bề mặt Mặt trời, chúng ta sẽ tìm hiểu thêm về các đặc tính của ngôi sao này, đồng thời nâng cao đáng kể kiến thức về thời tiết không gian cũng như khả năng sống và làm việc trong không gian", Nour Raouafi, nhà khoa học của dự án tàu Parker Solar tại APL, cho biết.

TIN CŨ HƠN

"Vật thể lạ" hình nấm đang trồi lên, tách đôi một lục địa Trái đất

Các nhà địa vật lý đã tìm ra nguyên nhân bất ngờ khiến một vết nứt lục địa nổi tiếng đang rộng thêm nhanh chóng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Tổng quan về sao Hỏa

Tổng quan về sao Hỏa

Sao Hỏa còn gọi là: Hỏa Tinh, là hành tinh thứ tư tính từ Mặt Trời trong Thái Dương Hệ. Đôi khi hành tinh này còn được gọi tên là Hỏa Tinh.

Đăng ngày: 02/03/2026
Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Một hành tinh có quỹ đạo giống Trái Đất đang hình thành trong đám mây bụi xung quanh ngôi sao TW Hydrae cách chúng ta 175 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Sự thật “chết chóc” về tín hiệu vô tuyến lạ truyền đến Trái đất

Sự thật “chết chóc” về tín hiệu vô tuyến lạ truyền đến Trái đất

Một nhóm các nhà vật lý thiên văn Trung Quốc đã đưa ra kịch bản "tử thần" về nguồn phát ra các chớp sóng vô tuyến kỳ lạ, liên tục quấy nhiễu các đài quan sát trên khắp địa cầu nhiều năm qua.

Đăng ngày: 02/03/2026
Phát hiện chấn động ở vùng tối của Mặt trăng: Cấu trúc y hệt ở Trái đất!

Phát hiện chấn động ở vùng tối của Mặt trăng: Cấu trúc y hệt ở Trái đất!

Ở phía xa của Mặt trăng, nơi chúng ta không thể nhìn thấy từ Trái đất, một cấu trúc đường kính 50km có thể lật ngược toàn bộ những gì chúng ta nghĩ về thiên thể này.

Đăng ngày: 02/03/2026
NASA hé lộ lý do khiến toàn bộ

NASA hé lộ lý do khiến toàn bộ "hạm đội" vệ tinh Starlink bị đánh rớt

Chỉ ít lâu sau khi phóng 49 vệ tinh Starlink, Tập đoàn SpaceX "chết điếng" khi toàn bộ rơi khỏi quỹ đạo và bốc cháy. NASA mới đây đã tiết lộ lý do.

Đăng ngày: 02/03/2026
Chiêm ngưỡng hiện tượng thú vị và hiếm gặp: Thất tinh hội ngộ Mặt trăng!

Chiêm ngưỡng hiện tượng thú vị và hiếm gặp: Thất tinh hội ngộ Mặt trăng!

Bảy hành tinh gồm sao Kim, sao Mộc, sao Thủy, sao Hỏa, sao Thổ, sao Thiên Vương, sao Hải Vương và Mặt trăng sẽ cùng "trình diễn" trên bầu trời từ ngày 17 đến 27-6.

Đăng ngày: 01/03/2026
Khoa Học News