Phát hiện gạch cổ quý hiếm hơn 600 năm trong ngôi đền Vua Hồ

Trong quá trình đào móng trùng tu đền Vua Hồ thờ trạng nguyên Hồ Hưng Dật (huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An), người dân phát hiện nhiều viên gạch, ngói, đá thềm, đầu rồng cổ quý hiếm.

Đền thờ Trạng nguyên Hồ Hưng Dật hay còn gọi là đền Vua Hồ nằm trên đồi Thượng Đột (xã Ngọc Sơn, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An. Ngôi đền được khởi dựng vào năm 1403 để thờ vị tổ đầu tiên của dòng họ Hồ Việt Nam là Trạng nguyên Hồ Hưng Dật.


Đền thờ Vua Hồ ở xã Ngọc Sơn (huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An) được khởi dựng từ năm 1403.

Theo sử sách ghi lại, Trạng nguyên Hồ Hưng Dật được cử sang làm Thái thú Diễn Châu (nay thuộc 3 huyện: Yên Thành, Diễn Châu, Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An). Ông là người có nhiều đóng góp lớn cho vùng đất này. Vì thế, khi ông mất, được nhân dân nhiều nơi lập đền thờ.

Năm 1403, Vua Hồ lúc bấy giờ là Hồ Hán Thương đã cho lập một ngôi đền để thờ nguyên tổ Hồ Hưng Dật và các bậc tiên liệt của ông. Về sau, khi vua Hồ Quý Ly, Hồ Hán Thương và Bạch Y công chúa (con gái của Hồ Quý Ly) mất, nhân dân và con cháu dòng họ Hồ đã đưa các vị vào phối thờ tại đền. Tên gọi đền Vua Hồ cũng xuất phát từ đó.


Những viên gạch lát nền cổ quý hiếm được tìm thấy trong quá trình đào móng xây dựng lại ngôi đền. Những viên gạch có hoa văn sắc sảo. Dù đã trải qua 600 năm nhưng gạch vẫn còn tươi mới.

Xưa kia, ngôi đền có quy mô rất lớn, gồm nhiều công trình như: Bái đường, Hạ điện, Trung điện, Thượng điện, Tả vu, Hữu vu, gác chuông, gác trống. Qua nhiều thăng trầm lịch sử và thiên tai, các công trình của đền lần lượt bị hư hỏng. Năm 2005, ngôi đền được phục dựng trên nền đất cũ.

Trong quá trình đào móng để phục dựng ngôi đền trên nền đất cũ, cơ quan chức năng và người dân đã phát hiện nhiều dấu tích còn lại của ngôi đền xưa như chân tảng bằng đá, gạch lát nền, ngói, đá bậc thềm...


Một phần góc đao (mái đao đền) cổ được tìm thấy đang được lưu giữ tại đền.

Tuy nhiên, các hiện vật cổ này sau đó bị phát tán nhiều nơi. Một số trong đó được đưa về Bảo tàng Nghệ An, phòng Truyền thống của huyện Quỳnh Lưu, một số khác được các gia đình trong vùng hoặc con cháu cất giữ. Khi đền hoàn thành đưa vào sử dụng, một số hiện vật quý đã được các gia đình trong vùng trả lại cho đền lưu giữ, thờ cúng.

Trong số các hiện vật tìm thấy, có 10 viên gạch lát nền màu sắc còn tươi sáng, hoa văn trang trí độc đáo, bắt mắt. Những viên gạch này được làm bằng đất nung, có kích thước 38cm x 38cm, dày 8cm. Giữa viên gạch được trang trí hình hoa cúc với vòng tròn nổi. Bao bọc bên ngoài là những vòng tròn nổi nhỏ hơn. Tiếp đó là những cánh hoa cúc được cách điệu. Ngoài cùng là 2 lớp hoa văn sóng nước, được trang trí ở cả bốn mặt, tạo thành hình vuông bao bọc lấy hoa cúc. Ở 4 phía được tạo nổi nửa hình tròn và nửa hình bông hoa cúc. Khi liên kết các viên gạch với nhau sẽ tạo thành những bông hoa cúc mới ở 4 phía.


16 chân tảng bằng đá cổ được tìm thấy trong quá trình phục dựng đền.


Những chân tảng bằng đá có tuổi đời hơn 600 năm.

Nhà nghiên cứu Đào Tam Tỉnh (nguyên Giám đốc thư viện Nghệ An) cho biết, hoa văn ở các viên gạch này là đặc trưng của gạch thời Trần. Bởi đền được xây dựng vào năm 1403, khi đó, vương triều nhà Hồ mới dựng chưa lâu và dấu ấn về mọi mặt của triều Trần vẫn còn đậm nét, trong đó có nghệ thuật làm gốm.

Điều đáng ngạc nhiên, những viên gạch lát nền được tìm thấy trong ngôi đền này đã có tuổi đời hơn 600 năm, bị chôn vùi dưới lòng đất nhưng vẫn còn tươi mới, nguyên vẹn hoa văn, đường nét.


Những cổ vật này vẫn đang được lưu giữ tại đền Vua Hồ.

Được biết, ngoài 10 viên gạch lát nền, hiện trong đền Hồ Hưng Dật còn lưu giữ 1 phần của góc đao. Trên góc đao này có trang trí hoa văn dây lá. Ngoài ra còn có 16 chân tảng bằng đá với nhiều kích thước khác nhau. Chân tảng to nhất cao 0,35m, cạnh 0,6m x 0,6m. Những đồ vật này được xem là hiện vật quý hiếm trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

Ông Nguyễn Văn Chương - Chủ tịch UBND xã Ngọc Sơn (huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An) cho biết, đền thờ Trạng nguyên Hồ Hưng Dật rộng 7ha do dòng họ Hồ trùng tu, tôn tạo. Những hiện vật được phát hiện trong quá trình trùng tu đang được lưu giữ tại nhà truyền thống trong khuôn viên ngôi đền. Hàng năm, con cháu dòng họ Hồ từ khắp mọi miền tổ quốc đều về dâng hương, tham quan đền khá đông.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện hóa thạch

Phát hiện hóa thạch "người ngoài hành tinh" 280 triệu năm tuổi tại Tây Úc

Hóa thạch 280 triệu năm tuổi này có hình dáng kỳ lạ đến khó hiểu này khiến cho nhiều người khi mới nhìn vào sẽ nghĩ chắc chắn đây là hóa thạch của người ngoài hành tinh.

Đăng ngày: 31/01/2026
Rùng mình 13 hộp sọ giống “ngoài hành tinh” cạnh kim tự tháp Maya

Rùng mình 13 hộp sọ giống “ngoài hành tinh” cạnh kim tự tháp Maya

Các dấu hiệu mà 2 trong số 13 hộp sọ tiết lộ chỉ ra sự thật còn ghê rợn hơn liên quan đến kim tự tháp ở quảng trường phía Đông thành cổ Moral-Reforma.

Đăng ngày: 28/01/2026
Những điều nhầm tưởng về khủng long

Những điều nhầm tưởng về khủng long

Danh sách dưới đây sẽ khám phá một số quan niệm sai lầm thường gặp về khủng long, và rằng chúng ta đã biết bao nhiêu về chúng, do tạp chí NewScientist liệt kê.

Đăng ngày: 23/01/2026
Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố Baiae nằm dưới lòng đại dương từng là nơi dành cho tầng lớp giàu có thời La Mã với nhiều công trình xa hoa lộng lẫy.

Đăng ngày: 22/01/2026
Cậu bé đi mót lúa nhặt được 3 cái nồi kỳ lạ, chuyên gia giật mình khi thấy “hồ ly 9 đuôi”

Cậu bé đi mót lúa nhặt được 3 cái nồi kỳ lạ, chuyên gia giật mình khi thấy “hồ ly 9 đuôi”

Đi mót lúa, cậu bé này không ngờ lại nhặt được cái nồi lạ quý hiếm khiến các chuyên gia cũng phải bất ngờ.

Đăng ngày: 22/01/2026
Phát hiện

Phát hiện "loài người ma" để lại "con lai" ở 3 quốc gia hiện đại

Một nghiên cứu mới đã tìm ra "loài người ma" xuất hiện một cách bí ẩn trong DNA của 4 cộng đồng Tây Phi: người Yoruba và Esan ở Nigeria, Gambia ở Tây Gambia và Mende ở Sierra Leoane.

Đăng ngày: 21/01/2026
Phục dựng khuôn mặt người sống cách đây 50.000 năm

Phục dựng khuôn mặt người sống cách đây 50.000 năm

Nhóm nhà khảo cổ học và nhà thiết kế 3D tái tạo khuôn mặt của một cá nhân thuộc loài Homo floresiensis, chi Homo (chi Người), hiện đã tuyệt chủng.

Đăng ngày: 20/01/2026
Khoa Học News