Phát hiện gây shock: Lượng nhựa trên đại dương lớn hơn con số được ước tính đến cả triệu lần

Rác nhựa - cơn khủng hoảng ở phạm vi toàn cầu - theo như ước tính hiện nay thì mỗi năm đang xuất hiện thêm cả chục triệu tấn lọt ra ngoài đại dương, gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng cho hệ sinh thái và các loài sinh vật biển.

Bên cạnh số rác nhựa hữu hình, chúng ta còn có mối nguy mang tên "hạt vi nhựa" (microplastic) - những hạt nhựa siêu nhỏ với kích cỡ chỉ vài micromet. Dù chưa có nghiên cứu xác nhận tác hại cụ thể, nhưng hạt vi nhựa cực kỳ dễ lọt vào chuỗi thức ăn khi đến cả phù du cũng dung nạp nó, để rồi có thể kết thúc trong chính cơ thể người.

Và những con số khủng khiếp trên hóa ra vẫn chưa phải cuối cùng. Theo đánh giá mói nhất của NSF (Quỹ Khoa học quốc gia Hoa Kỳ), số lượng vi nhựa đang trôi nổi trên các đại dương thực chất phải lớn hơn như thế đến cả triệu lần.

Vâng bạn không nhìn nhầm đâu. Là 1 triệu, nghĩa là thêm vào đó 6 số 0 nữa.


Hạt vi nhựa cực kỳ dễ lọt vào chuỗi thức ăn khi đến cả phù du cũng dung nạp nó.

Cụ thể, nghiên cứu mới do nhà sinh học đại dương Jennifer Brandon thực hiện đã xét nghiệm cả dạ dày của các loài phù du. Kết quả cho thấy, nồng độ vi nhựa trong các sinh vật phù du là cực cao, hiện tại đang có 290 triệu hạt vi nhựa trên mỗi mét khối nước - cao hơn gấp 7 lần so với tính toán trước kia.

Được biết, hầu hết các loại rác nhựa đều có liên kết mạnh đến mức vi khuẩn trong đất lẫn nước biển đều không thể phá vỡ. Brandon vì thế đã quyết định hướng sự chú ý vào các sinh vật phù du - vốn có tập tính hút nước biển để lọc thức ăn, qua đó rất dễ có hạt vi nhựa trong dạ dày.

Brandon đã nghiên cứu hơn 100 mẫu phù du trong các năm 2009, 2013, 2014, 2015 và 2017, và nhận ra tất cả đều có chứa hạt nhựa bên trong dạ dày. Vấn đề nằm ở chỗ, phù du gần như là động vật cấp thấp nhất trong chuỗi thức ăn, nên chúng dễ dàng đưa hạt nhựa vào trong các loài động vật bậc cao hơn - từ rùa biển cho đến các loài cá, và rồi lọt vào cơ thể người.

Theo Dan Thornhill, giám đốc mảng Khoa học đại dương của NSF: "Dù rất nhiều người quan tâm đến hạt vi nhựa, chúng ta vẫn chỉ mới hiểu được quy mô và ảnh hưởng của chúng đến đại dương".

"Đây thực sự là những con số đáng ngại, nhất là khi hệ quả đến với môi trường và sức khỏe con người gần như chưa được biết đến".


Các hạt kim tuyến do tính chất siêu mỏng, chúng cực kỳ khó thu gom và rất dễ gây hại cho môi trường.

Chuyện về hạt vi nhựa đã được thế giới biết đến và có những lời cảnh báo cụ thể, đưa ra cả những lệnh cấm sử dụng hạt nhựa trong sản xuất hóa mỹ phẩm (kem đánh răng, sữa rửa mặt...). Bởi tính chất của nhựa mà sau khi lọt ra đại dương, vi nhựa cũng mất đến cả nghìn năm mới phân hủy được.

Tại Mỹ và Anh, thậm chí các hạt kim tuyến (glitter) dùng cho trang điểm cũng đang dần bị cấm sản xuất. Chúng vốn được làm từ nhựa được nhuộm màu và được bọc nhôm để tăng sự lấp lánh. Do tính chất siêu mỏng, chúng cực kỳ khó thu gom, và rất dễ gây hại cho môi trường. Và nếu tính cả glitter vào trong danh sách, hiện tại có tới 5,25 nghìn tỉ mảnh nhựa đang trôi nổi trên các đại dương, cao hơn ước tính trước đó hàng triệu lần.

Nhựa sẽ ở đó tới cả ngàn năm, có thể hấp thụ thêm hóa chất và ô nhiễm bên ngoài để khiến độc tính tăng lên cao hơn nữa. Và đặc biệt khi đã lọt vào chuỗi thức ăn, gần như chẳng ai có thể đề phòng được vì chúng quá nhỏ bé. Theo một số nghiên cứu gần đây, nước máy tại các nước phát triển cũng đã có xuất hiện hàm lượng glitter trong đó.

"Thực sự cần phải thay đổi cách nhìn nhận về nhựa trong xã hội: từ một loại rác thải cực kỳ phổ biến trở thành nguyên liệu có khả năng tái chế và có giá trị hơn".

TIN CŨ HƠN
Bí ẩn thác nước chảy vào

Bí ẩn thác nước chảy vào "Chiếc ấm của Quỷ dữ"

Thác nước đôi Devil’s Kettle, thuộc bang Minnesota, Hoa Kỳ, có một dòng chảy vào hồ Superior; tuy nhiên, điểm đến của dòng kia đến bây giờ vẫn còn là một ẩn số của thiên nhiên…

Đăng ngày: 17/02/2026
Lốc xoáy làm tốc mái hàng trăm ngôi nhà ở Quảng Nam

Lốc xoáy làm tốc mái hàng trăm ngôi nhà ở Quảng Nam

Theo thống kê sơ bộ của UBND xã đại Hồng (huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam), số người bị thương trong vụ lốc xoáy, mưa đá chiều 14/4 lên đến 17 người, hơn 500 nhà bị sụp và tốc mái hoàn toàn, 10 nhà dân đã bị sập hoàn toàn.

Đăng ngày: 15/02/2026
Khu rừng dưới nước tuyệt đẹp ở Kazakhstan

Khu rừng dưới nước tuyệt đẹp ở Kazakhstan

Hồ nước Kaindy dài 400m ở Kazakhstan có một vẻ đẹp rất đặc biệt với một khu rừng kỳ lạ mọc dưới đáy hồ.

Đăng ngày: 11/02/2026
Núi lửa lớn nhất thế giới ở Hawaii có dấu hiệu

Núi lửa lớn nhất thế giới ở Hawaii có dấu hiệu "thức giấc"

Ngọn núi lửa lớn nhất thế giới Mauna Loa ở tiểu bang Hawaii của Mỹ có dấu hiệu phun trào trở lại.

Đăng ngày: 08/02/2026
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).

Đăng ngày: 19/01/2026
Sấm sét là gì? Tại sao có sấm sét?

Sấm sét là gì? Tại sao có sấm sét?

Một hiện tượng thiên nhiên đặc biệt phổ biến xảy ra ở khắp mọi nơi trên trái đất của chúng ta, đó là sấm sét. Nó là một luồng điện cực mạnh và sẵn sàng phá hủy mọi thứ mà nó phóng xuống.

Đăng ngày: 15/01/2026
Núi lửa là gì? Núi lửa được hình thành như thế nào?

Núi lửa là gì? Núi lửa được hình thành như thế nào?

Núi lửa đã gây ra rất nhiều ảnh hưởng đến đời sống của những người đang sống trong vùng gần cửa miệng của hiện tượng này. Nhưng đã bao giờ bạn tử hỏi núi lửa là gì không?

Đăng ngày: 12/01/2026
Khoa Học News