Phát hiện "gene nhảy" là chìa khóa để trẻ mãi không già

Nghiên cứu về "gene nhảy" đã hé lộ vai trò cơ bản của chúng trong quá trình cơ thể lão hóa.

Các nhà khoa học không ngừng tìm hiểu bí mật của lão hóa để tìm cách cải thiện và đảo ngược tiến trình này của tự nhiên để giúp chúng ta có cuộc sống khỏe mạnh lâu dài hơn. Giờ đây, phát hiện về gene nhảy đã cho chúng ta biết bí mật nằm ở đâu.


Phát hiện "gene nhảy" có thể là chìa khóa để con người hướng đến cuộc sống trẻ mãi không già. (Ảnh: Getty).

Tất cả mọi người đều có các nhân tố chuyển vị (TE) trong mã DNA của mình, là những trình tự có thể di chuyển hoặc "nhảy" từ phần này sang phần khác.

Nếu DNA giống như một bản thiết kế sinh học cho cơ thể, thì TE là một phần của bản thiết kế này và có thể di chuyển trong bộ gene. Đó là một quá trình tự nhiên ở người và các động vật khác, nhưng nếu không được kiểm soát cẩn thận, nó có thể gây ra nhiều vấn đề.

Trước đây các nhà nghiên cứu ở Trường đại học Eotvos Lorand, Hungary, đã xác định được một chuỗi các phản ứng phân tử được gọi là đường Piwi-piRNA và vai trò của nó trong việc kiểm soát các TE. Hiện nay họ tiếp tục nghiên cứu để tìm hiểu xem điều khiển đường Piwi-piRNA có làm thay đổi quá trình lão hóa ở loài giun Caenorhabditis hay không.

Nhà di truyền học phân tử Adam Sturm ở Trường đại học Eotvos Lorand cho biết trong các thí nghiệm về tuổi thọ, chỉ cần điều chỉnh tăng hoặc giảm TE trong đường Piwi-piRNA là đã thấy tuổi thọ của động vật thí nghiệm được kéo dài. "Điều này mở ra cánh cửa cho vô số ứng dụng tiềm năng trong thế giới y học và sinh học", ông nói.


Đường Piwi-piRNA được chiếu sáng trong cơ thể giun Caenorhabditis. (Ảnh: Nature Communication, 2023).

Các kết quả thí nghiệm cho thấy những con giun được giảm hoạt động TE thì sống lâu hơn hẳn. Điều đó cho thấy một trong những lý do khiến cơ thể chúng ta già đi chính là cách mà các gene nhảy này chuyển động xung quanh bộ gene DNA.

Kết quả này cũng phù hợp với các nghiên cứu về loài sứa bất tử, một loài thủy sinh có khả năng tái sinh liên tục và về lý thuyết là chúng không bao giờ chết nếu không bị bệnh hoặc bị loài khác ăn thịt. Các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy TE ở loài sứa này bị ngăn chặn.

Nhưng cho đến nay, chúng ta vẫn chưa biết liệu lão hóa tế bào ảnh hưởng đến hoạt động của TE hay TE ảnh hưởng đến lão hóa tế bào. Với nghiên cứu trên giun, có vẻ như TE ảnh hưởng đến lão hóa tế bào, và như vậy khả năng là các sinh vật khác cũng thế.

Bên cạnh đó, các nhà nghiên cứu còn nhận thấy sự gia tăng của quá trình methyl hóa DNA N6-adenine trong các TE. Đây là một thay đổi trong hoạt động gene làm tăng hoạt động TE, và khi giun già đi, cũng có nghĩa là TE hoạt động mạnh hơn và cơ thể động vật già đi.

Đây là một phát hiện thú vị bởi vì dựa trên kết quả này, chúng ta có thể sửa đổi và tác động đến TE để các tế bào không già đi một cách tự nhiên. Nhà di truyền học phân tử Tibor Vellai ở Trường đại học Eotvos Lorand cho biết việc sửa đổi biểu sinh này có thể mở đường cho một phương pháp xác định tuổi từ DNA và đó là một chiếc đồng hồ sinh học chính xác.

"Chúng ta có thể không bao giờ trở thành loài bất tử như loài sứa bất tử, nhưng chúng ta có thể đảm bảo cho người già ít bị bệnh tật hơn", ông nói.

TIN CŨ HƠN
Thêm 6 thứ này vào ly cà phê của bạn để nhận được nhiều lợi ích sức khỏe hơn

Thêm 6 thứ này vào ly cà phê của bạn để nhận được nhiều lợi ích sức khỏe hơn

Bản chất cà phê vốn có nhiều tác dụng với sức khỏe khi được uống đúng cách. Sau đây là một số gợi ý nên và không nên thêm vào để cốc cà phê của bạn lành mạnh và tốt cho sức khỏe hơn.

Đăng ngày: 26/01/2026
Cây đinh lăng: Vị thuốc bổ quý hiếm mà có thể bạn chưa biết

Cây đinh lăng: Vị thuốc bổ quý hiếm mà có thể bạn chưa biết

Đinh lăng có công dụng như một loại thuốc bổ, tăng lực, lợi tiểu, bổ thận, lợi sữa, điều kinh, làm co rút tử cung.

Đăng ngày: 24/01/2026
12 tác dụng của củ sả với sức khỏe và làm đẹp

12 tác dụng của củ sả với sức khỏe và làm đẹp

Củ sả hay cây sả nói chung đều mang lại tác dụng to lớn đối với sức khỏe con người. Ngoài việc được sử dụng trong chế biến món ăn, củ sả còn được dùng để làm thuốc điều trị bệnh và làm đẹp.

Đăng ngày: 24/01/2026
Cơ thể xuất hiện 6 vấn đề này chứng tỏ bạn đang bắt đầu già đi: Nếu không có thì xin chúc mừng!

Cơ thể xuất hiện 6 vấn đề này chứng tỏ bạn đang bắt đầu già đi: Nếu không có thì xin chúc mừng!

Dù sinh, lão, bệnh, tử là bản chất của con người nhưng khi đối mặt với lão hóa, bất kể là đàn ông hay phụ nữ đều luôn cảm thấy lo lắng và bất an.

Đăng ngày: 24/01/2026
Củ kiệu có tác dụng chữa bệnh gì? Cách phân biệt củ kiệu và hành củ

Củ kiệu có tác dụng chữa bệnh gì? Cách phân biệt củ kiệu và hành củ

Củ kiệu là một món ăn quen thuộc trong mỗi gia đình, đặc biệt vào dịp lễ Tết.

Đăng ngày: 23/01/2026
Để trẻ ngủ ngoài trời 0°C để rèn sức khỏe

Để trẻ ngủ ngoài trời 0°C để rèn sức khỏe

Bạn có bao giờ để con nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh, ngủ trưa ngoài trời giá rét, thậm chí khi nhiệt độ có thể xuống dưới 0°C? Hầu hết các bậc cha mẹ ở Bắc Âu sẽ không ngần ngại làm việc đó. Đối với họ, đây chỉ là “việc thường ngày ở huyện”.

Đăng ngày: 22/01/2026
Cách ăn mì gói đủ chất, không hại sức khỏe

Cách ăn mì gói đủ chất, không hại sức khỏe

Mì ăn liền là món ăn quen thuộc và phổ biến với nhiều người. Tuy nó rất tiện lợi và ngon miệng, nhiều người lại cho rằng chúng không tốt cho sức khỏe, gây thừa cân, béo phì.

Đăng ngày: 21/01/2026
Khoa Học News