Phát hiện "gene nhảy" là chìa khóa để trẻ mãi không già

Nghiên cứu về "gene nhảy" đã hé lộ vai trò cơ bản của chúng trong quá trình cơ thể lão hóa.

Các nhà khoa học không ngừng tìm hiểu bí mật của lão hóa để tìm cách cải thiện và đảo ngược tiến trình này của tự nhiên để giúp chúng ta có cuộc sống khỏe mạnh lâu dài hơn. Giờ đây, phát hiện về gene nhảy đã cho chúng ta biết bí mật nằm ở đâu.


Phát hiện "gene nhảy" có thể là chìa khóa để con người hướng đến cuộc sống trẻ mãi không già. (Ảnh: Getty).

Tất cả mọi người đều có các nhân tố chuyển vị (TE) trong mã DNA của mình, là những trình tự có thể di chuyển hoặc "nhảy" từ phần này sang phần khác.

Nếu DNA giống như một bản thiết kế sinh học cho cơ thể, thì TE là một phần của bản thiết kế này và có thể di chuyển trong bộ gene. Đó là một quá trình tự nhiên ở người và các động vật khác, nhưng nếu không được kiểm soát cẩn thận, nó có thể gây ra nhiều vấn đề.

Trước đây các nhà nghiên cứu ở Trường đại học Eotvos Lorand, Hungary, đã xác định được một chuỗi các phản ứng phân tử được gọi là đường Piwi-piRNA và vai trò của nó trong việc kiểm soát các TE. Hiện nay họ tiếp tục nghiên cứu để tìm hiểu xem điều khiển đường Piwi-piRNA có làm thay đổi quá trình lão hóa ở loài giun Caenorhabditis hay không.

Nhà di truyền học phân tử Adam Sturm ở Trường đại học Eotvos Lorand cho biết trong các thí nghiệm về tuổi thọ, chỉ cần điều chỉnh tăng hoặc giảm TE trong đường Piwi-piRNA là đã thấy tuổi thọ của động vật thí nghiệm được kéo dài. "Điều này mở ra cánh cửa cho vô số ứng dụng tiềm năng trong thế giới y học và sinh học", ông nói.


Đường Piwi-piRNA được chiếu sáng trong cơ thể giun Caenorhabditis. (Ảnh: Nature Communication, 2023).

Các kết quả thí nghiệm cho thấy những con giun được giảm hoạt động TE thì sống lâu hơn hẳn. Điều đó cho thấy một trong những lý do khiến cơ thể chúng ta già đi chính là cách mà các gene nhảy này chuyển động xung quanh bộ gene DNA.

Kết quả này cũng phù hợp với các nghiên cứu về loài sứa bất tử, một loài thủy sinh có khả năng tái sinh liên tục và về lý thuyết là chúng không bao giờ chết nếu không bị bệnh hoặc bị loài khác ăn thịt. Các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy TE ở loài sứa này bị ngăn chặn.

Nhưng cho đến nay, chúng ta vẫn chưa biết liệu lão hóa tế bào ảnh hưởng đến hoạt động của TE hay TE ảnh hưởng đến lão hóa tế bào. Với nghiên cứu trên giun, có vẻ như TE ảnh hưởng đến lão hóa tế bào, và như vậy khả năng là các sinh vật khác cũng thế.

Bên cạnh đó, các nhà nghiên cứu còn nhận thấy sự gia tăng của quá trình methyl hóa DNA N6-adenine trong các TE. Đây là một thay đổi trong hoạt động gene làm tăng hoạt động TE, và khi giun già đi, cũng có nghĩa là TE hoạt động mạnh hơn và cơ thể động vật già đi.

Đây là một phát hiện thú vị bởi vì dựa trên kết quả này, chúng ta có thể sửa đổi và tác động đến TE để các tế bào không già đi một cách tự nhiên. Nhà di truyền học phân tử Tibor Vellai ở Trường đại học Eotvos Lorand cho biết việc sửa đổi biểu sinh này có thể mở đường cho một phương pháp xác định tuổi từ DNA và đó là một chiếc đồng hồ sinh học chính xác.

"Chúng ta có thể không bao giờ trở thành loài bất tử như loài sứa bất tử, nhưng chúng ta có thể đảm bảo cho người già ít bị bệnh tật hơn", ông nói.

TIN CŨ HƠN
Ăn nhiều cá rô phi thì cái chết đến nhanh hơn?

Ăn nhiều cá rô phi thì cái chết đến nhanh hơn?

Cá rô phi chứa ít chất dinh dưỡng. Các nhà nghiên cứu từ trường Y khoa của Đại học Wake Forest đã nghiên cứu và cho ra một báo cáo về hàm lượng axit béo omega-3 trong các loại cá phổ biến.

Đăng ngày: 16/02/2026
Ý nghĩa mâm ngũ quả trong văn hóa 3 miền

Ý nghĩa mâm ngũ quả trong văn hóa 3 miền

Mâm ngũ quả là một phần không thể thiếu trong ngày tết cổ truyền của người Việt Nam. Trước là thờ cúng tổ tiên, sau là ước mong năm mới được an khang, thịnh vượng hơn năm trước.

Đăng ngày: 16/02/2026
3 chất gây ung thư hàng đầu ẩn náu xung quanh bạn, nhiều người không biết lại vô tư ăn hàng ngày

3 chất gây ung thư hàng đầu ẩn náu xung quanh bạn, nhiều người không biết lại vô tư ăn hàng ngày

Bạn sẽ rất bất ngờ khi biết mình đang ăn phải những chất gây ung thư vào cơ thể mỗi ngày mà chẳng hay!

Đăng ngày: 15/02/2026
Bí quyết giữ hoa tươi lâu trong những ngày Tết

Bí quyết giữ hoa tươi lâu trong những ngày Tết

Mỗi dịp Tết đến xuân về, hoa tươi là thứ không thể thiếu. Những bông hoa tươi đầy màu sắc sẽ giúp cho không gian của mỗi gia đình tràn ngập sắc xuân.

Đăng ngày: 15/02/2026
Những lưu ý khi ăn cherry để không ảnh hưởng đến sức khỏe

Những lưu ý khi ăn cherry để không ảnh hưởng đến sức khỏe

Quả cherry còn gọi là quả anh đào được nhiều người rất ưa chuộng bởi vị ngon ngọt dễ ăn, giàu vitamin. Thế nhưng, ăn quả cherry cũng phải đúng cách kẻo ngộ độc.

Đăng ngày: 14/02/2026
Định nghĩa cái chết đã lung lay: Các nhà khoa học hồi sinh một đôi mắt người đã chết sau 5 tiếng đồng hồ

Định nghĩa cái chết đã lung lay: Các nhà khoa học hồi sinh một đôi mắt người đã chết sau 5 tiếng đồng hồ

Điều này sẽ làm lung lay định nghĩa về cái chết, đặc biệt là quá trình chết não khi thiếu oxy vốn được cho là không thể đảo ngược.

Đăng ngày: 14/02/2026
Tìm hiểu triệu chứng và cách chữa ngón tay gãy bút chì

Tìm hiểu triệu chứng và cách chữa ngón tay gãy bút chì

Ngón tay bị gãy bút chì là do chấn thương ở khớp giữa ngón tay, nơi có thể gập cong. Khớp này gọi được là khớp nối liên vị gần (PIP).

Đăng ngày: 13/02/2026
Khoa Học News