Phát hiện loài khủng long bọc thép lâu đời nhất ở châu Á

Hóa thạch ở Vân Nam, Trung Quốc tiết lộ một loài khủng long bọc thép chưa từng được mô tả, sống cách đây 179 - 192 triệu năm.


Mô phỏng khủng long bọc thép Yuxisaurus kopchicki. (Ảnh: Yu Chen)

Trong bài báo xuất bản trên tạp chí eLife hôm 15/3, nhóm nghiên cứu do Giáo sư Paul Barrett tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên (NHM) ở London dẫn đầu đặt tên cho loài mới là Yuxisaurus kopchicki. Hóa thạch của nó khá hoàn chỉnh, bao gồm các mảnh hộp sọ, đốt sống, các phần của tứ chi và rất nhiều vảy giáp. Đây là mẫu vật lâu đời nhất và được bảo quản tốt nhất của lớp Khủng long bọc thép (Thyreophoroidea) ở châu Á.

Thyreophoroidea rất dễ nhận biết, đặc trưng bởi bộ giáp xếp thành hàng chạy dọc cơ thể. Hai phân bộ nổi tiếng nhất của lớp này là Giáp long (Ankylosaurus) và Kiếm long (Stegosaurus), ngoài ra còn một số nhóm ít được biết đến.

"Bộ giáp của Yuxisaurus kopchicki lập tức cho chúng ta biết nó là thành viên của lớp Khủng long bọc thép, cùng với Ankylosaurus và Stegosaurus. Tuy nhiên, tuổi của hóa thạch cho thấy nó là thành viên đời đầu, nằm ngoài hai phân bộ trên", Paul viết trong báo cáo. "Các đồng nghiệp của tôi ở Trung Quốc đã tìm thấy mẫu vật này ở Vân Nam, trong phiến đá có niên đại cách đây 179 - 192 triệu năm. Phân tích tiến hóa cho thấy nó có nhiều đặc điểm giống với tổ tiên chung của hai nhóm Ankylosaurus và Stegosaurus".

Trong quá khứ, hóa thạch Thyreophoroidea phần lớn được tìm thấy trong những tảng đá có niên đại cuối kỷ Jura và kỷ Phấn trắng, khoảng 66 - 163 triệu năm trước, ở Bắc Mỹ và châu Âu. Khám phá mới giúp xác nhận rằng những con khủng long bọc thép ban đầu sống ở châu Á vào thời điểm sớm hơn nhiều.

"Chúng ta mới biết rất ít về lịch sử ban đầu của những loài khủng long ăn cỏ ở Trung Quốc, vì vậy về mặt khu vực, đây là một phát hiện thực sự quan trọng", Paul nói thêm.

TIN CŨ HƠN
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Tiết lộ về

Tiết lộ về "con trăn" hơn 600 tuổi hiện ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật

Điều kỳ lạ viễn tưởng về con trăn lớn nhất thế giới có tuổi đời 612 năm hiện đang ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật vừa được tiết lộ khiến cả thế giới "kinh hoàng".

Đăng ngày: 04/01/2026
Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Trong thực tế lịch sử, Bao Công là một vị quan nổi tiếng dưới thời nhà Tống. Câu hỏi về sự thanh liêm của Bao Cong từng khiến các nhà sử học hiện đại phải đau đầu.

Đăng ngày: 03/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
Khoa Học News