Khoa Học News

Phát hiện vật thể sáng nhất trong vũ trụ

Một chuẩn tinh mới phát hiện phá vỡ nhiều kỷ lục, không chỉ là chuẩn tinh sáng nhất từng được quan sát, đó còn là thiên thể sáng nhất được tìm thấy.

Chuẩn tinh J0529-4351 nằm ở xa Trái đất đến mức ánh sáng mất 12 tỷ năm để truyền đến chúng ta. Năng lượng của nó đến từ hố đen đói khát và phát triển nhanh nhất mà giới nghiên cứu từng bắt gặp. Hố đen này tiêu thụ lượng vật chất bằng khối lượng của Mặt trời mỗi ngày, theo nghiên cứu công bố hôm 19/2 trên tạp chí Nature Astronomy. Hố đen siêu khối lượng ở trung tâm của chuẩn tinh ước tính lớn gấp 17 - 19 tỷ lần Mặt trời. Mỗi năm, nó "ăn" hay bồi tụ lượng khí và bụi tương đương 370 Mặt trời. Điều này khiến J0529-4351 sáng gấp 500.000 tỷ lần so với Mặt trời.


Mô phỏng chuẩn tinh lập kỷ lục J0529-4351. (Ảnh: ESA)

"Chúng tôi phát hiện hố đen phát triển nhanh nhất từng biết. Nó có khối lượng bằng 17 tỷ Mặt trời và ăn hơn một Mặt trời mỗi ngày. Nhờ đó, nó trở thành vật thể sáng nhất trong vũ trụ", nhà thiên văn học Christian Wolf ở Đại học Quốc gia Australia, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết.

J0529-4351 được tìm ra trong dữ liệu cách đây 4 thập kỷ nhưng sáng đến mức các nhà thiên văn học không thể xác định nó là chuẩn tinh. Chuẩn tinh là khu vực ở trung tâm thiên hà, chứa hố đen siêu khối lượng, bao quanh bởi vòng bụi và khí. Điều kiện dữ dội ở đĩa bồi tụ quanh hố đen hoạt động làm nóng bụi và khí, khiến nó trở nên sáng rực. Ngoài ra, bất kỳ vật chất nào ở đĩa vật chất này không bị tiêu thụ bởi hố đen sẽ được dẫn tới cực của nó, bắn ra dưới dạng tia hạt ở gần vận tốc ánh sáng. Kết quả là chuẩn tinh ở khu vực nhân thiên hà hoạt động (AGN) có thể sáng hơn ánh sáng của hàng tỷ ngôi sao ở xung quanh gộp lại.

Nhưng ngay cả như vậy, J0529-4351 vẫn nổi bật. Ánh sáng của J0529-4351 đến từ đĩa bồi tụ khổng lồ cung cấp thức ăn cho hố đen siêu khối lượng. Nhóm nghiên cứu ước tính đường kính của nó vào khoảng 7 năm ánh sáng, gấp khoảng 45.000 lần quãng đường giữa Trái đất và Mặt trời.

Ban đầu, J0529-4351 được phát hiện bởi kính viễn vọng Schmidt Southern Sky Survey năm 1980, nhưng các nhà nghiên cứu mất hàng thập kỷ để xác nhận nó là chuẩn tinh. Những cuộc khảo sát thiên văn lớn cung cấp nhiều dữ liệu đến mức nhà nghiên cứu cần mô hình học máy để phân tích và phân loại chuẩn tinh với thiên thể khác. Trên thực tế, J0529-4351 sáng đến mức các mô hình cho rằng nó là ngôi sao nằm tương đối gần Trái đất. Nhóm nghiên cứu nhận ra J0529-4351 là chuẩn tinh nhờ sử dụng kính viễn vọng 2,3m ở Đài quan sát Siding Spring ở Australia.

Tiếp theo, hố đen siêu khối lượng ở trung tâm của nó là mục tiêu hoàn hảo cho thiết bị GRAVITY + trên Kính viễn vọng rất lớn ở Chile. J0529-4351 cũng sẽ được nghiên cứu bằng Kính viễn vọng cực lớn (ELT) đang xây dựng trên sa mạc Atacama.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Hiện tượng kinh ngạc trong không gian: Tại sao Trạm vũ trụ quốc tế lại rỉ sét?

Hiện tượng kinh ngạc trong không gian: Tại sao Trạm vũ trụ quốc tế lại rỉ sét?

Trong vũ trụ rộng lớn, Trạm vũ trụ quốc tế giống như một ngôi sao sáng, thu hút những phi hành gia giỏi nhất thế giới tập trung về đây.

Đăng ngày: 23/10/2026
Phát hiện "hóa thạch" 13 tỉ năm tuổi của vụ nổ Big Bang

Phát hiện "hóa thạch" 13 tỉ năm tuổi của vụ nổ Big Bang

Quả bong bóng khổng lồ được đặt tên là Ho’oleilana, có tâm nằm cách thiên hà Milky Way 820 triệu năm ánh sáng, có thể chính là tàn tích "hóa thạch" của sự kiện khai sinh vũ trụ.

Đăng ngày: 23/10/2026
Phát hiện “xương sống” của sinh vật trên mặt trăng sao Mộc

Phát hiện “xương sống” của sinh vật trên mặt trăng sao Mộc

Siêu kính viễn vọng James Webb đã có phát hiện "vàng" khi soi kỹ mặt trăng Sao Mộc Europa, một trong những nơi mà NASA tin tưởng nhất về khả năng có sinh vật ngoài hành tinh.

Đăng ngày: 23/10/2026
Tổng thống Mỹ công bố cửa sổ vào thế giới 13 tỉ năm trước

Tổng thống Mỹ công bố cửa sổ vào thế giới 13 tỉ năm trước

Hình ảnh đầy đủ màu sắc và rõ nét đầu tiên từ kính viễn vọng không gian James Webb 9 tỉ USD đã đem đến cho nhân loại cái nhìn chi tiết nhất về vũ trụ sơ khai - hơn 13 tỉ năm trước.

Đăng ngày: 23/10/2026
Lần đầu tiên NASA chụp được 3 vật thể từ “thế giới bên kia”

Lần đầu tiên NASA chụp được 3 vật thể từ “thế giới bên kia”

Chúng là 3 vật thể "trong truyền thuyết" sáng gấp 10 tỉ lần Mặt trời, làm bằng loại vật chất đối lập và có thể đã "tuyệt chủng" hàng tỉ năm trước khi gửi 4 bóng ma đến người Trái đất.

Đăng ngày: 23/10/2026
Bất ngờ khi biết danh tính "thợ săn" mảnh vỡ tên lửa Nga

Bất ngờ khi biết danh tính "thợ săn" mảnh vỡ tên lửa Nga

Không như nhiều người tưởng tượng, "thợ săn" ở đây không phải là các lực lượng được Nga đào tạo chuyên nghiệp.

Đăng ngày: 21/10/2026
Sao neutron làm lung lay hiểu biết về hố đen vũ trụ

Sao neutron làm lung lay hiểu biết về hố đen vũ trụ

Sự hợp nhất một ngôi sao neutron mới quan sát được đã đặt ra nghi ngờ về cơ chế hình thành hố đen được biết đến từ trước đến nay.

Đăng ngày: 20/10/2026
Khoa Học News