Phát hiện vật thể sáng nhất trong vũ trụ
Một chuẩn tinh mới phát hiện phá vỡ nhiều kỷ lục, không chỉ là chuẩn tinh sáng nhất từng được quan sát, đó còn là thiên thể sáng nhất được tìm thấy.
Chuẩn tinh J0529-4351 nằm ở xa Trái đất đến mức ánh sáng mất 12 tỷ năm để truyền đến chúng ta. Năng lượng của nó đến từ hố đen đói khát và phát triển nhanh nhất mà giới nghiên cứu từng bắt gặp. Hố đen này tiêu thụ lượng vật chất bằng khối lượng của Mặt trời mỗi ngày, theo nghiên cứu công bố hôm 19/2 trên tạp chí Nature Astronomy. Hố đen siêu khối lượng ở trung tâm của chuẩn tinh ước tính lớn gấp 17 - 19 tỷ lần Mặt trời. Mỗi năm, nó "ăn" hay bồi tụ lượng khí và bụi tương đương 370 Mặt trời. Điều này khiến J0529-4351 sáng gấp 500.000 tỷ lần so với Mặt trời.
Mô phỏng chuẩn tinh lập kỷ lục J0529-4351. (Ảnh: ESA)
"Chúng tôi phát hiện hố đen phát triển nhanh nhất từng biết. Nó có khối lượng bằng 17 tỷ Mặt trời và ăn hơn một Mặt trời mỗi ngày. Nhờ đó, nó trở thành vật thể sáng nhất trong vũ trụ", nhà thiên văn học Christian Wolf ở Đại học Quốc gia Australia, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết.
J0529-4351 được tìm ra trong dữ liệu cách đây 4 thập kỷ nhưng sáng đến mức các nhà thiên văn học không thể xác định nó là chuẩn tinh. Chuẩn tinh là khu vực ở trung tâm thiên hà, chứa hố đen siêu khối lượng, bao quanh bởi vòng bụi và khí. Điều kiện dữ dội ở đĩa bồi tụ quanh hố đen hoạt động làm nóng bụi và khí, khiến nó trở nên sáng rực. Ngoài ra, bất kỳ vật chất nào ở đĩa vật chất này không bị tiêu thụ bởi hố đen sẽ được dẫn tới cực của nó, bắn ra dưới dạng tia hạt ở gần vận tốc ánh sáng. Kết quả là chuẩn tinh ở khu vực nhân thiên hà hoạt động (AGN) có thể sáng hơn ánh sáng của hàng tỷ ngôi sao ở xung quanh gộp lại.
Nhưng ngay cả như vậy, J0529-4351 vẫn nổi bật. Ánh sáng của J0529-4351 đến từ đĩa bồi tụ khổng lồ cung cấp thức ăn cho hố đen siêu khối lượng. Nhóm nghiên cứu ước tính đường kính của nó vào khoảng 7 năm ánh sáng, gấp khoảng 45.000 lần quãng đường giữa Trái đất và Mặt trời.
Ban đầu, J0529-4351 được phát hiện bởi kính viễn vọng Schmidt Southern Sky Survey năm 1980, nhưng các nhà nghiên cứu mất hàng thập kỷ để xác nhận nó là chuẩn tinh. Những cuộc khảo sát thiên văn lớn cung cấp nhiều dữ liệu đến mức nhà nghiên cứu cần mô hình học máy để phân tích và phân loại chuẩn tinh với thiên thể khác. Trên thực tế, J0529-4351 sáng đến mức các mô hình cho rằng nó là ngôi sao nằm tương đối gần Trái đất. Nhóm nghiên cứu nhận ra J0529-4351 là chuẩn tinh nhờ sử dụng kính viễn vọng 2,3m ở Đài quan sát Siding Spring ở Australia.
Tiếp theo, hố đen siêu khối lượng ở trung tâm của nó là mục tiêu hoàn hảo cho thiết bị GRAVITY + trên Kính viễn vọng rất lớn ở Chile. J0529-4351 cũng sẽ được nghiên cứu bằng Kính viễn vọng cực lớn (ELT) đang xây dựng trên sa mạc Atacama.
NASA công bố hình ảnh mới về vũ trụ chụp bằng kính viễn vọng James Webb
Theo NASA, hình ảnh trên cho thấy vùng hình thành sao nằm ở vị trí gần Trái Đất nhất trong tổ hợp đám mây Rho Ophiuchi với khoảng cách gần 390 năm ánh sáng.
Những hiện tượng thiên văn hiếm gặp nhất thế giới
Thiên hà luôn là một khái niệm vô cùng bí ẩn và hấp dẫn, trong đó là những sự kiện vô cùng hiếm gặp, đôi khi vài chục năm mới xuất hiện một lần.
Vì sao tàu thăm dò NASA suýt bị “nuốt chửng” khi mang về “nắm đất” nặng 250gr từ nơi cách Trái đất 6,2 tỷ km?
Vào năm 2018, khi hạ cánh trên tiểu hành tinh Bennu để lấy mẫu vật, tàu thăm dò OSIRIS-REx suýt bị chôn vùi do bề mặt của thiên thể này khác xa với dự đoán ban đầu.
Vệ tinh nhân tạo mất tích 40 năm bất ngờ quay trở lại khiến giới khoa học hoang mang
Trong không gian tối tăm và vô biên, một vệ tinh nhân tạo đã mất tích 40 năm đã quay trở lại một cách ngoạn mục, khiến các nhà khoa học trên thế giới hết sức bàng hoàng và lo lắng.
Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?
Con người thường thấy Mặt Trời màu vàng nhưng thực chất, ngôi sao này phát ra ánh sáng mạnh nhất màu xanh.
Vật thể bay "xé trời" này là kỳ quan công nghệ Mỹ: Lập kỷ lục chưa từng bị phá suốt 55 năm
Đây là một trong những chương trình nghiên cứu thành công nhất trong lịch sử ngành hàng không.
