Phát hiện vi khuẩn cô lập carbon dưới lòng đất

Nghiên cứu mới tiết lộ hệ vi sinh vật phát triển mạnh mẽ trong điều kiện khắc nghiệt dưới lòng đất, giúp lưu trữ một lượng lớn carbon.

Khi các mảng đại dương hoặc lục địa va chạm với nhau, một mảng sẽ bị đẩy lên phía trên và tạo thành núi lửa, trong khi mảng còn lại bị đẩy xuống và đi vào trong lớp phủ Trái đất. Đây là quá trình góp phần chính vào sự dịch chuyển của các nguyên tố hóa học giữa lớp bề mặt và lớp bên trong của hành tinh.

Thông thường, quá trình này tạo ra những điều kiện vô cùng khắc nghiệt, nơi lớp phủ trộn với lớp vỏ bị nấu chảy thành dung nham với áp suất và nhiệt độ cực cao. Sự sống từng được cho là không thể tồn tại trong môi trường như vậy, nhưng những nghiên cứu mới đã chỉ ra rằng vi khuẩn có thể thâm nhập vào lòng đất sâu hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây. Điều này mở ra khả năng khám phá các loại tương tác sinh học chưa từng được biết đến xảy ra trong quá trình kiến tạo mảng sâu.

Trong một báo cáo mới trên tạp chí Nature Geoscience, các nhà khoa học từ Đại học Tennessee của Mỹ do Phó giáo sư Karen Lloyd dẫn đầu cho biết đã tìm thấy một loài vi khuẩn hoàn toàn mới phát triển mạnh trong môi trường "bạo lực" nằm sâu bên dưới Costa Rica, nơi xảy ra quá trình hút chìm mảng đại dương. Nhóm nghiên cứu có được phát hiện này sau khi lấy mẫu các cộng đồng vi sinh vật sống dưới lòng đất được đưa lên bề mặt thông qua hoạt động của suối nước nóng tự nhiên.


PGS. Lloyd (nữ) cùng cộng sự lấy mẫu vi khuẩn tại suối nước nóng ở Costa Rica. (Ảnh: Tom Owens).

Vi khuẩn mới được đặt tên là Chemolithoautotrophs có chế độ ăn uống rất độc đáo, cho phép tạo ra năng lượng mà không cần ánh sáng mặt trời. Chúng chủ yếu tiêu thụ các chất hóa học liên quan carbon, lưu huỳnh và sắt được tạo ra từ sự kiện va chạm.

Nghiên cứu chỉ ra rằng hệ sinh thái vi sinh vật này đang cô lập một lượng lớn carbon sinh ra từ quá trình hút chìm mảng đại dương. Ước tính, chúng giúp giảm tới 22% lượng carbon được vận chuyển đến lớp phủ, thứ cuối cùng có thể được giải phóng vào bầu khí quyển.

"Chemolithoautotrophs sử dụng năng lượng hóa học để xây dựng cơ thể. Những vi khuẩn này để tạo thành nền tảng của một hệ sinh thái rộng lớn và chứa đầy sinh vật nguyên sinh và thứ cấp. Nó giống như một khu rừng rộng lớn, nhưng nằm dưới lòng đất", Lloyd nhấn mạnh.

Nghiên cứu mới cho thấy rằng, carbon có thể bị hút hết để nuôi một hệ sinh thái tồn tại mà không cần năng lượng mặt trời. Điều này có nghĩa là sinh học có thể ảnh hưởng đến sự di chuyển của dòng carbon giữa trong và ngoài lớp vỏ Trái đất. Phát hiện này buộc các nhà khoa học phải thay đổi cách họ nghĩ về chu kỳ carbon sâu trên quy mô thời gian địa chất.

TIN CŨ HƠN
8 loại ký sinh trùng có nguy cơ lẩn trốn trong thức ăn bạn ăn hàng ngày

8 loại ký sinh trùng có nguy cơ lẩn trốn trong thức ăn bạn ăn hàng ngày

Nếu không cẩn thận, bạn hoàn toàn có thể ăn phải những ký sinh trùng này mà không hề hay biết.

Đăng ngày: 14/03/2026
Cây bạch đàn 7 sắc cầu vồng kỳ lạ

Cây bạch đàn 7 sắc cầu vồng kỳ lạ

Bạch đàn cầu vồng (Eucalyptus deglupta) là một loài cây thường xanh khổng lồ.

Đăng ngày: 09/03/2026
Các loài muỗi

Các loài muỗi "kinh dị" không thèm hút máu người

Muỗi tuyết, muỗi nước, muỗi vằn Midge... là những loài muỗi không hút máu người nhưng rất hay bị con người "tàn sát".

Đăng ngày: 07/03/2026
Những loài nấm kỳ lạ nhất thế giới

Những loài nấm kỳ lạ nhất thế giới

Nấm lỗ chó có hình thù như bạch tuộc, nấm phát ánh sáng xanh trong bóng tối hay nấm răng chảy máu là những loài nấm kỳ dị trên thế giới.

Đăng ngày: 06/03/2026
Bí ẩn hoa tre

Bí ẩn hoa tre "trăm năm nở hoa một lần" không phải ai cũng biết

Tre có hoa thậm chí còn kết quả - nhưng không phải ai cũng có cơ hội được chiêm ngưỡng loài hoa "trăm năm có một" này.

Đăng ngày: 05/03/2026
Cây cối có bị ung thư không?

Cây cối có bị ung thư không?

Các loại cây cối cũng có thể bị ung thư, do nhiều nguyên nhân khác nhau như: vi khuẩn, virus, nấm...

Đăng ngày: 05/03/2026
Loài hoa tuyệt đẹp, nhưng có thể giết người trong tích tắc

Loài hoa tuyệt đẹp, nhưng có thể giết người trong tích tắc

Sở hữu vẻ đẹp nổi bật và thu hút nhưng loài hoa bao tay chồn (Foxglove) lại có thể giết người trong chớp mắt với độc tính cao

Đăng ngày: 03/03/2026
Khoa Học News