Khoa Học News

“Quả cầu tuyết sắt” to hơn hành tinh bay quanh sao Mộc?

Đó là thiên thể hơn Sao Thủy và có từ trường mạnh đáng kinh ngạc như một hành tinh: Ganymede.

Theo Science Alert, một nghiên cứu mới đã tìm ra câu trả lời về từ trường bí ẩn của Ganymede - mặt trăng lớn nhất của sao Mộc và của cả Hệ Mặt trời, kích thước vượt cả hành tinh sao Thủy và hành tinh lùn sao Diêm Vương.


Phần lõi giả thuyết của "mặt trăng to hơn hành tinh" Ganymede - (Ảnh: NASA).

Hiệu ứng thủy triều từ sao Mộc khổng lồ liên tục tác động lên Ganymede, giữ cho nó ấm và điều khiển từ trường.

Tuy nhiên, các quá trình địa chất chính xác xảy ra trong lõi - thứ ảnh hưởng lớn nhất đến từ trường - vẫn chưa được hiểu đầy đủ.

Nhóm tác giả từ Đại học Grenoble Alpes, Đại học Savoie Mont Blanc, CNRS, Đại học Gustave Eiffel và Đại học Aix Marseille (Pháp) đã thực hiện một nghiên cứu thực nghiệm, đưa ra mô hình động lực lõi khả thi cho Ganymede.

Đó là một phần lõi to lớn có "tuyết sắt" ở bên trong: Sắt nguội đi và kết tinh gần mép ngoài của lõi, nơi tiếp giáp lớp phủ, sau đó bị tan chảy và rơi xuống như tuyết vào trung tâm hành tinh, rồi lại tiếp tục vòng tuần hoàn.

Nói cách khác, lõi Ganymede y như những quả cầu tuyết mà con người hay dùng làm vật trang trí, nhưng tuyết bằng kim loại và liên tục được khuấy động bởi Sao Mộc.

Chu kỳ sắt "bay lên", kết tinh rồi lại tan chảy và rơi vào trong tạo nên chuyển động liên tục bên trong lõi và cung cấp năng lượng tạo ra từ trường.

Các thí nghiệm tiếp theo của nhóm đã chứng minh điều đó, song cũng chỉ ra hoạt động này có thể bị gián đoạn trong một số khoảng thời gian giữa các "vòng tuần hoàn", tạo nên quá trình rời rạc nhưng có tính chu kỳ.

Điều này khiến từ trường có thiên thể này liên tục dịch chuyển, "nhảy múa", mạnh lên, yếu đi và thay đổi hình dạng theo thời gian.

Ganymede cũng không phải là nơi duy nhất trong Hệ Mặt trời có thể có "tuyết sắt". Các nhà khoa học nghi ngờ Mặt trăng của Trái đất hay các hành tinh nhỏ như sao Thủy và sao Hỏa cũng có hiện tượng này.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phát hiện “xương sống” của sinh vật trên mặt trăng sao Mộc

Phát hiện “xương sống” của sinh vật trên mặt trăng sao Mộc

Siêu kính viễn vọng James Webb đã có phát hiện "vàng" khi soi kỹ mặt trăng Sao Mộc Europa, một trong những nơi mà NASA tin tưởng nhất về khả năng có sinh vật ngoài hành tinh.

Đăng ngày: 23/10/2026
Bất ngờ khi biết danh tính "thợ săn" mảnh vỡ tên lửa Nga

Bất ngờ khi biết danh tính "thợ săn" mảnh vỡ tên lửa Nga

Không như nhiều người tưởng tượng, "thợ săn" ở đây không phải là các lực lượng được Nga đào tạo chuyên nghiệp.

Đăng ngày: 21/10/2026
Sao neutron làm lung lay hiểu biết về hố đen vũ trụ

Sao neutron làm lung lay hiểu biết về hố đen vũ trụ

Sự hợp nhất một ngôi sao neutron mới quan sát được đã đặt ra nghi ngờ về cơ chế hình thành hố đen được biết đến từ trước đến nay.

Đăng ngày: 20/10/2026
Ba hố đen khổng lồ sắp va chạm trong vũ trụ

Ba hố đen khổng lồ sắp va chạm trong vũ trụ

Các nhà khoa học lần đầu tiên quan sát được hiện tượng 3 thiên hà cùng va vào nhau, đặt những siêu hố đen tại trung tâm của chúng vào quỹ đạo để hợp nhất.

Đăng ngày: 20/10/2026
Hình ảnh vũ trụ lớn nhất từ kính viễn vọng 10 tỷ USD

Hình ảnh vũ trụ lớn nhất từ kính viễn vọng 10 tỷ USD

Dựa trên dữ liệu từ kính viễn vọng James Webb, các nhà khoa học đã tạo ra bức ảnh rộng nhất về các thiên hà thuộc vũ trụ sơ khai.

Đăng ngày: 19/10/2026
Nếu Mặt trời đột ngột biến mất, chuyện gì sẽ xảy ra? Khoa học vào cuộc, kết quả bất ngờ!

Nếu Mặt trời đột ngột biến mất, chuyện gì sẽ xảy ra? Khoa học vào cuộc, kết quả bất ngờ!

Nếu không có Mặt trời giữ Trái ddất trên quỹ đạo, hành tinh của chúng ta có thể sẽ bắt đầu trôi vào không gian. Trong khi đó nhân loại phải cố gắng sống sót một cách tuyệt vọng.

Đăng ngày: 18/10/2026
Vật thể sáng gấp 10 triệu lần Mặt trời, phá vỡ định luật vật lý

Vật thể sáng gấp 10 triệu lần Mặt trời, phá vỡ định luật vật lý

Một ngôi sao phát tia X nằm trong thiên hà Messier 82 cách Trái Đất khoảng 12 triệu năm ánh sáng, sáng đến mức phá vỡ định luật vật lý.

Đăng ngày: 17/10/2026
Khoa Học News