Khoa Học News

“Quả cầu tuyết sắt” to hơn hành tinh bay quanh sao Mộc?

Đó là thiên thể hơn Sao Thủy và có từ trường mạnh đáng kinh ngạc như một hành tinh: Ganymede.

Theo Science Alert, một nghiên cứu mới đã tìm ra câu trả lời về từ trường bí ẩn của Ganymede - mặt trăng lớn nhất của sao Mộc và của cả Hệ Mặt trời, kích thước vượt cả hành tinh sao Thủy và hành tinh lùn sao Diêm Vương.


Phần lõi giả thuyết của "mặt trăng to hơn hành tinh" Ganymede - (Ảnh: NASA).

Hiệu ứng thủy triều từ sao Mộc khổng lồ liên tục tác động lên Ganymede, giữ cho nó ấm và điều khiển từ trường.

Tuy nhiên, các quá trình địa chất chính xác xảy ra trong lõi - thứ ảnh hưởng lớn nhất đến từ trường - vẫn chưa được hiểu đầy đủ.

Nhóm tác giả từ Đại học Grenoble Alpes, Đại học Savoie Mont Blanc, CNRS, Đại học Gustave Eiffel và Đại học Aix Marseille (Pháp) đã thực hiện một nghiên cứu thực nghiệm, đưa ra mô hình động lực lõi khả thi cho Ganymede.

Đó là một phần lõi to lớn có "tuyết sắt" ở bên trong: Sắt nguội đi và kết tinh gần mép ngoài của lõi, nơi tiếp giáp lớp phủ, sau đó bị tan chảy và rơi xuống như tuyết vào trung tâm hành tinh, rồi lại tiếp tục vòng tuần hoàn.

Nói cách khác, lõi Ganymede y như những quả cầu tuyết mà con người hay dùng làm vật trang trí, nhưng tuyết bằng kim loại và liên tục được khuấy động bởi Sao Mộc.

Chu kỳ sắt "bay lên", kết tinh rồi lại tan chảy và rơi vào trong tạo nên chuyển động liên tục bên trong lõi và cung cấp năng lượng tạo ra từ trường.

Các thí nghiệm tiếp theo của nhóm đã chứng minh điều đó, song cũng chỉ ra hoạt động này có thể bị gián đoạn trong một số khoảng thời gian giữa các "vòng tuần hoàn", tạo nên quá trình rời rạc nhưng có tính chu kỳ.

Điều này khiến từ trường có thiên thể này liên tục dịch chuyển, "nhảy múa", mạnh lên, yếu đi và thay đổi hình dạng theo thời gian.

Ganymede cũng không phải là nơi duy nhất trong Hệ Mặt trời có thể có "tuyết sắt". Các nhà khoa học nghi ngờ Mặt trăng của Trái đất hay các hành tinh nhỏ như sao Thủy và sao Hỏa cũng có hiện tượng này.

TIN CŨ HƠN
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 06/06/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 05/06/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 05/06/2026
NASA làm chệch hướng tiểu hành tinh, vô tình gây mối đe dọa khác

NASA làm chệch hướng tiểu hành tinh, vô tình gây mối đe dọa khác

NASA dùng tàu vũ trụ DART để thử nghiệm chuyển hướng một tiểu hành tinh, nhưng vô tình đánh bật 37 tảng đá lớn bay trong không gian với tốc độ 21.000km/h.

Đăng ngày: 04/06/2026
Sự thật gây sốc: Loại hành tinh quái vật này là những "cỗ máy thời gian"

Sự thật gây sốc: Loại hành tinh quái vật này là những "cỗ máy thời gian"

Dữ liệu từ NASA và ESA hé lộ một dạng hành tinh khổng lồ, cực đoan mang sức mạnh khiến ngôi sao mẹ nằm cạnh nó hồi xuân và làm sai lệch các phép đo thiên văn.

Đăng ngày: 03/06/2026
Lộ diện hành tinh siêu kỳ dị, tưởng chỉ có trong thần thoại

Lộ diện hành tinh siêu kỳ dị, tưởng chỉ có trong thần thoại

Hiện hành tinh đang giữ kỷ lục lớn nhất và nhẹ nhất từng được tìm thấy.

Đăng ngày: 02/06/2026
Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Nhờ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học phát hiện hành tinh dung nham nóng rực cấu tạo từ kim cương phát triển khí quyển thứ hai sau khi sao chủ phá hủy khí quyển ban đầu.

Đăng ngày: 01/06/2026
Khoa Học News