Sốc với khung cảnh giống Hawaii ở thế giới ngoài hành tinh

Tàu vũ trụ Juno của NASA đã tìm thấy các cấu trúc gây kinh ngạc trên "địa ngục ngoài hành tinh" Io.

Bộ phân tích mới về dữ liệu từ thiết bị lập bản đồ cực quang hồng ngoại Jovian (JIRAM) trên tàu vũ trụ Juno của NASA đã tiết lộ những "vòng nhiệt" bí ẩn phủ khắp mặt trăng Io của sao Mộc - thế giới ngoài hành tinh "cuồng nộ" nhất Thái Dương hệ.

Trong Hệ Mặt trời chúng ta, Io - mặt trăng lớn thứ tư của hệ - là nơi duy nhất ngoài Trái đất có các ngọn núi lửa đang phun trào dung nham nóng.


Các "vòng nhiệt" bí ẩn trên thế giới ngoài hành tinh mang tên Io - (Ảnh: NASA).

Thế giới này có hơn 400 ngọn núi lửa đang hoạt động, được hình thành và "giữ lửa" do sự nóng lên của thủy triều, lực hấp dẫn từ sao Mộc và các mặt trăng khổng lồ khác gần đó.

Mặc dù có nhiều giả thuyết về các dạng phun trào núi lửa trên thế giới ngoài hành tinh lạ lùng này nhưng lại có rất ít dữ liệu hỗ trợ.

Theo TS Alessandro Mura, thành viên nhóm sứ mệnh Juno, những gì tàu vũ trụ vừa ghi nhận là bằng chứng rõ ràng về một cấu trúc quen thuộc ở Trái đất: Hồ dung nham.

“Tại khu vực bề mặt Io mà chúng tôi có dữ liệu đầy đủ nhất, ước tính khoảng 3% bề mặt được bao phủ bởi một trong những hồ dung nham nóng chảy này. Đó một miệng núi lửa lớn được hình thành khi núi lửa phun trào và sụp đổ” - TS Mura tiết lộ.


Bề mặt nham nhở cấu trúc núi lửa của Io - (Ảnh: NASA).

Dữ liệu mới không chỉ làm nổi bật trữ lượng dung nham dồi dào trên Io mà còn cung cấp cái nhìn thoáng qua về những gì có thể đang diễn ra bên dưới bề mặt, bao gồm sự tuần hoàn của dòng dung nham.

Hình ảnh hồng ngoại của một số hồ dung nham Io cho thấy một vòng dung nham mỏng ở ranh giới, giữa lớp vỏ trung tâm bao phủ phần lớn hồ dung nham và thành hồ.

Theo TS Mura, sự phổ biến của các "vòng nhiệt" có thể cho thấy loại hoạt động núi lửa phổ biến nhất trên Io có thể là sự dâng trào từ các hồ dung nham khổng lồ này.

Lớp dung nham buộc phải vỡ ra khỏi thành hồ, tạo thành vòng dung nham điển hình, vốn được thấy ở các hồ dung nham ở Hawaii, hòn đảo du lịch không chỉ nổi tiếng với các bãi biển cát trắng mà còn với công viên núi lửa ngoạn mục.

Điều này một lần nữa cho thấy hoạt động núi lửa trên Io có thể giống Trái đất đến mức nào.

Vì vậy, Io cũng là một "phòng thí nghiệm" xuyên thời gian để nhân loại hiểu thêm về Trái đất thời kỳ đầu, khi hoạt động núi lửa còn tàn khốc và thường xuyên hơn ngày nay rất nhiều.

Các phát hiện mới vừa được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications.

Io cùng 3 "mặt trăng Galilean" khác của sao Mộc là Europa, Ganymede và Calisto là những thế giới ngoài hành tinh được giới khoa học "chăm sóc" kỹ lưỡng, bởi mỗi cái đều có đặc tính riêng.

Europa được cho là một trong những miền đất hứa hàng đầu cho sự sống ngoài hành tinh, trong khi Ganymede to lớn hơn cả sao Thủy và có từ trường mạnh mẽ. Ganymede và Calisto cũng được cho là có khả năng sinh sống dù thấp hơn Europa.

TIN CŨ HƠN
Người Đẹp Đen rơi xuống Sahara: Phần

Người Đẹp Đen rơi xuống Sahara: Phần "cơ thể" sơ sinh hành tinh khác

Người Đẹp Đen nổi tiếng - thiên thạch được phát hiện ở sa mạc Sahara năm 2011 - quý giá còn hơn tưởng tượng.

Đăng ngày: 22/01/2026
Một ngôi sao sẽ nổ tung trong năm 2024, có thể nhìn thấy bằng mắt thường

Một ngôi sao sẽ nổ tung trong năm 2024, có thể nhìn thấy bằng mắt thường

Giữa chòm sao Hercules (Vũ Tiên), sẽ có một vật thể trông như ngôi sao hoàn toàn mới đột ngột xuất hiện trên bầu trời.

Đăng ngày: 21/01/2026
Các nhà nghiên cứu phát hiện hành tinh song sinh “dính” nhau đầu tiên trong vũ trụ

Các nhà nghiên cứu phát hiện hành tinh song sinh “dính” nhau đầu tiên trong vũ trụ

Đài thiên văn vô tuyến ALMA đặt tại hoang mạc tử thần Atacama của Chile vừa thu thập được dữ liệu khó tin từ một cặp hành tinh khổng lồ gắn kết với nhau trên một quỹ đạo duy nhất.

Đăng ngày: 19/01/2026
NASA chụp được

NASA chụp được "bóng ma ánh sáng" đang tóm gọn chúng ta

Bóng ma ánh sáng giống như một lớp vỏ dày, sáng mờ bao vây cả Hệ Mặt trời, vô hình trước các kính viễn vọng cũ nhưng hiện ra lờ mờ trước mắt thần của Hubble.

Đăng ngày: 19/01/2026
Sáng sớm mai, chờ đón

Sáng sớm mai, chờ đón "mưa sao băng ban ngày" siêu dày đặc

Một trong những trận mưa sao băng khó quan sát nhất trên thế giới đang chuẩn bị đạt cực đại với 200 ngôi sao băng mỗi giờ.

Đăng ngày: 18/01/2026
Trung Quốc tuyên bố tìm ra thứ có thể

Trung Quốc tuyên bố tìm ra thứ có thể "viết lại lý thuyết của Einstein"

Lý thuyết của Einstein được mô tả lần đầu trong bài báo xuất bản vào tháng 3-1905, giải thích hiệu ứng quang điện: Khi ánh sáng chiếu vào vật liệu cụ thể, các electron có thể được phát ra từ bề mặt của nó.

Đăng ngày: 18/01/2026
Xếp thành hình dạng kỳ lạ, những cơn lốc xoáy khổng lồ trên sao Mộc khiến giới khoa học sửng sốt

Xếp thành hình dạng kỳ lạ, những cơn lốc xoáy khổng lồ trên sao Mộc khiến giới khoa học sửng sốt

Các nhà khoa học nhận định đây có thể là dấu hiệu cho thấy trên sao Mộc tồn tại những yếu tố vật lý con người chưa biết tới.

Đăng ngày: 17/01/2026
Khoa Học News