Sốc với khung cảnh giống Hawaii ở thế giới ngoài hành tinh

Tàu vũ trụ Juno của NASA đã tìm thấy các cấu trúc gây kinh ngạc trên "địa ngục ngoài hành tinh" Io.

Bộ phân tích mới về dữ liệu từ thiết bị lập bản đồ cực quang hồng ngoại Jovian (JIRAM) trên tàu vũ trụ Juno của NASA đã tiết lộ những "vòng nhiệt" bí ẩn phủ khắp mặt trăng Io của sao Mộc - thế giới ngoài hành tinh "cuồng nộ" nhất Thái Dương hệ.

Trong Hệ Mặt trời chúng ta, Io - mặt trăng lớn thứ tư của hệ - là nơi duy nhất ngoài Trái đất có các ngọn núi lửa đang phun trào dung nham nóng.


Các "vòng nhiệt" bí ẩn trên thế giới ngoài hành tinh mang tên Io - (Ảnh: NASA).

Thế giới này có hơn 400 ngọn núi lửa đang hoạt động, được hình thành và "giữ lửa" do sự nóng lên của thủy triều, lực hấp dẫn từ sao Mộc và các mặt trăng khổng lồ khác gần đó.

Mặc dù có nhiều giả thuyết về các dạng phun trào núi lửa trên thế giới ngoài hành tinh lạ lùng này nhưng lại có rất ít dữ liệu hỗ trợ.

Theo TS Alessandro Mura, thành viên nhóm sứ mệnh Juno, những gì tàu vũ trụ vừa ghi nhận là bằng chứng rõ ràng về một cấu trúc quen thuộc ở Trái đất: Hồ dung nham.

“Tại khu vực bề mặt Io mà chúng tôi có dữ liệu đầy đủ nhất, ước tính khoảng 3% bề mặt được bao phủ bởi một trong những hồ dung nham nóng chảy này. Đó một miệng núi lửa lớn được hình thành khi núi lửa phun trào và sụp đổ” - TS Mura tiết lộ.


Bề mặt nham nhở cấu trúc núi lửa của Io - (Ảnh: NASA).

Dữ liệu mới không chỉ làm nổi bật trữ lượng dung nham dồi dào trên Io mà còn cung cấp cái nhìn thoáng qua về những gì có thể đang diễn ra bên dưới bề mặt, bao gồm sự tuần hoàn của dòng dung nham.

Hình ảnh hồng ngoại của một số hồ dung nham Io cho thấy một vòng dung nham mỏng ở ranh giới, giữa lớp vỏ trung tâm bao phủ phần lớn hồ dung nham và thành hồ.

Theo TS Mura, sự phổ biến của các "vòng nhiệt" có thể cho thấy loại hoạt động núi lửa phổ biến nhất trên Io có thể là sự dâng trào từ các hồ dung nham khổng lồ này.

Lớp dung nham buộc phải vỡ ra khỏi thành hồ, tạo thành vòng dung nham điển hình, vốn được thấy ở các hồ dung nham ở Hawaii, hòn đảo du lịch không chỉ nổi tiếng với các bãi biển cát trắng mà còn với công viên núi lửa ngoạn mục.

Điều này một lần nữa cho thấy hoạt động núi lửa trên Io có thể giống Trái đất đến mức nào.

Vì vậy, Io cũng là một "phòng thí nghiệm" xuyên thời gian để nhân loại hiểu thêm về Trái đất thời kỳ đầu, khi hoạt động núi lửa còn tàn khốc và thường xuyên hơn ngày nay rất nhiều.

Các phát hiện mới vừa được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications.

Io cùng 3 "mặt trăng Galilean" khác của sao Mộc là Europa, Ganymede và Calisto là những thế giới ngoài hành tinh được giới khoa học "chăm sóc" kỹ lưỡng, bởi mỗi cái đều có đặc tính riêng.

Europa được cho là một trong những miền đất hứa hàng đầu cho sự sống ngoài hành tinh, trong khi Ganymede to lớn hơn cả sao Thủy và có từ trường mạnh mẽ. Ganymede và Calisto cũng được cho là có khả năng sinh sống dù thấp hơn Europa.

TIN CŨ HƠN

"Vật thể lạ" hình nấm đang trồi lên, tách đôi một lục địa Trái đất

Các nhà địa vật lý đã tìm ra nguyên nhân bất ngờ khiến một vết nứt lục địa nổi tiếng đang rộng thêm nhanh chóng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Một hành tinh có quỹ đạo giống Trái Đất đang hình thành trong đám mây bụi xung quanh ngôi sao TW Hydrae cách chúng ta 175 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Kỷ nguyên mới trên Mặt trăng đã chính thức bắt đầu

Kỷ nguyên mới trên Mặt trăng đã chính thức bắt đầu

Các nhà khoa học cho rằng, thế giới cần công bố Kỷ Nhân sinh Mặt trăng, từ đó mở ra một giai đoạn mới cho ngành hàng không vũ trụ.

Đăng ngày: 02/03/2026
Điều gì điều khiển sự chuyển động của các thiên hà?

Điều gì điều khiển sự chuyển động của các thiên hà?

Năm 1986, các nhà thiên văn học phát hiện ra "Điểm Hút Lớn - Great Attractor" cách chúng ta 200 triệu năm ánh sáng, nó đủ mạnh để điều khiển hàng chục nghìn thiên hà.

Đăng ngày: 02/03/2026
Trung Quốc công bố hình ảnh đầu tiên chụp bằng kính thiên văn trường rộng

Trung Quốc công bố hình ảnh đầu tiên chụp bằng kính thiên văn trường rộng

Trung Quốc vừa công bố hình ảnh mới nhất về Thiên hà Andromeda, cách Trái Đất hơn 2 triệu năm ánh sáng.

Đăng ngày: 01/03/2026
Không phải Helium-3, tàu Ấn Độ vừa tìm ra tài nguyên đắt giá trên Mặt trăng

Không phải Helium-3, tàu Ấn Độ vừa tìm ra tài nguyên đắt giá trên Mặt trăng

Tàu vũ trụ Ấn Độ chỉ mới chạm xuống Mặt trăng cách đây một tháng, nhưng nó đã có một số đóng góp lớn cho khoa học.

Đăng ngày: 01/03/2026
Chiêm ngưỡng hiện tượng thú vị và hiếm gặp: Thất tinh hội ngộ Mặt trăng!

Chiêm ngưỡng hiện tượng thú vị và hiếm gặp: Thất tinh hội ngộ Mặt trăng!

Bảy hành tinh gồm sao Kim, sao Mộc, sao Thủy, sao Hỏa, sao Thổ, sao Thiên Vương, sao Hải Vương và Mặt trăng sẽ cùng "trình diễn" trên bầu trời từ ngày 17 đến 27-6.

Đăng ngày: 01/03/2026
Khoa Học News