Tại sao Australia đầy rẫy động vật kịch độc?
Hệ sinh thái thích hợp và sự cố ngẫu nhiên khiến Australia trở thành vùng đất hứa cho những động vật sử dụng vũ khí sinh học là nọc độc.
Rắn nâu miền đông (Pseudonaja textilis) săn mồi bằng cả nọc độc và cách siết chặt. (Ảnh: Kristian Bell)
Australia là nơi sinh sống của vô số sinh vật có nọc độc, bao gồm nhện, rắn, sứa, bạch tuộc, kiến, ong và thậm chí thú mỏ vịt. Australia trở thành một vùng đất đai tách biệt cách đây khoảng 100 triệu năm khi tách khỏi siêu lục địa Gondwana, theo Kevin Arbuckle, phó giáo sư về khoa học tiến hóa ở Đại học Swansea, Anh. Một số sinh vật có độc đơn giản bị mắc kẹt ở Australia khi nó trở thành vùng đất biệt lập, theo Live Science.
Nhiều loài động vật chân khớp có độc như kiến bẫy hàm (chi Odontomachus) có thể gây ra vết cắn đau đớn nhưng chúng cũng sống ở những vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên khắp thế giới, không chỉ Australia. Tương tự, kiến bulldog Australian (chi Myrmecia), có thể đốt và cắn đồng thời, nằm trong số loài kiến nguy hiểm nhất thế giới và giết chết 3 người từ năm 1936, theo Kỷ lục Thế giới Guinness. Các loài kiến độc này đã tồn tại ở Gondwana ở thời điểm phân tách và tiếp tục ở Australia khi nó trở thành lục địa riêng.
Đối với nhện, nhện mạng phễu (chi Hadronyche và Atrax) là loài nhện chỉ sống ở Australia, có thể giết chết người bằng nhát cắn chứa nọc độc, theo Arbuckle. Nhện mạng phễu Sydney đực (Atrax robustus) từng khiến 13 người thiệt mạng, dù không có ca tử vong nào được ghi nhận từ khi huyết thanh ra đời vào năm 1981, theo Bảo tàng Australia. Một loài nhện góa phụ của Australia là nhện lưng đỏ (Latrodectus hasselti), có thể gây chết người. Tổ tiên của chúng cũng sinh sống ở Australia ở thời điểm tách thành lục địa.
Tương tự, động vật chân đầu có độc, bao gồm mực, bạch tuộc và mực nang, đã tồn tại từ 300 triệu năm trước. Chúng sống ở vùng biển xung quanh suốt thời gian dài trước khi Australia tách khỏi lục địa Gondwana.
Một lý do khác khiến Australia đầy rẫy sinh vật kịch độc đến từ 60 triệu năm trước như một "sự cố ngẫu nhiên trong lịch sử", Michael Lee, giáo sư sinh vật học tiến hóa ở Bảo tàng Nam Australia và Đại học Flinders, cho biết. Hồi đó, quá trình trôi dạt lục địa đẩy Australia về phía Nam Cực lạnh giá, xóa sổ phần lớn bò sát. Khi lục địa chậm rãi trôi dạt về hướng bắc, nó ấm lên và thu hút các loài bò sát một lần nữa. Tình cờ, 40 triệu năm sau "sự cố" này, những loài rắn đầu tiên xâm chiếm lục địa và đến từ họ rắn hổ có nọc độc, bao gồm rắn hổ mang, rắn mamba, rắn san hô và rắn taipan. Chúng trở thành tổ tiên loài rắn ở Australia, tiến hóa thành nhiều loài rắn độc hơn.
Trong số 220 loài rắn ở Australia, 145 loài có độc. Những loài rắn nguy hiểm chết người chiếm 65% số lượng rắn tại đây, dù chỉ có khoảng 15% rắn trên thế giới có độc.
Đối với sứa, mọi loài đều có độc. Chúng có niên đại hơn 500 triệu năm và trôi nổi qua đại dương từ trước khi Australia tồn tại. Trong khi sứa hộp (Carukia barnesi) và sứa lửa (Physalia physalis) cư trú ở vùng biển Australia, Arbuckle nhấn mạnh chúng cũng tồn tại ở các vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới khác. Chúng không phải hiện tượng chỉ có tại đây. Thay vào đó, vùng ven biển Australia có hệ sinh thái phù hợp với chúng.
Vì sao thống trị địa cầu hàng trăm triệu năm, nhưng khủng long không thể phát triển trí thông minh như con người?
Điều khiến loài người khác biệt hẳn so với các động vật còn lại trên hành tinh là trí thông minh của chúng ta.
Vì sao khi ngựa gãy chân, lựa chọn duy nhất còn lại cho chúng là an tử?
Là một trong những giống loài được thuần hóa gần gũi nhất với con người, ngựa đã là bạn của nhân loại trong hàng nghìn năm.
Vì sao Nga bán Alaska cho Mỹ với giá rẻ mạt?
Vì sao Nga hoàng lại phải bán đi Alaska, miền đất giàu có tài nguyên của mình với cái giá rẻ mạt như vậy?
Vì sao hoàng đế Trung Hoa dù ăn sung mặc sướng nhưng đa phần sống không quá 40 tuổi?
Một thực tế đáng buồn là các vị hoàng đế xưa dù được tận hưởng cuộc sống xa hoa phú quý nhưng lại không thể sống thọ quá 40.
Vì sao lượng oxy trong khí quyển Trái đất cần duy trì mức 20,9%?
Loài người và nhiều sinh vật khác đã quen sống trong bầu không khí với hàm lượng oxy luôn ở mức 20,9 - 21%. Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu nồng độ oxy tăng lên hoặc giảm nhanh đột ngột?
Tại sao hầu hết loài người lại có 23 cặp nhiễm sắc thể?
Bạn hẳn từng nghe rằng 137 là con số ma thuật, nhưng nếu bạn hỏi một nhà di truyền học, họ sẽ nói rằng con số ma thuật thật ra là 46.
