Tại sao các loài động vật khác có nhiều chi, họ, nhưng con người hiện đại lại chỉ có một?

Con người chúng ta là loài linh trưởng và cũng là loài động vật bậc cao nhất trên hành tinh, nhưng chúng cũng là một trong những sinh vật "cô đơn" nhất trên Trái đất.

Hầu hết các loài động vật trên hành tinh của chúng ta đều có họ hàng gần của chúng. Ví dụ, Canis bao gồm 7 loài động vật bao gồm chó sói và chó rừng, Bos bao gồm 5 loài động vật bao gồm bò nhà, bò rừng chân trắng và bò yak, Mus musculus thì có gần 40 loài, Rattus có hơn 60 loại. 

Thế nhưng con người hiện đại chúng ta, Homo sapiens lại là loài duy nhất còn sống của giống người, họ hàng gần nhất hiện có của chúng ta là tinh tinhsự phân hóa giữ chúng ta và loài tinh tinh đã trải qua 700 triệu năm - bởi vậy dù được gọi là họ hàng gần nhất, nhưng khoảng cách giữ chúng và chúng ta là rất xa.

Trong quá khứ, người Homo sapiens chúng ta không hề cô đơn như vậy. Vào thời cổ đại, có rất nhiều chủng tộc như người cùng nhau tồn tại, có thể kể đến như Homo erectus, Neanderthal, Flores... Sau đó, họ lần lượt bị tuyệt chủng và các loài người mới cũng không xuất hiện. Điều này đã biến chúng ta thành loài người duy nhất trên Trái đất. Vậy tại sao điều này xảy ra?


Trong quá khứ, người Homo sapiens chúng ta không hề cô đơn như vậy.

Quá trình tiến hóa của con người hiện đại trải qua 4 giai đoạn: Australopithecus (Chi Vượn người phương nam) → Homo habilis (Người khéo léo) → Homo erectus (Người đứng thẳng) → Homo sapiens (Người hiện đại). Chi Homo có nguồn gốc từ thảo nguyên Châu Phi. Sau đó, sự nâng cao khả năng thích nghi với môi trường và dân số ngày càng tăng đã thúc đẩy loài người di cư và mở ra không gian sống mới. Ít nhất có 4 dòng di cư đã xảy ra ở lịch sử tiến hóa của loài người.

Các dòng di cư sớm thời tiền sử bắt đầu khi Người đứng thẳng (Homo erectus) di cư lần đầu tiên ra khỏi Châu Phi qua hành lang Levantine và Sừng Châu Phi tới lục địa Á-Âu. Hóa thạch người vượn cổ đã được tìm thấy ở Châu Phi, Trung Quốc và Úc. Những hóa thạch người sớm nhất ở Trung Quốc có thể bắt nguồn từ 2,1 triệu năm trước.

Khoảng 1,8 triệu năm trước, người Homo erectus sớm nhất được biết đến đã xuất hiện ở Caucasus và Châu Phi. Người Yuanmou, Lantian và Pekingese ở Trung Quốc thuộc về Homo erectus. Thế nhưng Homo erectus ở Á-Âu sau đó đã bị tuyệt chủng do không thể thích nghi với môi trường. Và những người Homo erectus ẩn náu ở Châu Phi sau đó tiến hóa thành Homo heidelbergensis và Homo sapiens.


Sự tiến hóa của loài người: vượn cổ nguyên thủy → Australopithecus → Homo erectus → Neanderthal, Homo sapiens.

800.000 năm trước, người Heidelbergers đã vượt qua eo biển Gibraltar và đến Nam Âu. Hậu duệ của Heidelbergers là người Neanderthal và sau đó đã mở rộng môi trường sống sang Tây và Trung Á, và sự cai trị của họ ở những khu vực này kéo dài cho đến khoảng 40.000 năm trước.

Cách đây 135.000 năm, người Homo sapiens đầu tiên đã bước ra khỏi Châu Phi, họ đi theo "Con đường phía Bắc", tiến vào Trung Đông từ bán đảo Sinai, sau đó tiến về Trung và Đông Á. Người Liujiang ở Trung Quốc có thể chính là con cháu của nhóm này. Do những người Homo sapiens ban đầu không thể thích nghi với môi trường lạnh giá ở phần phía bắc của kỷ băng hà, nên họ đều bị tuyệt chủng hoặc quay trở về Châu Phi.

70.000 năm trước, người Homo sapiens lại tiếp tục đã bắt tay vào hành trình chinh phục thế giới, lần này họ chọn "con đường phía nam", tức là băng qua eo biển Mande để vào bán đảo Ả Rập. Từ 65.000 đến 50.000 năm trước, những người này đã vượt qua bờ biển phía nam của Iran và đến Ấn Độ, nơi họ thiết lập các khu định cư, và sau đó mở rộng sang Đông Nam Á và Australia.


Giản đồ người Homo sapiens chinh phục thế giới.

Từ khoảng 50.000 năm trước, loài người đã phát triển đến một quy mô dân số nhất định và tiếp tục mở rộng thêm môi trường sống của mình. Cách đây 40.000 năm, họ thay thế người Neanderthal và chiếm đóng Châu Âu. Sau đó tiến vào lục địa Mỹ thông qua Cầu Đất Bering và hoàn thành cuộc chinh phục thế giới, những người này là tổ tiên trực tiếp của chúng ta.

Trước con người hiện đại, Homo erectus đã từng lan rộng khắp 3 lục địa Âu, Á và Phi, nếu Homo erectus ở những khu vực đó tiến hóa thành người hiện đại song song với Homo erectus ở Châu Phi - đây là "thuyết song song", thì trên Trái đất ngày nay sẽ có rất nhiều chi và họ khác nhau của người hiện đại.

Tuy nhiên, bằng chứng di truyền và hóa thạch hiện tại ủng hộ "lý thuyết thay thế", đó là người Homo erectus ở Châu Phi đã tiến hóa thành người Homo sapiens, người Homo sapiens ở Châu Phi đã di cư và thay thế những loài người khác ở tất cả các vùng của Âu-Á, và trở thành loài người duy nhất trên Trái đất ngày nay.

Một trong những ví dụ nổi tiếng nhất của "lý thuyết thay thế" là người Homo sapiens thay thế người Neanderthal ở Châu Âu và Tây Á. Các bộ lạc của người Homo sapiens lớn hơn và đông dân hơn. Họ đã thông thạo ngôn ngữ nói và có cấu trúc xã hội cũng như công nghệ, công cụ bằng đá đi trước người Nepal, họ đã phát minh ra vũ khí có thể ném từ xa. Vì những lợi thế này, Homo sapiens cuối cùng đã đánh bại người Neanderthal. Khoảng 60.000 năm trước, hai loài đã chiến đấu lần đầu tiên tại Israel và Iraq ngày nay.

Những bộ xương của những người Neanderthal bị Homo sapiens giết hại đã được tìm thấy ở cả Iraq và Pháp. Tổ tiên của chúng ta có thể đã giết chết nhiều loài trong quá trình mở rộng không gian sống. Chúng ta không biết bao nhiêu con người sơ khai đã bị xóa sổ bởi tổ tiên của chúng ta. Nhưng có lẽ tổ tiên của chúng ta là nguyên nhân chính khiến cho họ tuyệt chủng.

Con người có thể đi vào bất kỳ ngóc ngách nào trên Trái đất. Như người ta đã nói, một ngọn núi không thể chứa được hai con hổ, và có lẽ điều này cũng đúng với tổ tiên của chúng ta, không thể có hai loài người trên cùng một hành tinh.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Tại sao ngỗng có thể canh nhà thay chó?

Tại sao ngỗng có thể canh nhà thay chó?

Ở châu Âu, châu Phi và Tây Á thì ngỗng nhà được thuần hóa từ ngỗng xám còn ở Đông Á là giống ngỗng thiên nga.

Đăng ngày: 03/04/2025
Tại sao mèo thường làm động tác nhào bột?

Tại sao mèo thường làm động tác nhào bột?

Chưa có câu trả lời chính xác tại sao mèo thường làm động tác như nhào bột trên các bề mặt mềm mại, nhưng có thể điều này xuất phát từ bản năng, có thể chúng đang đánh dấu lãnh thổ, đang tạo ra một nơi thoải mái để ngủ, hoặc cũng có thể đang thể hiện tình cảm.

Đăng ngày: 03/04/2025
Tại sao nước biển lại mặn?

Tại sao nước biển lại mặn?

Tất cả nước trên hành tinh của chúng ta, kể cả nước mưa, đều chứa những hợp chất hóa học mà các nhà khoa học gọi là "muối".

Đăng ngày: 30/03/2025
Vì sao người Mỹ sử dụng đơn vị nhiệt độ F thay vì độ C?

Vì sao người Mỹ sử dụng đơn vị nhiệt độ F thay vì độ C?

Thang đo Fahrenheit được nhà khoa học người Đức Daniel Gabriel Fahrenheit tạo ra vào năm 1724.

Đăng ngày: 28/03/2025
Lý giải “tướng phu thê” theo góc độ khoa học: Vì sao nhiều người yêu nhau trông giống nhau một cách kỳ lạ?

Lý giải “tướng phu thê” theo góc độ khoa học: Vì sao nhiều người yêu nhau trông giống nhau một cách kỳ lạ?

Theo quan niệm dân gian, những cặp vợ chồng chung sống với nhau sẽ có tướng phu thê tức là có những điểm tương đồng trên khuôn mặt. Vậy tướng phu thê có thật hay không và tại sao lại các cặp vợ chồng lại có tướng phu thê?

Đăng ngày: 23/03/2025
Tại sao băng lại đóng trên bề mặt nước?

Tại sao băng lại đóng trên bề mặt nước?

Dù là viên đá trong cốc nước hay núi băng trên biển, vì sao nước đóng băng không bị chìm xuống đáy? Bài viết dưới đây sẽ cho bạn câu trả lời.

Đăng ngày: 20/03/2025
Vì sao lại gọi 1 nghìn là 1k?

Vì sao lại gọi 1 nghìn là 1k?

Ngày nay, mọi người bắt đầu sử dụng chữ K thay cho đơn vị nghìn nhiều hơn. Lý do là vì sao?

Đăng ngày: 20/03/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News