Tầng ozone hồi phục nhanh ngoài mong đợi

Ngày 12/6, các nhà khoa học tuyên bố những nỗ lực quốc tế nhằm bảo vệ tầng ozone là một "thành công toàn cầu to lớn" sau khi tiết lộ các khí gây hại trong khí quyển đang giảm nhanh hơn dự kiến.

Nghị định thư Montreal được ký kết vào năm 1987 nhằm loại bỏ dần các chất làm suy giảm tầng ozone, chủ yếu được tìm thấy trong thiết bị lạnh, máy điều hòa và bình xịt dạng aerosol.


Đồ họa lỗ thủng ozone mới phát hiện ở Bắc Cực. (Ảnh tư liệu: BIRA/ESA)

Một nghiên cứu mới phát hiện ra rằng mức độ hydrochlorofluorocarbon (HCFC) trong khí quyển - loại khí gây hại tạo ra lỗ hổng trong tầng ozone - đã đạt đỉnh vào năm 2021 - sớm hơn năm năm so với dự đoán. Trưởng nhóm nghiên cứu, Luke Western từ Đại học Bristol của Anh, cho hay: "Đây là một thành công toàn cầu to lớn. Chúng tôi đang thấy mọi thứ đang đi đúng hướng".

Các loại CFC độc hại nhất đã bị loại bỏ vào năm 2010 trong nỗ lực bảo vệ tầng ozone - lá chắn bảo vệ sự sống trên Trái đất khỏi tia cực tím có hại từ Mặt trời. Các hóa chất HCFC thay thế chúng dự kiến sẽ bị loại bỏ hoàn toàn vào năm 2040.

Nghiên cứu nói trên, được công bố trên tạp chí Nature Climate Change, đã kiểm tra nồng độ của các chất ô nhiễm này trong khí quyển bằng cách sử dụng dữ liệu từ Thí nghiệm Khí quyển Toàn cầu Nâng cao và Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia của Mỹ.

Ông Western cho rằng sự suy giảm mạnh của HCFC là do hiệu quả của Nghị định thư Montreal, cùng với các quy định quốc gia chặt chẽ hơn và sự thay đổi của ngành công nghiệp trước việc sắp tới lệnh cấm các chất ô nhiễm này. Ông nhận định: "Về chính sách môi trường, nhiều người lạc quan rằng các hiệp định môi trường này có thể hoạt động hiệu quả nếu được ban hành và tuân thủ đúng cách".

Cả CFC và HCFC đều là khí nhà kính mạnh, nghĩa là sự suy giảm của chúng cũng hỗ trợ trong cuộc chiến chống lại sự nóng lên toàn cầu. CFC có thể tồn tại trong khí quyển hàng trăm năm, trong khi HCFC có tuổi thọ khoảng hai thập kỷ, ông Western cho biết. Ngay cả khi chúng không còn được sản xuất nữa, việc sử dụng các sản phẩm này trong quá khứ sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến tầng ozone trong nhiều năm tới.

Chương trình Môi trường Liên hợp quốc năm 2023 ước tính có thể mất 4 thập kỷ để tầng ozone phục hồi về mức trước khi lỗ hổng được phát hiện lần đầu tiên vào những năm 1980.

TIN CŨ HƠN
Bão chồng bão và hiện tượng kì thú mang tên Fujiwhara

Bão chồng bão và hiện tượng kì thú mang tên Fujiwhara

Hai cơn bão sẽ hủy diệt lẫn nhau hay sẽ "lưỡng lốc nhất thể" và trở thành một con quái vật mạnh mẽ hơn?

Đăng ngày: 31/08/2025
Biến đổi khí hậu là gì?

Biến đổi khí hậu là gì?

Chúng ta biết rằng, việc biến đổi khí hậu đã, đang ảnh hưởng đến các hệ sinh thái trên Trái đất và tác động trực tiếp đời sống hàng ngày của con người.

Đăng ngày: 29/08/2025
Sông nước sôi luộc chín mọi vật trong rừng Amazon

Sông nước sôi luộc chín mọi vật trong rừng Amazon

Con sông trải dài hơn 6km xuyên qua rừng Amazon với nhiệt độ trung bình 86 độ C, khiến hầu hết động vật mất mạng nếu vô tình rơi xuống nước.

Đăng ngày: 26/08/2025
Kaindy vùng hồ kỳ lạ nhất thế giới

Kaindy vùng hồ kỳ lạ nhất thế giới

Hồ Kaindy, còn gọi là hồ Chết, khiến không ít du khách ngỡ mình đang lạc bước vào thế giới siêu thực.

Đăng ngày: 26/08/2025
Bí ẩn hồ nước hồng ở Australia

Bí ẩn hồ nước hồng ở Australia

Không phải màu trắng hay màu xanh thường thấy, màu nước hồ Hillier thu hút khách du lịch bởi sắc hồng hiếm có.

Đăng ngày: 25/08/2025
Hồ nước đỏ như máu ở Tanzania này sở hữu siêu năng lực biến hầu hết các sinh vật thành đá

Hồ nước đỏ như máu ở Tanzania này sở hữu siêu năng lực biến hầu hết các sinh vật thành đá

Hồ Natron là một hồ nước muối nằm ở phía Bắc Tanzania, phía Đông Bắc miệng núi lửa Ngorongoro và gần biên giới Kenya. Ẩn mình giữa những ngọn núi lửa, hồ Natron nằm tại điểm thấp nhất của thung lũng Great Rift với độ cao 600m so với mực nước biển.

Đăng ngày: 24/08/2025
Hang động pha lê độc đáo nhất thế giới

Hang động pha lê độc đáo nhất thế giới

Được biết đến là một trong những hang động bí ẩn nhất thế giới, hang động pha lê (Caves crystal) luôn là sức hút lớn với các nhà khoa học thám hiểm.

Đăng ngày: 24/08/2025
Khoa Học News