Tàu thăm dò Einstein của Trung Quốc phát hiện vật thể không gian bí ẩn nhấp nháy như pháo hoa
Sự kiện này được cho là thách thức đối với các kính viễn vọng tia X và đa bước sóng khác để phát hiện.
Vào tháng Giêng năm 2024, Trung Quốc đã phóng thành công kính viễn vọng không gian Einstein Probe (EP) vào quỹ đạo để khám phá những bí mật sâu kín của vũ trụ. Chỉ sau một thời gian ngắn hoạt động, EP đã mang lại một phát hiện đáng chú ý: sự xuất hiện của một thiên thể thoáng qua với hiện tượng nhấp nháy mạnh mẽ như pháo hoa, có thể là dấu hiệu của một hiện tượng thiên văn hoàn toàn mới.
Đây là một vụ bùng phát tia X ấn tượng sáng lên gấp 300 lần trong thời gian chỉ 12 giây trước khi biến mất. (Ảnh minh họa).
Sự kiện mới này, được ký hiệu là EP240408a, đã gây chú ý lớn khi vệ tinh EP phát hiện vào ngày 8 tháng 4. Với khả năng phát hiện tia X tiên tiến, EP đã ghi lại một vụ bùng phát tia X ấn tượng sáng lên gấp 300 lần trong thời gian chỉ 12 giây trước khi biến mất. Nguồn phát tia X dần mờ đi và hoàn toàn biến mất sau khoảng 10 ngày. Điều này cho thấy đây không phải là một hiện tượng thông thường mà là một hiện tượng mới chưa được xác định trong các nghiên cứu trước đây.
Theo ông Yuan Weimin, điều tra viên chính của sứ mệnh EP và là nhà nghiên cứu tại Đài quan sát thiên văn quốc gia thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), phát hiện này thách thức cả các kính viễn vọng tia X và công cụ quan sát đa bước sóng khác. "Phát hiện này cho thấy sự hiểu biết hiện tại của chúng ta về các hiện tượng thiên thể thoáng qua có thể chỉ là phần nổi của tảng băng trôi", Yuan nhận xét.
EP sở hữu công nghệ tiên tiến với hai thiết bị chính: Kính viễn vọng tia X trường rộng (WXT) và Kính viễn vọng tia X tiếp theo. WXT được thiết kế lấy cảm hứng từ mắt tôm hùm, cho phép nó quan sát và hình ảnh hóa tia X từ một trường rộng cùng lúc. Nhờ đó, EP đã nhanh chóng trở thành công cụ mạnh mẽ trong việc phát hiện các sự kiện thoáng qua trong vũ trụ.
EP còn ghi nhận một vụ nổ tia gamma khác, được đặt tên là EP240315a.
Từ khi đi vào hoạt động, EP đã xác định được tổng cộng 60 sự kiện thoáng qua được xác nhận, bao gồm cả các hiện tượng như siêu tân tinh, sao lùn trắng, sao neutron, và lỗ đen. Đặc biệt, vệ tinh này đã chụp lại được hình ảnh tia X của mặt trăng vào tháng Chín, minh chứng cho khả năng quan sát tinh vi của nó.
Không chỉ dừng lại ở sự kiện EP240408a, EP còn ghi nhận một vụ nổ tia gamma khác, được đặt tên là EP240315a. Vụ nổ này được phát hiện ở khoảng cách 25,6 tỷ năm ánh sáng, làm sáng tỏ thêm về quá trình hình thành lỗ đen từ sự sụp đổ của sao. Theo Yuan, sự phát hiện này cho thấy EP có thể quan sát các vụ nổ tia gamma từ những giai đoạn rất sớm của vũ trụ, mở ra cơ hội nghiên cứu mới về các quá trình vật lý cực đoan.
Paul O'Brien, trưởng bộ môn vật lý thiên văn tại Trường Vật lý và Thiên văn học, Đại học Leicester, nhận định: "Khả năng khảo sát và theo dõi trường rộng trên bầu trời tia X đã cho phép EP phát hiện nhiều sự kiện thoáng qua mới và theo dõi các nguồn đã biết thường xuyên. Những khám phá này khẳng định tầm ảnh hưởng lớn của EP đối với ngành khoa học".
Vật chất nào trên Trái đất có thể đến gần Mặt trời mà không bị nóng chảy?
Nhiều người có thể sẽ nghĩ rằng vonfram là chất có nhiệt độ nóng chảy cao nhất trên hành tinh của chúng ta, tuy nhiên sự thật hoàn toàn không phải như vậy.
Bên ngoài ranh giới của vũ trụ là gì?
Các nhà thiên văn học trước đây tin rằng vũ trụ là vô hạn, nhưng thuyết tương đối rộng của Einstein cho thấy vũ trụ của chúng ta thực sự có một ranh giới, nhưng ranh giới này nằm ở một chiều không gian cao hơn.
Đến bao giờ thì nhân loại mới có thể mở ra kỷ nguyên du hành giữa các vì sao?
Ở thời điểm hiện tại, việc du hành liên sao là một điều không thể đối với chúng ta.
Giới khoa học xôn xao bức hình chụp thiên hà màu tím của kính James Webb
Bức ảnh một thiên hà xoắn ốc màu tím có tên NGC 628 do kính viễn vọng không gian James Webb chụp đang thu hút sự tò mò của giới khoa học vũ trụ trên khắp thế giới.
Nhìn Trái đất từ không gian sẽ nhận ra điều "loài người tự dối mình"
Phi hành gia này nhận định, nếu càng nhiều người trải qua cảm giác như ông thì rất nhiều vấn đề của thế giới và nhân loại sẽ được giải quyết.
Vì sao thiên hà của chúng ta có tên gọi Milky Way?
Chúng ta có rất nhiều tên gọi không chính thức cho các cảnh quan vũ trụ. Thỉnh thoảng chúng được đặt tên theo hình dạng mà ta nhìn thấy, ví dụ Tinh vân Đầu Ngựa.
