Khoa Học News

Tàu thăm dò Einstein của Trung Quốc phát hiện vật thể không gian bí ẩn nhấp nháy như pháo hoa

Sự kiện này được cho là thách thức đối với các kính viễn vọng tia X và đa bước sóng khác để phát hiện.

Vào tháng Giêng năm 2024, Trung Quốc đã phóng thành công kính viễn vọng không gian Einstein Probe (EP) vào quỹ đạo để khám phá những bí mật sâu kín của vũ trụ. Chỉ sau một thời gian ngắn hoạt động, EP đã mang lại một phát hiện đáng chú ý: sự xuất hiện của một thiên thể thoáng qua với hiện tượng nhấp nháy mạnh mẽ như pháo hoa, có thể là dấu hiệu của một hiện tượng thiên văn hoàn toàn mới.


Đây là một vụ bùng phát tia X ấn tượng sáng lên gấp 300 lần trong thời gian chỉ 12 giây trước khi biến mất. (Ảnh minh họa).

Sự kiện mới này, được ký hiệu là EP240408a, đã gây chú ý lớn khi vệ tinh EP phát hiện vào ngày 8 tháng 4. Với khả năng phát hiện tia X tiên tiến, EP đã ghi lại một vụ bùng phát tia X ấn tượng sáng lên gấp 300 lần trong thời gian chỉ 12 giây trước khi biến mất. Nguồn phát tia X dần mờ đi và hoàn toàn biến mất sau khoảng 10 ngày. Điều này cho thấy đây không phải là một hiện tượng thông thường mà là một hiện tượng mới chưa được xác định trong các nghiên cứu trước đây.

Theo ông Yuan Weimin, điều tra viên chính của sứ mệnh EP và là nhà nghiên cứu tại Đài quan sát thiên văn quốc gia thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), phát hiện này thách thức cả các kính viễn vọng tia X và công cụ quan sát đa bước sóng khác. "Phát hiện này cho thấy sự hiểu biết hiện tại của chúng ta về các hiện tượng thiên thể thoáng qua có thể chỉ là phần nổi của tảng băng trôi", Yuan nhận xét.

EP sở hữu công nghệ tiên tiến với hai thiết bị chính: Kính viễn vọng tia X trường rộng (WXT) và Kính viễn vọng tia X tiếp theo. WXT được thiết kế lấy cảm hứng từ mắt tôm hùm, cho phép nó quan sát và hình ảnh hóa tia X từ một trường rộng cùng lúc. Nhờ đó, EP đã nhanh chóng trở thành công cụ mạnh mẽ trong việc phát hiện các sự kiện thoáng qua trong vũ trụ.


EP còn ghi nhận một vụ nổ tia gamma khác, được đặt tên là EP240315a.

Từ khi đi vào hoạt động, EP đã xác định được tổng cộng 60 sự kiện thoáng qua được xác nhận, bao gồm cả các hiện tượng như siêu tân tinh, sao lùn trắng, sao neutron, và lỗ đen. Đặc biệt, vệ tinh này đã chụp lại được hình ảnh tia X của mặt trăng vào tháng Chín, minh chứng cho khả năng quan sát tinh vi của nó.

Không chỉ dừng lại ở sự kiện EP240408a, EP còn ghi nhận một vụ nổ tia gamma khác, được đặt tên là EP240315a. Vụ nổ này được phát hiện ở khoảng cách 25,6 tỷ năm ánh sáng, làm sáng tỏ thêm về quá trình hình thành lỗ đen từ sự sụp đổ của sao. Theo Yuan, sự phát hiện này cho thấy EP có thể quan sát các vụ nổ tia gamma từ những giai đoạn rất sớm của vũ trụ, mở ra cơ hội nghiên cứu mới về các quá trình vật lý cực đoan.

Paul O'Brien, trưởng bộ môn vật lý thiên văn tại Trường Vật lý và Thiên văn học, Đại học Leicester, nhận định: "Khả năng khảo sát và theo dõi trường rộng trên bầu trời tia X đã cho phép EP phát hiện nhiều sự kiện thoáng qua mới và theo dõi các nguồn đã biết thường xuyên. Những khám phá này khẳng định tầm ảnh hưởng lớn của EP đối với ngành khoa học".

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Giải thích vì sao Trái đất không thực sự quay xung quanh Mặt trời?

Giải thích vì sao Trái đất không thực sự quay xung quanh Mặt trời?

Chúng ta thường được dạy rằng Trái đất quay xung quanh Mặt trời và Mặt trăng quay xung quanh Trái đất. Nhưng đó chỉ là cách đơn giản hóa quỹ đạo của các hành tinh.

Đăng ngày: 09/11/2026
Lần đầu tiên phát hiện thế giới ma 2 trong 1, một năm chỉ dài 20,5 giờ

Lần đầu tiên phát hiện thế giới ma 2 trong 1, một năm chỉ dài 20,5 giờ

Các nhà thiên văn vừa phát hiện thêm hai thế giới cực đoan hiếm thấy: Một cặp sao lùn cực lạnh, vô hình trong mắt người và siết lấy nhau rất chặt trong vũ điệu vĩnh cửu.

Đăng ngày: 09/11/2026
Gia tốc lỗ đen: Phương pháp mới, có thể giúp con người di chuyển nhanh hơn tốc độ ánh sáng!

Gia tốc lỗ đen: Phương pháp mới, có thể giúp con người di chuyển nhanh hơn tốc độ ánh sáng!

Gia tốc lỗ đen, vốn là một điều tưởng tượng trong khoa học viễn tưởng, nhưng ở thời điểm hiện tại, nó đang dần trở thành hiện thực.

Đăng ngày: 09/11/2026
Công nghệ phản trọng lực: Chìa khóa dẫn con người đến nền văn minh "thần thánh"!

Công nghệ phản trọng lực: Chìa khóa dẫn con người đến nền văn minh "thần thánh"!

Kiểm soát trọng lực để đạt được phản trọng lực không chỉ cho phép con người bay trên bầu trời mà còn mang lại lợi ích vô cùng to lớn.

Đăng ngày: 08/11/2026
Nơi nào có nhiều vàng nhất trong Hệ Mặt trời?

Nơi nào có nhiều vàng nhất trong Hệ Mặt trời?

Bạn đã bao giờ nhìn thấy một hành tinh đầy vàng chưa? Nó không chỉ tồn tại mà còn ở rất gần Trái đất, thậm chí chúng ta còn hy vọng có thể khai thác những mỏ vàng ở đó.

Đăng ngày: 08/11/2026
Mãn nhãn trước bức ảnh cực kỳ chi tiết về Mặt trăng

Mãn nhãn trước bức ảnh cực kỳ chi tiết về Mặt trăng

Bức ảnh chi tiết đến kinh ngạc về Mặt Trăng là thành quả của nỗ lực miệt mài không ngừng nghỉ từ hai nhà nhiếp ảnh thiên văn người Mỹ.

Đăng ngày: 08/11/2026
Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Mặt trời giống như một quả cầu lửa nóng bỏng, chói chang. Hàng giờ hàng phút nó đều bức xạ một năng lượng lớn, phát ra ánh sáng và nhiệt trong vũ trụ, trong đó có Trái Đất chúng ta.

Đăng ngày: 08/11/2026
Khoa Học News