Tàu vũ trụ Mỹ chụp ảnh vực sâu nhất Hệ Mặt trời

Tàu Mars Reconnaissance Orbiter chụp ảnh hẻm núi Valles Marineris dài gấp gần 10 lần và sâu gấp 3 lần hẻm Grand Canyon ở Mỹ.

Vực Valles Marineris là hệ thống hẻm núi khổng lồ sâu hun hút trải dài 4.000km dọc theo xích đạo sao Hỏa, chiếm gần 1/4 chu vi hành tinh. Đường rãnh ở lớp đá nền của sao Hỏa dài gấp gần 10 lần Grand Canyon và sâu hơn gấp 3 lần, trở thành hẻm núi lớn nhất hệ Mặt Trời. Theo nghiên cứu của Đại học Arizona (UA) tại Tucson, đây cũng là một trong những hẻm núi bí ẩn nhất.


Một phần hẻm núi Valles Marineris trong ảnh chụp cận cảnh từ camera HiRISE. (Ảnh: NASA/UA).

Sử dụng camera có độ phân giải siêu cao mang tên HiRISE (High Resolution Imaging Science Experiment) trên tàu quay quanh quỹ đạo Mars Reconnaissance Orbiter, các nhà khoa học UA chụp ảnh cận cảnh những đặc điểm kỳ lạ nhất của sao Hỏa từ năm 2006. Dù thu được những bức ảnh thực sự ấn tượng về Valles Marineris như bức ảnh công bố hôm 26/12/2020, nhóm nghiên cứu vẫn không biết chắc tổ hợp hẻm núi khổng lồ này hình thành như thế nào.

Khác với hẻm núi Grand Canyon trên Trái đất, Valles Marineris có thể không phải do nước mài mòn trong hàng tỷ năm tạo thành. Hành tinh đỏ quá nóng và khô để có thể tồn tại một con sông lớn tới mức cắt ngang qua lớp vỏ như vậy. Tuy nhiên, Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) cho biết có bằng chứng dòng nước có thể đào sâu thêm một số đường rãnh của hẻm núi cách đây hàng trăm triệu năm.

Phần lớn hẻm núi có thể nứt toác từ hàng tỷ năm trước khi một nhóm núi lửa ở gần đó mang tên Tharsis lần đầu tiên nhô lên từ bề mặt sao Hỏa, theo ESA. Khi magma sục sôi bên dưới các siêu núi lửa này (trong đó có Olympus Mons, núi lửa lớn nhất hệ Mặt Trời), lớp vỏ hành tinh nhanh chóng bị kéo căng, rách toạc và cuối cùng sụp đổ thành nhiều vùng lõm và thung lũng tạo nên hẻm núi Valles Marineris ngày nay.

Các bằng chứng hé lộ những vụ sạt lở đất sau đó, dòng chảy magma và thậm chí một số con sông cổ đại có thể góp phần khiến hẻm núi tiếp tục bị xói mòn. Phân tích sâu hơn dựa trên ảnh chụp độ phân giải cao sẽ giúp giới nghiên cứu tìm hiểu nguồn gốc của hẻm núi vĩ đại nhất hệ Mặt Trời.

TIN CŨ HƠN
Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương Hệ) là một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của một đám mây phân tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm.

Đăng ngày: 15/01/2026
Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Sự giãn nở của vũ trụ và khoảng cách rất lớn giữa các ngôi sao khiến không gian vũ trụ tối đen dù có vô vàn ngôi sao chiếu sáng.

Đăng ngày: 15/01/2026
“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

Siêu kính viễn vọng James Webb lần đầu tiên "xuyên thủng" bầu khí quyển của một hành tinh không giống bất cứ thứ gì được nhìn thấy trong hệ Mặt Trời hay những hệ sao lân cận.

Đăng ngày: 13/01/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 10/01/2026
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 06/01/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 04/01/2026
Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Con người thường thấy Mặt Trời màu vàng nhưng thực chất, ngôi sao này phát ra ánh sáng mạnh nhất màu xanh.

Đăng ngày: 01/01/2026
Khoa Học News